Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng tháng 3, kim ngạch nhập khẩu toàn ngành ước đạt 4,46 tỷ USD, tăng 37% so với tháng trước và tăng 6,6% so với cùng kỳ năm 2025. Lũy kế 3 tháng đầu năm, tổng giá trị nhập khẩu đạt 11,91 tỷ USD, tăng 3,6%.
Xét theo nhóm hàng, nông sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 7,62 tỷ USD, tăng 6,3%. Sản phẩm chăn nuôi đạt 1,16 tỷ USD, tăng 10%, trong khi lâm sản đạt gần 787 triệu USD, tăng 16,1%. Ngược lại, nhập khẩu thủy sản giảm nhẹ 1,8%, còn 746,8 triệu USD; nhóm đầu vào sản xuất cũng giảm 13%.
Đáng chú ý, một số mặt hàng có mức tăng đột biến, như muối với giá trị nhập khẩu đạt 9,1 triệu USD, tăng tới 75,6% so với cùng kỳ.
Ngũ cốc, rau quả và hạt điều dẫn dắt tăng trưởng nhập khẩu
Trong cơ cấu nhập khẩu, nhóm nguyên liệu phục vụ sản xuất như ngũ cốc ghi nhận mức tăng mạnh cả về lượng và giá trị. Lúa mì, ngô và đậu tương đều tăng trưởng hai chữ số, phản ánh nhu cầu lớn từ ngành chế biến thức ăn chăn nuôi và công nghiệp thực phẩm.
Cụ thể, nhập khẩu lúa mì trong quý 1 đạt 3 triệu tấn, tương đương 603,8 triệu USD, tăng mạnh 84,5% về khối lượng. Ngô đạt 4,1 triệu tấn với kim ngạch 1 tỷ USD, tăng hơn 80% cả về lượng và giá trị. Đậu tương cũng ghi nhận mức tăng gần 50% về khối lượng.
Bên cạnh đó, nhập khẩu rau quả đạt gần 800 triệu USD, tăng 31,5%, với Trung Quốc và Hoa Kỳ là hai thị trường cung cấp chủ lực. Nhập khẩu hạt điều tiếp tục duy trì quy mô lớn, đạt hơn 1 tỷ USD trong quý, trong đó Tanzania, Campuchia và Bờ Biển Ngà là các nguồn cung chính.
Ở nhóm nguyên liệu công nghiệp, cao su nhập khẩu tăng nhẹ về lượng nhưng giảm về giá trị, cho thấy áp lực giảm giá trên thị trường. Trong khi đó, gỗ và sản phẩm gỗ tăng mạnh 16,1%, nhờ nhu cầu phục hồi từ ngành chế biến xuất khẩu.
Về thị trường, châu Á và châu Mỹ tiếp tục là hai khu vực cung cấp lớn nhất. Đáng chú ý, nhập khẩu từ Hoa Kỳ tăng mạnh hơn 50%, trong khi Trung Quốc và Brazil cũng duy trì đà tăng ổn định.
Vật tư nông nghiệp giảm sâu, cán cân thương mại vẫn thặng dư
Trái ngược với nhóm nông sản, nhập khẩu vật tư đầu vào cho sản xuất nông nghiệp lại có xu hướng giảm mạnh trong quý đầu năm.
Cụ thể, nhập khẩu phân bón giảm hơn 30% cả về khối lượng và giá trị, dù giá nhập khẩu bình quân có tăng nhẹ. Thị trường cung cấp chính vẫn là Trung Quốc, Nga và Lào, song đều ghi nhận mức giảm đáng kể.
Nhập khẩu thức ăn chăn nuôi và nguyên liệu cũng giảm 9,5%, dù có sự gia tăng mạnh từ thị trường Hoa Kỳ và Trung Quốc. Trong khi đó, thuốc bảo vệ thực vật gần như đi ngang, chỉ tăng nhẹ 1%, phản ánh xu hướng điều chỉnh cơ cấu và tiết giảm chi phí đầu vào.
Dù nhập khẩu biến động, cán cân thương mại toàn ngành vẫn duy trì trạng thái tích cực. Thặng dư thương mại nông lâm thủy sản tháng 3 ước đạt 1,55 tỷ USD. Lũy kế quý I, mức thặng dư đạt 4,78 tỷ USD, tăng 12% so với cùng kỳ năm trước.
Diễn biến này cho thấy ngành nông nghiệp Việt Nam đang từng bước thích ứng với biến động thị trường, vừa đảm bảo nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất, vừa duy trì lợi thế xuất khẩu trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gia tăng.
Nam Sơn
