Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản những tháng cuối năm 2026, ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, cho biết sau 7 tháng, xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 10,1 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này thấp hơn tốc độ truyền thống của ngành nhưng vẫn được đánh giá là tích cực trong bối cảnh thương mại quốc tế nhiều biến động.
Theo Hiệp hội, Hoa Kỳ vẫn là thị trường xuất khẩu lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam, song cũng là nơi doanh nghiệp phải đối mặt với áp lực ngày càng lớn từ các biện pháp thuế và phòng vệ thương mại. Với quy mô nhập khẩu đồ gỗ khoảng 22-24 tỷ USD mỗi năm, trong đó hàng Việt Nam chiếm hơn 9 tỷ USD, bất kỳ thay đổi nào về chính sách thương mại tại thị trường này đều tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất trong nước.
Để giảm phụ thuộc vào một thị trường, Hiệp hội xác định chiến lược phát triển giai đoạn tới sẽ tập trung vào ba hướng chính: mở rộng thị trường xuất khẩu, chủ động thích ứng với các rào cản thương mại và nâng tỷ trọng các sản phẩm có giá trị gia tăng cao thay vì cạnh tranh bằng sản lượng.
Song song với việc giữ vững thị trường Hoa Kỳ, ngành gỗ sẽ đẩy mạnh xúc tiến tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, EU, Ấn Độ, Australia, Canada và Trung Đông; đồng thời khai thác tốt hơn thị trường nội địa thông qua các dự án nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, khách sạn và công trình hạ tầng.
Một trọng tâm khác là phát triển nguồn nguyên liệu bền vững, tăng sử dụng gỗ rừng trồng trong nước, gỗ có chứng chỉ và đẩy mạnh số hóa truy xuất nguồn gốc nhằm đáp ứng các quy định mới của thị trường quốc tế như EUDR.
Với các giải pháp này, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam đặt mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt khoảng 18,5 tỷ USD trong năm 2026. Nếu cộng thêm khoảng 1,2 tỷ USD từ các sản phẩm lâm sản ngoài gỗ, tổng kim ngạch toàn ngành có thể đạt 19,5-19,7 tỷ USD, tùy thuộc diễn biến chính sách thương mại tại các thị trường lớn.
Để tạo thêm dư địa tăng trưởng, Hiệp hội kiến nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó ưu tiên điều chỉnh một số sắc thuế xuất khẩu chưa phù hợp, xây dựng gói tín dụng dành cho chế biến gỗ và phát triển rừng gỗ lớn, tăng nguồn lực xúc tiến thương mại, đồng thời đẩy mạnh số hóa và liên thông các thủ tục về truy xuất nguồn gốc, cấp phép CITES và thông quan hàng hóa.
Theo Hiệp hội, nếu các vướng mắc về thuế và thủ tục được tháo gỡ, kim ngạch xuất khẩu ngành gỗ có thể tăng thêm khoảng 500-700 triệu USD mỗi năm, góp phần củng cố vị thế của Việt Nam trong nhóm các quốc gia xuất khẩu đồ gỗ hàng đầu thế giới.
Minh Thành (t/h)
