Theo Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam (VPSA), Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký Sắc lệnh hành pháp sửa đổi phạm vi áp dụng thuế đối ứng từng ban hành tháng 4/2025. Từ ngày 13/11, các mặt hàng như cà phê – trà, trái cây nhiệt đới và nước ép, ca cao – gia vị, chuối, cam quýt, cà chua… sẽ không còn chịu mức thuế bổ sung trước đây.
Phía Mỹ cho biết quyết định miễn thuế được đưa ra sau khi đàm phán thương mại song phương đạt bước tiến mới, thể hiện sự chuyển hướng từ biện pháp phòng vệ mạnh sang cách tiếp cận linh hoạt nhằm ổn định nguồn cung và giá tiêu dùng nội địa. Với Việt Nam – quốc gia có thế mạnh về hồ tiêu, cà phê, rau quả – đây được xem là “thời điểm vàng” để gia tăng sự hiện diện tại thị trường Mỹ.
Gia vị – hồ tiêu hưởng lợi rõ rệt
VPSA đánh giá việc miễn thuế là “cú hích” quan trọng đối với nhóm sản phẩm gia vị, vốn chịu áp lực lớn từ thuế đối ứng suốt nửa năm qua. Thuế giảm sẽ giúp tăng sức cạnh tranh và tạo điều kiện giành lại thị phần, đặc biệt khi Mỹ tiếp tục là thị trường nhập khẩu hồ tiêu lớn nhất của Việt Nam.
Trong 10 tháng, xuất khẩu hồ tiêu đạt 206.427 tấn, thu về 1,3 tỷ USD – tăng mạnh về giá trị dù sản lượng giảm. Riêng Mỹ nhập 44.262 tấn, tương đương hơn 21% tổng lượng xuất khẩu. VPSA cho rằng việc Mỹ gỡ thuế đối ứng sẽ góp phần phục hồi mạnh lượng hàng xuất sang thị trường này trong các tháng tới.
Tuy nhiên, hiệp hội cảnh báo: miễn thuế đối ứng không đồng nghĩa miễn thuế nhập khẩu, và các yêu cầu về SPS, dư lượng, truy xuất nguồn gốc vẫn là “rào cản kỹ thuật sống còn” đối với doanh nghiệp.
Cà phê: Tín hiệu tích cực nhưng thận trọng
Với cà phê, Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA) nhận định tác động của chính sách này mang tính cân bằng nhiều hơn là bứt phá. Chủ tịch VICOFA Nguyễn Nam Hải cho biết căng thẳng thương mại Mỹ – Brazil từng mở ra kỳ vọng rằng Việt Nam sẽ hưởng lợi, nhưng khi Mỹ miễn thuế đối ứng, bức tranh cạnh tranh gần như trở lại trạng thái trước đó.
Dù giá cà phê quốc tế thời gian gần đây giảm do hoạt động xả hàng của giới đầu cơ, VICOFA vẫn đánh giá xu hướng trung – dài hạn là tích cực nhờ cung toàn cầu thấp hơn cầu. Ưu đãi thuế có thể thúc đẩy doanh nghiệp Việt đẩy mạnh xuất khẩu cà phê chế biến sâu, nhưng ông Hải nhấn mạnh: thị trường Mỹ “chưa bao giờ dễ tính” với quy định về nhãn mác, dư lượng hóa chất và tiêu chuẩn kiểm nghiệm.
Rau quả: Động lực tăng trưởng mạnh
Với nhóm trái cây – rau quả, tác động được đánh giá rõ rệt hơn. Đại diện Vina T&T Group cho biết việc Mỹ gỡ thuế đối ứng đang trở thành “chất xúc tác mạnh” giúp đơn hàng phục hồi, đặc biệt ở xoài, dừa tươi, nhãn đóng gói và các sản phẩm nước ép.
Theo doanh nghiệp này, chỉ vài phần trăm thuế bổ sung cũng đủ khiến nhà nhập khẩu Mỹ chuyển nguồn cung ngay lập tức. Khi rào cản thuế được dỡ bỏ, nhiều đối tác đã nối lại đàm phán và đề nghị mở rộng hạn ngạch phân phối. Tuy vậy, Vina T&T nhấn mạnh tiêu chuẩn kỹ thuật mới là yếu tố quyết định khả năng trụ vững của hàng Việt tại Mỹ.
Số liệu Hiệp hội Rau quả Việt Nam cho thấy kim ngạch xuất khẩu rau quả 10 tháng đạt 7,09 tỷ USD, tăng 15,1% so với cùng kỳ; Mỹ nằm trong nhóm thị trường tăng nhanh nhất. Ưu đãi thuế mới sẽ góp phần giúp ngành hướng tới mục tiêu 8 – 8,5 tỷ USD trong năm 2025.
L.T(t/h)
