Từ đất đai, vốn đầu tư công đến các dự án tồn đọng và nguồn lực tài chính mới, thành phố đang đồng thời triển khai nhiều giải pháp nhằm biến nguồn lực thành dòng tiền, đầu tư và giá trị tăng thêm.
Đất đai, dự án tồn đọng thành nguồn lực tăng trưởng
Quý III/2026, GRDP TP. Hồ Chí Minh tăng 9,86%, mức cao nhất trong 10 năm gần đây. Nếu loại trừ dầu khí, mức tăng đạt 10,08%. Tuy nhiên, để hoàn thành mục tiêu 10,2% cả năm, tăng trưởng quý IV phải đạt 13,23%.
Khoảng cách này khiến việc tạo thêm động lực trong những tháng cuối năm trở nên cấp thiết. Trong đó, nguồn lực đất đai được thành phố xác định là một trong những dư địa lớn cần nhanh chóng đưa vào khai thác.
TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu thu từ đất đạt mức cao nhất có thể, hướng tới 189.000 tỷ đồng. Thành phố yêu cầu đẩy nhanh xác định, phê duyệt giá đất, hoàn tất hồ sơ đủ điều kiện đấu giá và xử lý các khoản nghĩa vụ tài chính liên quan đến đất đai.
Nếu được triển khai đúng tiến độ, nguồn thu này không chỉ bổ sung cho ngân sách mà còn tạo thêm nguồn lực để đầu tư trở lại cho hạ tầng và các động lực phát triển. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng tháo gỡ các nút thắt về pháp lý, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và thủ tục đầu tư.
Một hướng khác là xử lý các dự án đang tồn đọng. Thành phố đang rà soát toàn bộ dự án chậm tiến độ, dự án gặp vướng mắc và những dự án có khả năng tạo nguồn lực lớn nhưng chưa thể triển khai.
Các dự án được phân loại theo tình trạng pháp lý và khả năng thực hiện, từ nhóm có thể hoàn tất ngay đến nhóm cần xử lý liên ngành hoặc phải kiến nghị Trung ương. Những dự án quy mô lớn, có khả năng tạo việc làm, nguồn thu và đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng được ưu tiên tháo gỡ.
Cách tiếp cận này cho thấy trọng tâm không đơn thuần là “thu thêm” mà là khơi thông những tài sản, dự án và dòng vốn đang chưa được chuyển hóa thành hoạt động kinh tế.
Từ tăng thu sang tạo thêm năng lực tăng trưởng
Cùng với đất đai, TP. Hồ Chí Minh đang tăng tốc giải ngân đầu tư công, với mục tiêu hoàn thành 100% kế hoạch vốn được Thủ tướng Chính phủ giao. Các dự án chậm tiến độ phải xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm và phương án xử lý; nguồn vốn ở dự án không có khả năng giải ngân được rà soát để điều chuyển sang nơi có khả năng hấp thụ vốn tốt hơn.
Đây là yếu tố có ý nghĩa không chỉ với tiến độ giải ngân mà còn với tăng trưởng. Khi vốn được đưa vào các công trình hạ tầng, logistics, kết nối cảng và khu vực sản xuất, nguồn lực ngân sách có thể tạo thêm sức lan tỏa cho khu vực tư nhân.
Thành phố cũng đặt mục tiêu thu ngân sách trên 1 triệu tỷ đồng. Trong đó, thu nội địa tối thiểu 800.000 tỷ đồng, thu từ đất hướng tới 189.000 tỷ đồng và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu tối thiểu 200.000 tỷ đồng.
Song song với khai thác các nguồn thu hiện hữu, công tác chống thất thu được mở rộng sang thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số, bất động sản và những lĩnh vực có rủi ro cao. Mục tiêu không chỉ tăng số thu trước mắt mà còn mở rộng cơ sở thu và nâng hiệu quả quản lý nguồn thu.
Đáng chú ý, thành phố đang đặt kỳ vọng vào những động lực mới như Trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC). Cơ quan điều hành được giao phấn đấu phát sinh giao dịch đầu tiên trong tháng 11/2026, đồng thời thúc đẩy cấp phép các nhóm thành viên và hoàn thiện cơ chế thử nghiệm đối với một số sản phẩm, dịch vụ tài chính mới.
Nếu các nhiệm vụ này được triển khai đúng tiến độ, TP. Hồ Chí Minh có thể tạo thêm những kênh huy động và phân bổ vốn mới, thay vì chỉ dựa vào các động lực truyền thống.
Áp lực tăng trưởng 13,23% trong quý IV vì vậy không chỉ là cuộc chạy nước rút về con số GRDP. Đây còn là phép thử về khả năng chuyển hóa nguồn lực thành tăng trưởng thực chất.
Từ đất đai chưa khai thác, dự án còn mắc kẹt, vốn đầu tư công chậm giải ngân đến các thiết chế tài chính mới, dư địa của Thành phố vẫn còn lớn. Vấn đề quyết định là tốc độ tháo gỡ và khả năng biến những nguồn lực này thành công trình, dòng vốn, hoạt động sản xuất - kinh doanh và nguồn thu mới trong thời gian đủ ngắn để tạo tác động ngay từ quý IV.
Nam Sơn (t/h)
