THCL 2015 là năm đầu tiên người trồng nhãn ở Hưng Yên áp dụng quy trình sản xuất nhãn mới theo tiêu chuẩn XK vào Mỹ. Nhưng…

Những khó khăn mang lại

Hưng Yên, hiện có 2 mã vùng nhãn được cấp để XK với diện tích 20 ha của 175 hộ trồng nhãn ở xã Hàm Tử (Khoái Châu) và xã Hồng Nam (TP. Hưng Yên). Theo các hộ nông dân, chưa đầy 1 tháng nữa, diện tích nhãn này sẽ cho thu hoạch. Các hộ tham gia đã được tập huấn và hỗ trợ kinh phí thuốc bảo vệ thực vật và túi bảo quản nhãn.

Dù có thông tin khẳng định 20 ha nhãn được phía Mỹ cấp mã vùng sẽ đạt tiêu chuẩn đi Mỹ, nhưng các chủ vườn băn khoăn, nhãn vụ này khó chớp được cơ hội đến tay người tiêu dùng cách nửa vòng trái đất. Nguyên nhân được xác định do dây chuyền chiếu xạ trái cây XK tại Hà Nội không đạt tiến độ dự kiến hoàn thành trong năm nay. Vì thế, nhãn muộn muốn vào thị trường Mỹ vẫn phải Nam tiến để chiếu xạ. Đây là lý do chính, khiến DN XK hiện chưa có ý kiến gì.

Bà Đoàn Thị Chải, Phó giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Hưng Yên cho biết, năm 2015, Hưng Yên có khoảng 3.000 ha nhãn, sản lượng ước đạt trên 35.000 tấn. Vụ nhãn năm nay, thị trường Mỹ đã mở cửa cho sản phẩm nhãn của Việt Nam, đây là tín hiệu đáng mừng, nhưng cũng đặt ra không ít thách thức do sản phẩm trong nước vẫn được bà con sản xuất theo cách truyền thống, khi áp dụng quy trình mới vào sản xuất để có sản phẩm XK còn gian nan, chắc chắn sẽ chưa XK sang Mỹ được nhiều, mà vẫn tiêu thụ tại thị trường trong nước là chính.

Tại 2 vùng nhãn được quy hoạch XK, sau khi triển khai thực hiện, trung bình mỗi tuần đều có cán bộ trạm BVTV xuống kiểm tra 2 lần tại các hộ trồng nhãn, đến nay, theo báo cáo, phần lớn các hộ dân đều thực hiện và chấp hành tốt theo quy định.

Hiện tại, Sở Công thương và Sở NN&PTNT đang phối hợp chuẩn bị tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, tiếp cận các DN có kinh nghiệm XK hoa quả ở Thành phố Hồ Chí Minh và Hà Nội để quảng bá, tạo điều kiện mở rộng thị trường nhãn XK.

Thay đổi phương thức sản xuất

Ông Lê Minh Nam, Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Hưng Yên cho biết: “Trái nhãn XK vào thị trường Mỹ cần đáp ứng một số tiêu chuẩn như phải trồng ở khu vực được đăng ký và gắn mã, mỗi lô hàng phải kèm theo chứng chỉ của Cục BVTV xác định sản phẩm phù hợp với quy định, khi XK phải chiếu xạ để loại bỏ vi khuẩn, dịch hại… Do đó, trước khi chính thức XK quả nhãn tươi, thời gian tới, Cục BVTV sẽ cùng các cơ quan chức năng giúp đỡ nông dân, DN hoàn thành các điều kiện cần thiết”.

Ông Nam cho biết thêm, việc Mỹ mở cửa cho việc XK nhãn quả của Việt Nam là cơ hội tốt đối với người trồng nhãn ở Hưng Yên. Khi diện tích nhãn ở các vùng, miền, và ngay trên địa bàn tỉnh trong những năm gần đây liên tục tăng - sẽ dần tạo sức ép về tiêu thụ trong những năm tới. Để đáp ứng được tiêu chuẩn quả nhãn XK sang Mỹ, người trồng nhãn Hưng Yên cần tiếp tục thay đổi phương thức sản xuất nhằm nâng cao giá trị, hiệu quả kinh tế theo hướng bền vững. Chi cục BVTV tỉnh Hưng Yên đang đề xuất với Hội đồng khoa học và công nghệ tỉnh cho xây dựng và thực hiện mô hình ứng dụng tổng hợp các biện pháp kỹ thuật canh tác và quản lý dịch hại trên nhãn cho các vùng trồng nhãn tại Hưng Yên. Một trong những nội dung của dự án là xác định thành phần dịch hại trên cây nhãn phục vụ cho công tác kiểm dịch thực vật nhằm thúc đẩy XK. Nếu dự án được triển khai - sẽ hỗ trợ tích cực người trồng nhãn trong quá trình canh tác, quản lý dịch hại nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế và phát triển bền vững

Cuối năm 2014, Mỹ đã chính thức mở cửa thị trường cho XK nhãn của Việt Nam. Theo đó, để có được nhãn đủ tiêu chuẩn, cũng như chất lượng XK vào thị trường này, đầu tháng 3/2015, Trung tâm Kiểm dịch thực vật sau nhập khẩu I (Bộ NN&PTNT) phối hợp với Chi cục BVTV (Sở NN&PTNT Hưng Yên) đã kiểm tra thiết lập hồ sơ và cấp mã số vùng sản xuất nhãn XK với 9,97 ha, gồm 33 hộ dân tại xã Hồng Nam (TP. Hưng Yên) và 10,82 ha với 142 hộ dân tại xã Hàm Tử (Khoái Châu).

Hoan Nguyễn (Thương hiệu & Công luận)