Nghị định gồm 4 chương, 30 điều, quy định toàn diện về các hành vi vi phạm hành chính (bao gồm cả hành vi đã kết thúc và đang thực hiện), hình thức xử phạt, mức phạt tiền, biện pháp khắc phục hậu quả, đối tượng bị xử phạt, thẩm quyền xử phạt theo từng chức danh, thẩm quyền lập biên bản cũng như việc thi hành quyết định xử phạt trong lĩnh vực phí và lệ phí.
Nghị định xác định rõ 9 nhóm hành vi vi phạm chính, bao gồm: vi phạm quy định về tổ chức thu phí, lệ phí; tự đặt và thu các loại phí, lệ phí; thu phí, lệ phí không đúng mức quy định; vi phạm quy định về miễn, giảm phí, lệ phí; vi phạm quy định về nộp phí, lệ phí của tổ chức thu; vi phạm quy định về quản lý, sử dụng phí; vi phạm quy định công khai chế độ thu phí, lệ phí; vi phạm quy định về lập chứng từ thu phí, lệ phí; vi phạm quy định về khai phí, lệ phí; vi phạm quy định về nộp phí, lệ phí của người nộp.
Đối với hành vi tự đặt và thu các loại phí, lệ phí, mức phạt tiền từ 2 triệu đồng đến 100 triệu đồng, tùy theo số tiền vi phạm. Tương tự, hành vi thu phí, lệ phí không đúng mức quy định cũng bị phạt từ 1 triệu đồng đến 100 triệu đồng, tùy theo số tiền vi phạm.
Riêng hành vi khai không đúng quy định để được miễn, giảm phí, lệ phí bị phạt 20% số tiền được miễn, giảm, với mức tối thiểu 500.000 đồng và tối đa 50 triệu đồng.
Về vi phạm quy định khai phí, lệ phí, lần đầu khai chậm thời hạn hoặc khai không đúng, không đầy đủ các khoản mục trên tờ khai có thể bị cảnh cáo. Từ lần thứ hai trở đi, mức phạt từ 500.000 đồng đến 1 triệu đồng. Hành vi không khai phí, lệ phí bị phạt từ 3 triệu đến 5 triệu đồng.
Đối với người nộp phí, lệ phí, vi phạm nghĩa vụ nộp không kịp thời nhưng không dẫn đến thiếu số tiền phải nộp bị cảnh cáo. Nếu dẫn đến thiếu số tiền phải nộp, mức phạt từ 1 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
Biện pháp khắc phục hậu quả được áp dụng nghiêm ngặt. Tổ chức, cá nhân vi phạm phải hoàn trả toàn bộ tiền phí, lệ phí thu trái quy định cho người nộp. Nếu không xác định được người nộp để hoàn trả, toàn bộ số tiền phải nộp vào ngân sách nhà nước. Đồng thời, buộc nộp bổ sung số tiền phí, lệ phí thiếu (kể cả tiền chậm nộp theo Luật Quản lý thuế nếu có) và thực hiện đúng trách nhiệm của tổ chức thu phí, lệ phí theo Luật Phí và lệ phí.
Về nguyên tắc áp dụng, hành vi vi phạm xảy ra trước ngày Nghị định có hiệu lực nhưng sau đó mới bị phát hiện hoặc đang xem xét, giải quyết sẽ áp dụng quy định có hiệu lực tại thời điểm thực hiện hành vi. Đối với quyết định xử phạt đã ban hành hoặc thi hành xong trước ngày Nghị định có hiệu lực mà vẫn còn khiếu nại, áp dụng quy định tại thời điểm ban hành quyết định để giải quyết.
Nghị định mới này góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm trong quản lý phí và lệ phí, bảo vệ quyền lợi người nộp và ngân sách nhà nước.
L.T (t/h)
