Nâng cao yêu cầu chuyên môn trong thiết kế nhà ở
Một trong những điểm đáng chú ý của Nghị định là việc quy định cụ thể trách nhiệm và điều kiện đối với hoạt động thiết kế nhà ở riêng lẻ. Theo đó, việc xây dựng nhà ở phải bảo đảm an toàn cho con người, tài sản, công trình lân cận và môi trường xung quanh; đồng thời tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan có thẩm quyền ban hành.
Đối với những công trình quy mô nhỏ, dưới 3 tầng, không có tầng hầm, tổng diện tích sàn xây dựng dưới 250m² và chiều cao dưới 12m, chủ sở hữu được tự tổ chức thực hiện thiết kế xây dựng công trình. Quy định này tạo điều kiện thuận lợi cho người dân trong quá trình xây dựng nhà ở, đồng thời giảm chi phí thuê đơn vị tư vấn đối với các công trình đơn giản.
Tuy nhiên, đối với các công trình nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng hoặc có một tầng hầm nhưng không thuộc diện được tự thiết kế, việc lập hồ sơ thiết kế bắt buộc phải do tổ chức, cá nhân có chuyên môn và kinh nghiệm thực hiện theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, các công trình nhà ở từ 7 tầng trở lên hoặc có từ hai tầng hầm trở lên phải được thiết kế bởi các đơn vị, cá nhân đáp ứng đầy đủ điều kiện năng lực chuyên môn. Hồ sơ thiết kế cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về phòng cháy, chữa cháy, bảo đảm khả năng vận hành an toàn trong suốt vòng đời công trình.
Theo các chuyên gia xây dựng, việc nâng cao yêu cầu chuyên môn trong thiết kế là bước đi cần thiết nhằm hạn chế các sự cố công trình, nhất là trong bối cảnh nhiều khu đô thị phát triển nhanh với mật độ xây dựng ngày càng cao.
Tăng trách nhiệm giám sát và bảo đảm an toàn thi công
Không chỉ siết chặt khâu thiết kế, Nghị định 207/2026/NĐ-CP còn quy định rõ trách nhiệm của chủ sở hữu trong quá trình thi công xây dựng.
Theo đó, chủ sở hữu nhà ở phải tổ chức thi công, giám sát thi công và chịu trách nhiệm toàn diện về an toàn công trình, an toàn lao động, công trình lân cận cũng như môi trường trong suốt quá trình xây dựng. Nhà ở đang thi công phải được lắp đặt biển báo công trình tại cổng ra vào với đầy đủ thông tin liên hệ của chủ sở hữu và các nội dung theo quy định để phục vụ công tác quản lý, giám sát.
Công tác giám sát thi công phải bao gồm việc kiểm tra chất lượng vật liệu, cấu kiện xây dựng, thiết bị trước khi đưa vào sử dụng; giám sát hệ thống giàn giáo, kết cấu chống đỡ tạm và các thiết bị thi công; đồng thời bảo đảm các biện pháp an toàn đối với công trình và khu vực xung quanh.
Nghị định cũng khuyến khích chủ sở hữu lập và lưu trữ đầy đủ hồ sơ công trình nhằm phục vụ công tác quản lý chất lượng, bảo trì và xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình sử dụng sau này.
Những quy định mới được đánh giá sẽ góp phần nâng cao ý thức trách nhiệm của chủ đầu tư, hạn chế tình trạng thi công tùy tiện, sử dụng vật liệu không bảo đảm chất lượng hoặc vi phạm các quy định về an toàn xây dựng.
Thúc đẩy xây dựng theo hướng hiện đại, an toàn và bền vững
Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, yêu cầu về chất lượng và độ an toàn của các công trình dân dụng ngày càng được đặt lên hàng đầu. Nghị định 207/2026/NĐ-CP được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hệ thống pháp luật về xây dựng, góp phần đồng bộ hóa các quy định quản lý chất lượng công trình với các tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Đáng chú ý, Nghị định quy định trường hợp chủ sở hữu chuyển đổi công năng sử dụng một phần hoặc toàn bộ nhà ở riêng lẻ kèm theo hoạt động sửa chữa, cải tạo thì việc thiết kế và thi công phải phù hợp với công năng mới của công trình, đồng thời đáp ứng đầy đủ các yêu cầu về phòng cháy, chữa cháy, bảo vệ môi trường và các quy định pháp luật liên quan.
Các chuyên gia nhận định, việc tăng cường áp dụng tiêu chuẩn kỹ thuật, đề cao trách nhiệm của các chủ thể tham gia hoạt động xây dựng sẽ giúp nâng cao chất lượng công trình, kéo dài tuổi thọ sử dụng, giảm thiểu rủi ro và chi phí khắc phục sự cố. Đây cũng là cơ sở để ngành xây dựng từng bước tiếp cận các mô hình quản lý tiên tiến, hướng tới phát triển đô thị thông minh, an toàn và bền vững trong giai đoạn chuyển đổi số hiện nay.
Với những quy định mới được ban hành, hoạt động xây dựng nhà ở riêng lẻ sẽ ngày càng đi vào nền nếp, bảo đảm hài hòa giữa nhu cầu phát triển của người dân với yêu cầu quản lý nhà nước, góp phần nâng cao chất lượng không gian sống và bảo đảm an toàn cho cộng đồng.
Hậu Thạch (t/h)
