Phát triển chưa tương xứng tiềm năng, lợi thế…
Sở Khoa học và Công nghệ TP. Cần Thơ cho biết: TP. Cần Thơ đã có kế hoạch phát triển kinh tế số, kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số. Hội đồng nhân dân TP. Cần Thơ đã ban hành các Nghị quyết số 08, 16 và 43 năm 2026 về những chính sách hỗ trợ có liên quan. Việc cần làm làm sao đưa chính sách đó vào thực tiễn; làm sao để các doanh nghiệp nắm bắt, tiếp cận được …
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những lĩnh vực mới như kinh tế tầm thấp, dịch vụ và thị trường dữ liệu… Các cơ chế thu hút đầu tư vào khu công nghệ số, khu công nghệ cao cũng cần được cụ thể hóa để doanh nghiệp có thể tiếp cận.
TP. Cần Thơ đã có nền tảng viễn thông, cáp quang và các hệ thống phục vụ chuyển đổi số. Tuy nhiên, sản xuất thông minh đòi hỏi kết nối ổn định hơn, cùng khả năng lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn hơn.
Trước mắt, sẽ phối hợp với doanh nghiệp viễn thông mở rộng 5G, nâng chất lượng băng rộng tại khu công nghiệp, khu công nghệ, cảng, trung tâm logistics và vùng sản xuất tập trung; đồng thời chuẩn bị điều kiện tiếp cận 6G theo lộ trình quốc gia. Hạ tầng đám mây và năng lực tính toán phục vụ trí tuệ nhân tạo phải được phát triển theo nhu cầu sử dụng thực tế.
Thành phố cũng sẽ từng bước xây dựng và tích hợp cảm biến vào giao thông, điện, nước và quản lý đô thị để có dữ liệu phục vụ điều hành, cũng như dữ liệu mở phục vụ sản xuất kinh doanh, đang xây dựng nền tảng IoT Platform …
Thành phố đã có kế hoạch phát triển kinh tế số, kế hoạch hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số; Hội đồng nhân dân thành phố đã ban hành các Nghị quyết số 08, 16 và 43 năm 2026 về những chính sách hỗ trợ có liên quan. Việc cần làm làm sao đưa chính sách đó vào thực tiễn; làm sao để các doanh nghiệp nắm bắt, tiếp cận được …
Đồng thời, tiếp tục hoàn thiện, trình cấp có thẩm quyền ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những lĩnh vực mới như kinh tế tầm thấp, dịch vụ và thị trường dữ liệu… Các cơ chế thu hút đầu tư vào khu công nghệ số, khu công nghệ cao cũng cần được cụ thể hóa để doanh nghiệp có thể tiếp cận.
Thành phố đã có nền tảng viễn thông, cáp quang và các hệ thống phục vụ chuyển đổi số. Tuy nhiên, sản xuất thông minh đòi hỏi kết nối ổn định hơn, cùng khả năng lưu trữ và xử lý dữ liệu lớn hơn.
Trước mắt, sẽ phối hợp với doanh nghiệp viễn thông mở rộng 5G, nâng chất lượng băng rộng tại khu công nghiệp, khu công nghệ, cảng, trung tâm logistics và vùng sản xuất tập trung; đồng thời chuẩn bị điều kiện tiếp cận 6G theo lộ trình quốc gia. Hạ tầng đám mây và năng lực tính toán phục vụ trí tuệ nhân tạo phải được phát triển theo nhu cầu sử dụng thực tế.
Thành phố sẽ từng bước xây dựng và tích hợp cảm biến vào giao thông, điện, nước và quản lý đô thị để có dữ liệu phục vụ điều hành, cũng như dữ liệu mở phục vụ sản xuất kinh doanh và đang xây dựng nền tảng IoT Platform.
Ứng dụng AI trong sản xuất, kinh doanh của thành phố hiện còn ở quy mô nhỏ. Kế hoạch số 155 đã xác định nhiệm vụ hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi AI; cần lựa chọn những bài toán có dữ liệu và có đơn vị tiếp nhận kết quả.
Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, có thể ưu tiên hỗ trợ ứng dụng AI trong xử lý tài liệu, quản trị, bán hàng và chăm sóc khách hàng. Với các ngành trọng điểm, cần tập trung vào những nhu cầu có khả năng tạo hiệu quả trực tiếp … như kiểm tra chất lượng nông sản, phát hiện lỗi trong dây chuyền chế biến, dự báo môi trường nuôi trồng, tối ưu vận tải và sử dụng năng lượng.
Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Nguyễn Văn Khởi, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ cho biết: “Đối với TP. Cần Thơ, Ban Chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số thành phố đã cụ thể hóa định hướng chung đó bằng những chỉ tiêu rất rõ ràng: Phấn đấu tỷ trọng kinh tế số trên GRDP thành phố đạt 30% vào năm 2030. Đây không phải là con số mang tính hình thức, mà là thước đo thực chất cho quá trình chuyển đổi mô hình tăng trưởng của thành phố từ dựa vào vốn, lao động, tài nguyên sang dựa vào dữ liệu, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Với vị trí là trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL), TP. Cần Thơ hội tụ nhiều lợi thế như nền tảng nông nghiệp trù phú, hệ thống logistics, cảng biển, cảng hàng không quốc tế, mạng lưới thương mại - dịch vụ phát triển, cùng đội ngũ các trường đại học, viện nghiên cứu có tiềm lực khoa học công nghệ hàng đầu khu vực. Đây chính là “chất liệu” quý giá để chuyển hóa thành lợi thế cạnh tranh trong nền kinh tế số, nếu biết số hóa đúng hướng, đúng cách, đúng thời điểm.
Nhìn lại chặng đường vừa qua, phải khẳng định thành phố đã đạt được những kết quả bước đầu đáng ghi nhận: hạ tầng viễn thông, hạ tầng số tiếp tục được đầu tư, mở rộng; công tác cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số có nhiều chuyển biến tích cực, phục vụ ngày càng tốt hơn nhu cầu của người dân, doanh nghiệp; nhiều mô hình chuyển đổi số trong nông nghiệp, thương mại điện tử, du lịch bắt đầu hình thành và phát huy hiệu quả bước đầu.
“Tuy nhiên, chúng ta cũng phải thẳng thắn nhìn nhận quy mô và tỷ trọng kinh tế số của thành phố vẫn còn phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế sẵn có. Cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số, doanh nghiệp chuyển đổi số còn ít về số lượng, hạn chế về quy mô và năng lực cạnh tranh; mức độ ứng dụng công nghệ số trong các ngành, lĩnh vực - đặc biệt là nông nghiệp, thương mại, du lịch, logistics chưa đồng đều, còn mang tính tự phát. Công tác nhận diện, đo lường, thống kê giá trị kinh tế số theo từng ngành, lĩnh vực còn nhiều lúng túng, dẫn đến khó khăn trong việc hoạch định chính sách và đánh giá đúng thực chất kết quả thực hiện. Nguồn nhân lực số, đặc biệt là nhân lực chất lượng cao về dữ liệu, trí tuệ nhân tạo, an toàn thông tin còn thiếu hụt so với yêu cầu phát triển. Đây chính là những vấn đề cốt lõi mà Hội nghị hôm nay cần tập trung trao đổi, làm rõ và tìm ra giải pháp khả thi”, ông Nguyễn Văn Khởi nói.
Theo ông Nguyễn Phúc, Phó Vụ trưởng, Vụ Kinh tế và Xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ: So với tiềm năng, vị thế, phát triển kinh tế số của Cần Thơ vẫn còn những hạn chế cần khắc phục sớm: Khoảng cách phát triển kinh tế số (số liệu về tỷ lệ giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP) so với bình quân cả nước và các đô thị lớn còn lớn; kinh tế số chưa thực sự thẩm thấu, phát huy hiệu quả, tạo động lực phát triển cho các lĩnh vực kinh tế tại địa phương; hệ sinh thái công nghệ số của thành phố còn mỏng về hàm lượng giá trị gia tăng, phần lớn doanh nghiệp tập trung ở khâu phân phối thương mại, còn thiếu các doanh nghiệp đầu đàn dẫn dắt trong các ngành công nghệ cao như AI, bán dẫn, dữ liệu hay logistics số liên vùng.
Kinh tế số sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới
Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Vụ trưởng, Vụ Kinh tế và Xã hội, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, hiện nay làn sóng chuyển đổi số thế hiện rõ ba xu thế lớn:
Thứ nhất, sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo thế hệ mới và điện toán biên, nơi trí tuệ nhân tạo không còn là một công cụ hỗ trợ mà đang trở thành hạ tầng tri thức, là lực lượng sản xuất trực tiếp định hình năng suất lao động xã hội.
Các quốc gia tiên phong trên thế giới đã và đang dịch chuyển từ việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo thụ động sang chiến lược xây dựng trí tuệ nhân tạo có chủ quyền (Sovereign AI), phát triển các mô hình nền tảng ngôn ngữ lớn và chuỗi cung ứng công nghệ tính toán nội địa nhằm bảo vệ chủ quyền dữ liệu và an ninh kinh tế.
Thứ hai, dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên và tư liệu sản xuất cốt lõi, đóng vai trò như nguồn tài nguyên mới vượt trội ở khả năng tái sinh, chia sẻ và gia tăng giá trị theo cấp số nhân khi được lưu thông. Các hiệp định thương mại thế hệ mới, các mô hình sàn giao dịch dữ liệu và cơ chế lưu chuyển dòng dữ liệu an toàn xuyên biên giới đang thiết lập lại toàn bộ quy chuẩn của thương mại toàn cầu.
