Tăng trưởng kinh tế đang đi nhanh hơn, nhưng chặng đường còn lại lại đòi hỏi tốc độ lớn hơn đáng kể. GDP quý III tăng 9,95%, sau mức tăng 8,15% trong quý I và 8,81% trong quý II. Với kết quả này, GDP 9 tháng đạt 9,01%.
Theo MASVN, để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, GDP quý IV phải tăng khoảng 12,5%. Đây là mức cao hơn đáng kể so với tốc độ tăng của cả ba quý trước đó, đồng nghĩa dư địa tăng trưởng phải được khai thác mạnh trong thời gian rất ngắn.
Tăng trưởng cao nhưng độ lan tỏa chưa đồng đều
Một điểm đáng chú ý trong số liệu 9 tháng là khoảng cách giữa đầu tư và tiêu dùng. Tích lũy tài sản tăng 17,9%, trong khi tiêu dùng cuối cùng tăng 8,5%.
Điều này cho thấy nền kinh tế đang được thúc đẩy mạnh bởi quá trình mở rộng đầu tư. Giải ngân đầu tư công đạt khoảng 643.000 tỷ đồng, còn vốn FDI đăng ký lên tới 50,4 tỷ USD, tăng 76% so với cùng kỳ.
Đáng chú ý, dòng vốn ngoại đang hướng nhiều hơn vào các lĩnh vực công nghệ cao. MASVN ghi nhận các dự án lớn trong lĩnh vực bán dẫn, điện tử và sản xuất công nghệ tiếp tục được triển khai, tạo thêm năng lực sản xuất cho khu vực FDI.
Xuất khẩu cũng tăng mạnh, với kim ngạch hàng hóa 9 tháng tăng 24,5%. Riêng nhóm sản phẩm công nghệ tăng 35%, đạt hơn 175 tỷ USD. Đây là điểm sáng trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu đối với điện tử, linh kiện và các sản phẩm phục vụ hạ tầng AI tiếp tục mở rộng.
Tuy nhiên, tăng trưởng xuất khẩu chưa hoàn toàn đồng nghĩa với sự cải thiện tương ứng của cán cân thương mại. Sau khi xuất siêu khoảng 1,3 tỷ USD trong tháng 9, Việt Nam vẫn nhập siêu 19,4 tỷ USD tính chung 9 tháng.
Mức nhập khẩu cao có thể phản ánh nhu cầu máy móc, thiết bị và nguyên liệu phục vụ mở rộng sản xuất. Nhưng nó cũng cho thấy một phần đáng kể giá trị của hoạt động xuất khẩu vẫn gắn với nguồn đầu vào nhập khẩu.
Sức mua và doanh nghiệp trong nước vẫn cần thêm động lực
Ở phía cầu nội địa, bức tranh chưa thực sự tạo được cú hích tương xứng. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng tăng 13,4%, nhưng nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng chỉ còn 7,8%.
Khoảng cách này trở nên đáng chú ý khi mục tiêu tăng trưởng quý IV ở mức rất cao. Nếu sức mua trong nước không cải thiện rõ rệt, nền kinh tế sẽ tiếp tục phụ thuộc nhiều vào đầu tư và khu vực sản xuất hướng tới xuất khẩu.
Áp lực giá cũng là yếu tố không thể bỏ qua. CPI tháng 9 tăng 5,08% so với cùng kỳ, đưa mức tăng bình quân 9 tháng lên 4,52%. Giá đầu vào tăng có thể tiếp tục tác động đến chi phí của doanh nghiệp và khả năng mở rộng tiêu dùng của người dân.
Trong bối cảnh đó, MASVN cho rằng cần tiếp tục thúc đẩy đầu tư công, tháo gỡ các dự án tồn đọng, cải thiện môi trường đầu tư và duy trì chính sách tiền tệ linh hoạt. Mục tiêu không chỉ là tạo thêm một quý tăng trưởng cao, mà còn phải củng cố những nền tảng có khả năng duy trì tăng trưởng trong các năm tiếp theo.
Đáng chú ý, VCSC cũng đã nâng dự báo tăng trưởng GDP năm 2026 lên 9,6%, từ mức 8,5% trước đó. Tuy nhiên, công ty này tính toán GDP quý IV vẫn cần tăng khoảng 12,3% để đạt mục tiêu hai chữ số.
Những con số trên cho thấy 9,01% là một kết quả đáng kể, nhưng chưa phải điểm kết thúc của câu chuyện tăng trưởng. Thách thức lớn hơn nằm ở việc làm sao để dòng vốn đầu tư tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn trong nước, xuất khẩu có sức lan tỏa rộng hơn và tiêu dùng thực sự trở thành một trụ cột tăng trưởng.
Nếu giải được những điểm nghẽn này, cú tăng tốc trong quý IV không chỉ có ý nghĩa về mặt con số, mà còn tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng trưởng cân bằng và bền vững hơn.
Minh Thành (t/h)
