THCL Ngày 10/04/2015, tại Tp. Hồ Chí Minh, Cục Quản lý thị trường – Bộ Công Thương phối hợp với Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam tổ chức Tọa đàm bàn các giả pháp nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, kiểm soát, ngăn chặn vận chuyển, tang trữ, buôn bán thuốc lá điếu ngoại nhập lậu năm 2015.

Tham dự buổi Tọa đàm có đại diện các đơn vị : Văn phòng Chính phủ, Văn phòng thường trực Ban chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Tổng cục Hải quan, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự quản lý kinh tế và chức vụ (C46) – Bộ Công an, Hiệp hội Thuốc lá Việt Nam, Đại diện Lãnh đạo một số đơn vị của Bộ Công Thương, Cục quản lý thị trường, một số Chi cục Quản lý thị trường trọng điểm về công tác Chống buôn lậu thuốc lá như: Quảng Ninh, Quảng Trị, Tây Ninh, Long An, Đồng Tháp, An Giang, Kiên Giang, thành phố Cần Thơ, TP Hà Nội, Tp Hồ Chí Minh, một số doanh nghiệp sản xuất thuốc lá và cơ quan thông tấn, báo chí.

Thực hiện Chỉ thị số 30/CT-TTg ngày 30/9/2014 của Thủ tướng Chính phủ và chỉ đạo của Bộ Công Thương về tăng cường chống thuốc lá nhập lậu, đến nay lực lượng QLTT cả nước đã kiểm tra 9.401 vụ (tăng 58 % so với số vụ kiểm tra trong 6 tháng đầu  năm 2014), xử lý 4.794 vụ (tăng 35,6 %  so với 06 tháng đầu  năm 2014), thu giữ 1.035.327 bao thuốc lá các loại (tăng 25 %  so với 6 tháng đầu  năm 2014); xử phạt vi phạm hành chính hơn 16 tỷ đồng;  thu giữ 16 ô tô, 358 xe máy, 7 ghe, xuồng máy các loại và chuyển cơ quan công an khởi tố 14 vụ.

Theo ông Trịnh Văn Ngọc – Cục trưởng Cục QLTT, tình hình buôn lậu, vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu vẫn diễn biến phức tạp. Thuốc lá nhập lậu chủ yếu qua khu vực biên giới của các tỉnh: Long An, An Giang, Đồng Tháp, Kiên Giang,Tây Ninh, Quảng Trị sau đó vận chuyển về thành phố Hồ Chí Minh và các tỉnh thành phố lớn để tiêu thụ. Trong đó, khu vực biên giới của tỉnh Long An là địa bàn trọng điểm về nhập lậu thuốc lá, thành phố Hồ Chí Minh, thành phố Hà Nội là địa bàn buôn bán, tiêu thụ thuốc lá nhập lậu lớn nhất.

Nguyên nhân chính vẫn là đặc điểm giáp biên giới, địa hình phức tạp, nhiều hộ dân nghèo lại có ít việc làm nên sẵn sàng tham gia vận chuyển thuê cho các đối tượng buôn lậu thuốc lá. Chính điều này đã làm thất thu ngân sách Nhà nước hàng năm khoảng 9.000 tỷ đồng, gây nguy hại đến sức khỏe cộng đồng và gây thiệt hại cho ngành sản xuất thuốc lá trong nước.

Hiện nay, do mức chênh lệch giá cao giữa thuốc lá ngoại và thuốc lá sản xuất trong nước, các đối tượng buôn lậu bằng nhiều phương thức, thủ đoạn rất tinh vi để vận chuyển thuốc lá điếu nhập lậu liên tục, bất kể ngày hay đêm. Đối tượng tham gia vận chuyển phần lớn là cư dân biên giới, rất thông thạo địa bàn, sử dụng các phương tiện chạy tốc cao vận chuyển nhỏ lẻ, nhiều lần, mỗi lần thường dưới 1.500 gói, nhằm tránh bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ông Vũ Văn Cường – Chủ tịch Hiệp hội thuốc lá Việt Nam cho rằng: Kết quả kiểm tra, bắt giữ của lực lượng QLTT tăng mạnh từ khi thực hiện Chỉ thị 30 của Chính phủ. Bên cạnh đó, Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia, Bộ Công an, Bộ Công Thương cũng đã tích cực vào cuộc. Tuy nhiên, kết quả đạt được còn rất khiêm tốn, chỉ chiếm 0,9% so với gần 1 tỷ bao thuốc lá nhập lậu hàng năm. Các hoạt động triển khai chỉ thị 30 còn thiếu đồng bộ, chưa được triển khai rộng trên phạm vi cả nước như tinh thần của chỉ thị. Nhiều bộ ngành, địa phương chậm triển khai hoặc triển khai chưa quyết liệt, chưa hiệu quả, còn mang tính hình thức; thuốc lá lậu vẫn được nhập lậu ồ ạt và bày bán công khai trên các tủ thuốc, điểm bán lẻ, bán và mua thuốc lá lậu rất dễ dàng. Hệ quả là tình hình buôn lậu thuốc lá những tháng gần đây có dấu hiệu gia tăng trở lại. 2 tháng đầu năm 2015 số lượng thuốc lá nhập lậu là 140 triệu bao, không giảm so với cùng kỳ năm 2014. Các loại thuốc lá lậu giá rẻ dưới 5.000 đồng/bao như Elephant, Golden Deer… vẫn nhập lậu qua biên giới; thuốc Jet, Hero tiếp tục được bày bán công khai.

Đại diện Hiệp hội thuốc lá Việt Nam và một số Chi Cục quản lý thị trường các tỉnh như : Tây Ninh, Long An…kiến nghị tới Chính phủ chỉ đạo các Bộ: Quốc phòng, Công an, Tài chính, Công Thương tăng cường hơn nữa các hoạt động kiểm tra, kiểm soát, đấu tranh chống buôn lậu thuốc lá; thực hiện các chuyên án lớn, bắt giữ các cá nhân, triệt phá các đường dây, ổ nhóm vận chuyển, tàng trữ, buôn bán thuốc lá nhập lậu. Đề nghị truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi vận chuyển, kinh doanh thuốc lá điếu nhập lậu có số lượng từ 500 bao trở lên thay vì mức 1.500 bao như hiện nay để tăng tính răn đe.

Để công tác chống thuốc lá lậu có hiệu quả theo chỉ đạo của chỉ thị 30, ông Trịnh Văn Ngọc chỉ đạo: Các chi cục QLTT tiếp tục tăng cường kiểm tra các doanh nghiệp, hộ kinh doanh...; tăng cường phối hợp với lực lượng Công an rà soát, kiểm tra các tụ điểm, đầu nậu buôn bán, tàng trữ thuốc lá nhập lậu; tăng cường công tác quản lý địa bàn, QLTT nội địa; phối hợp với các lực lượng chức năng trên địa bàn lập chốt kiểm tra lưu động tại các tuyến đường thường xuyên có hoạt động vận chuyển thuốc lá nhập lậu. Tổ chức kiểm tra, xử lý nghiêm các tổ chức, cá nhân đã ký cam kết không kinh doanh, buôn bán thuốc lá nhập lậu nhưng vẫn cố tình vi phạm.

Hoàng Phương