Vẫn còn nhiều điểm nghẽn…
Theo Viện Đổi mới sáng tạo-ỤEH, TP. Cần Thơ sau hợp nhất tỉnh Sóc Trăng, tỉnh Hậu Giang, tiếp tục giữ vai trò trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đồng thời có thêm không gian ven biển và cửa ngõ hướng ra Biển Đông. Vị trí tạo điều kiện phát triển hệ thống logistics đa phương thức, kết nối đường bộ, đường thủy, hàng không và cảng biển; giúp lưu thông nông sản, thủy sản và hàng hóa chế biến của thành phố và toàn vùng.
Mở rộng địa giới không đồng nghĩa rằng năng lực đổi mới được cộng gộp một cách cơ học. Năng lực đổi mới phụ thuộc vào kết nối các tác nhân, khả năng phối hợp chính sách, mức độ sẵn sàng của hạ tầng, năng lực hấp thu của doanh nghiệp và cơ chế phân bổ nguồn lực.
Vì vậy, bài toán chính sách không chỉ là nâng thứ hạng PII, mà là tổ chức lại hệ sinh thái đổi mới theo chuỗi giá trị và theo chức năng của từng tiểu vùng trong thành phố mới.
Hiện TP. Cần Thơ có các điểm mạnh như: Chính sách thúc đẩy khoa học công nghệ & đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển kinh tế-xã hội; thể hiện sự định hướng của chính quyền địa phương về khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; tạo điều kiện cho doanh nghiệp tham gia vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nền tảng nghiên cứu tương đối tốt; cần chuyển trọng tâm sang thương mại hóa.
Lợi thế đặc thù về nông nghiệp, giống và công nghệ sinh học. Số sản phẩm OCOP 4 sao trở lên, có năng lực chuẩn hóa một bộ phận sản phẩm địa phương.
Tuy nhiên, TP. Cần Thơ vẫn còn nhiều điểm yếu, như: Chất lượng nguồn nhân lực tinh hoa và năng lực nghiên cứu sớm chưa tạo lợi thế; Doanh nghiệp thiếu đầu tư chiều sâu và năng lực đổi mới công nghệ; thiếu lao động có kỹ năng được chứng nhận và phù hợp với nhu cầu doanh nghiệp; Cụm công nghiệp chưa trở thành không gian liên kết và lan tỏa công nghệ; chưa có sự đồng đều trong các thành quả về tri thức và sở hữu trí tuệ.
TS. Lê Văn, Giám đốc Chương trình Công nghệ tài chính, Viện Đổi mới sáng tạo –UEH cho rằng: “TP. Cần Thơ đạt kết quả tương đối tích cực ở thể chế, cơ sở hạ tầng, sáng tạo tri thức và tác động, nhưng còn yếu ở trình độ phát triển của doanh nghiệp, lao động có kiến thức, liên kết sáng tạo, hấp thu tri thức và đầu tư dài hạn. Điểm nghẽn không phải thiếu tri thức, mà là khả năng kết nối và chuyển nguồn lực đó thành tài sản, công nghệ, năng suất và doanh thu”.
UEH tiếp tục đồng hành cùng đồng hành với TP. Cần Thơ
Phát biểu khai mạc Hội thảo, PGS.TS Phan Thị Bích Nguyệt, Chủ nhiệm đề tài nghiên cứu khoa học “Nghiên cứu và đề xuất giải pháp nâng cao chỉ số đổi mới sáng tạo TP. Cần Thơ” cho biết: Trong bối cảnh khoa học, công nghệ và chuyển đổi số ngày càng phát triển mạnh mẽ, đổi mới sáng tạo đã trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng suất và năng lực cạnh tranh. Đối với mỗi địa phương, phát triển năng lực đổi mới sáng tạo đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn nhân lực, thu hút đầu tư, ứng dụng công nghệ và tăng cường liên kết giữa nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Việc nghiên cứu và đề xuất giải pháp nâng cao Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) có ý nghĩa chiến lược trong bối cảnh TP. Cần Thơ đang phát huy vai trò trung tâm vùng ĐBSCL, hướng đến nâng cao chất lượng tăng trưởng, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển bền vững.
“Chúng tôi kỳ vọng các ý kiến đóng góp tại Hội thảo sẽ giúp nhóm nghiên cứu hoàn thiện luận cứ khoa học đề xuất những khuyến nghị có tính khả thi, góp phần nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, hiệu quả quản trị và chất lượng tăng trưởng của TP. Cần Thơ, đồng thời cung cấp những bài học tham khảo cho các địa phương khác trong cả nước.
Về phis UEH, chúng tôi luôn xác định nghiên cứu khoa học và tư vấn chính sách là những nhiệm vụ gắn với trách nhiệm phục vụ cộng đồng. Nhà trường mong muốn tiếp tục đồng hành cùng TP. Cần Thơ và các địa phương thông qua kết nối tri thức, chia sẻ kinh nghiệm và triển khai các nghiên cứu có giá trị ứng dụng cao, đóng góp cho sự phát triển nhanh và bền vững”, TS. Phan Thị Bích Nguyệt chia sẻ.
Đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số
Tại Hội thảo các chuyên gia, diễn giả chia sẻ nhiều vấn đề như: Kinh nghiệm quốc tế về đổi mới sáng tạo trong phát triển kinh tế - xã hội địa phương (TS. Christoper Han, Giám đốc Đổi mới sáng tạo, UEH); Thu hút đầu tư để thúc đẩy đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế địa phương (TS. Dong-Su Yi, Phó khoa Thiết kế truyền thông, UEH); Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) của Cần Thơ: Thực trạng và giải pháp (TS. Lê Văn, Giám đốc chương trình Công nghệ tài chính, Viện Đổi mới sáng tạo, UEH)…
TS. Christopher Han, Giám đốc Chiến lược Đổi mới sáng tạo, UEH, chia sẻ kinh nghiệm những thành công đổi mới sáng tạo từ “Mô hình Thung lũng Silicon và bài học cho Cần Thơ”.
"Đối với TP. Cần Thơ cần kết nối: Trường đại học, chính quyền, doanh nghiệp, cùng nhau thực thi mục tiêu:
Đổi mới sáng tạo diễn ra thông qua hợp tác hiệu quả. Chính sách đổi mới sáng tạo là chính sách phát triển kinh tế - xã hội. Phát huy thế mạnh địa phương, giải quyết vấn đề thực tế. Trường đại học có thể là đầu mối của hệ sinh thái. Năng lực đổi mới sáng tạo trong xã hội tích lũy theo thời gian”, TS. Christopher Han nhấn mạnh.
Theo TS. Lê Văn, Cần Thơ muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng 2 con số, cần phải: Đẩy mạnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tăng tỷ lệ doanh nghiệp đổi mới và đầu tư R&D tư nhân; tăng hợp đồng chuyển giao, thương mại hóa tài sản trí tuệ, nâng kỹ năng lao động; hình thành các chuỗi giá trị có năng suất, khả năng thích ứng và sức cạnh tranh cao;
Thực hiện mô hình bốn nhà: Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp - Tổ chức R&D. Các bên liên quan trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần đón đầu xu thế này để có thể quản lý và tận dụng những tiện ích khoa học kỹ thuật và công nghệ một cách hiệu quả nhất, thông qua đó sẽ góp phần phát triển những địa phương và nhiều ngành nghề khác nhau của nền kinh tế một cách toàn diện.
Huỳnh Biển