Thứ ba, xu hướng song hành chuyển đổi giữa số hóa và xanh hóa (Twin Transition) đang diễn ra mạnh mẽ. Kinh tế số thế giới không còn phát triển đơn lẻ mà tích hợp chặt chẽ với mục tiêu giảm phát thải ròng và phát triển bền vững. Chuyển đổi số trở thành công cụ đắc lực để tối ưu hóa năng lượng, truy xuất nguồn gốc phát thải, xây dựng nông nghiệp tuần hoàn và công nghiệp sản xuất thông minh, đồng thời đòi hỏi bản thân công nghệ số phải tự xanh hóa thông qua các trung tâm dữ liệu xanh và chuỗi cung ứng thân thiện với môi trường.
Ông Nguyễn Phú Tiến cho rằng, để tạo bước phát triển mới về kinh tế số tại TP. Cần Thơ, nên tập trung triển khai trong giai đoạn 2026 - 2030:
Cần Thơ cần tận dụng tối đa cơ chế đặc thù để đi đầu về thể chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox). Thành phố cần sớm đưa Nghị quyết số 08 năm 2026 của Hội đồng nhân dân thành phố vào cuộc sống nhằm hỗ trợ thực chất cho các dự án công nghệ số trọng điểm, công nghiệp bán dẫn và trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo. Đồng thời, thành phố cần sớm ban hành khung chính sách thử nghiệm sandbox để Cần Thơ trở thành cái nôi thử nghiệm các giải pháp công nghệ mới của toàn vùng, từ việc ứng dụng phương tiện bay không người lái (UAV) trong nông nghiệp chính xác, đến các mô hình thanh toán tài chính số qua chuỗi cung ứng nông sản và logistics số,…
Thành phố cần tập trung xây dựng trung tâm dữ liệu và hạ tầng logistics số quy mô liên vùng. Cần đẩy nhanh tiến độ đầu tư hoàn thiện kết cấu hạ tầng tại Khu công nghệ thông tin tập trung Cần Thơ, hình thành Cổng thông tin logistics số vùng ĐBSCL nhằm liên thông dữ liệu luồng hàng, kho bãi, cảng biển và kết nối vận tải đa phương thức.
Cần Thơ cần lấy cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) làm trọng tâm theo đúng tinh thần Quyết định 433. Cần áp dụng bộ tiêu chí đánh giá mức độ sẵn sàng chuyển đổi số thống nhất, thiết lập mạng lưới chuyên gia tư vấn số địa phương phối hợp với các trường đại học để tư vấn trực tiếp cho doanh nghiệp.
Cần Thơ cần tập trung nguồn lực vào các trụ cột thế mạnh như nông nghiệp, thương mại điện tử và du lịch,…Trong nông nghiệp, thành phố nên chuyển từ các mô hình thí điểm nhỏ lẻ sang số hóa toàn trình chuỗi giá trị, phổ cập mã số vùng trồng và hệ thống truy xuất nguồn gốc. Cùng với đó là ứng dụng công nghệ cảm biến IoT giám sát nguồn nước và độ mặn. Trong thương mại và logistics, cần hỗ trợ đưa nông sản chủ lực và sản phẩm OCOP vươn thẳng tới các sàn thương mại điện tử quốc tế lớn, phát triển mô hình logistics thông minh. Trong du lịch, thành phố nên phát triển nền tảng du lịch thông minh, ứng dụng công nghệ thực tế ảo và bản đồ số để nâng tầm trải nghiệm du lịch văn hóa sông nước miệt vườn.
Cần Thơ cần khai phóng tối đa sức mạnh của một trung tâm giáo dục và đào tạo của cả vùng ĐBSCL. Thành phố nên chủ động đặt hàng các cơ sở đào tạo mở rộng quy mô đào tạo khối ngành STEM. Cần gắn kết chặt chẽ mô hình hợp tác ba bên: Nhà nước đặt đầu bài - Viện, Trường đào tạo nghiên cứu - Doanh nghiệp ứng dụng, thương mại hóa sản phẩm.
Lãnh đạo UBND TP. Cần Thơ cho biết: Định hướng phát triển kinh tế số giai đoạn 2026 - 2030, tập trung vào các lĩnh vực trọng điểm: công nghiệp công nghệ số, thương mại điện tử, nông nghiệp số, du lịch số, logistics số và phát triển doanh nghiệp công nghệ số. Tạo diễn đàn kết nối thiết thực giữa cơ quan quản lý nhà nước với viện, trường và cộng đồng doanh nghiệp công nghệ số, nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ, đầu tư phát triển - từng bước hình thành hệ sinh thái kinh tế số TP. Cần Thơ.
"Phát triển kinh tế số là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và mỗi người dân. Tôi tin tưởng rằng, với sự đồng hành của các Bộ, ngành Trung ương, sự tâm huyết của các chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp, cùng quyết tâm của toàn thành phố, kinh tế số sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới của Cần Thơ, góp phần xứng đáng vào sự phát triển nhanh và bền vững của TP. Cần Thơ và của vùng ĐBSCL. TP. Cần Thơ sẽ sớm hiện thực hóa được mục tiêu phát triển kinh tế số đã đề ra, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của thành phố, xứng đáng với vai trò trung tâm động lực của vùng ĐBSCL”, ông Nguyễn Văn Khởi, chia sẻ.
Huỳnh Biển
