Bắt đầu từ tháng 4, quy định về nhập quốc tịch tại Nhật Bản sẽ có sự thay đổi đáng chú ý khi thời gian cư trú tối thiểu được nâng từ 5 năm lên hơn 10 năm.
Theo thông tin từ The Japan Times, cùng với yêu cầu về thời gian, các tiêu chí liên quan đến khả năng hòa nhập xã hội, nghĩa vụ tài chính và mức độ tự chủ trong cuộc sống cũng được siết chặt hơn.
Cụ thể, người xin nhập quốc tịch phải chứng minh việc thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế và bảo hiểm xã hội, bao gồm hồ sơ đóng bảo hiểm trong ít nhất 2 năm và giấy xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế trong 5 năm. Đây được xem là căn cứ để đánh giá tính ổn định cũng như mức độ tuân thủ pháp luật trong quá trình sinh sống tại Nhật Bản.
Không chỉ dừng lại ở yếu tố thời gian hay giấy tờ, người nộp đơn còn phải đáp ứng các tiêu chí tổng hợp như “đạo đức tốt”, có khả năng tài chính ổn định và trình độ tiếng Nhật đủ để phục vụ sinh hoạt hằng ngày. Những yêu cầu này phản ánh định hướng lựa chọn những cá nhân có khả năng gắn bó lâu dài và thích nghi với môi trường xã hội đặc thù của quốc gia này.
Việc nâng điều kiện nhập tịch diễn ra trong bối cảnh số lượng người nước ngoài tại Nhật Bản đang tăng nhanh. Theo Kyodo News, năm 2025, nước này ghi nhận hơn 4,13 triệu người nước ngoài cư trú, chiếm khoảng 3,36% dân số - mức cao nhất từ trước đến nay.
Trong đó, khoảng 947.000 người là cư dân thường trú, còn gần 475.000 người làm việc theo các diện thị thực chuyên môn như kỹ thuật hoặc nhân văn. Xét theo quốc tịch, người Trung Quốc chiếm số lượng lớn nhất với khoảng 930.000 người, tiếp theo là Hàn Quốc, Philippines và Nepal.
Thực tế cho thấy, Nhật Bản ngày càng trở thành điểm đến hấp dẫn đối với lao động quốc tế, đặc biệt trong bối cảnh quốc gia này đang đối mặt với tình trạng già hóa dân số nhanh và tỷ lệ sinh thấp kéo dài.
Tuy nhiên, khác với nhiều nước phương Tây, Nhật Bản vẫn duy trì cách tiếp cận thận trọng với vấn đề nhập cư. Quốc gia này có xu hướng mở cửa thị trường lao động nhưng lại kiểm soát chặt chẽ việc cấp quốc tịch - một bước đi mang tính lâu dài, gắn với cấu trúc xã hội và bản sắc văn hóa.
Ở góc độ chính sách, việc điều chỉnh lần này cho thấy nỗ lực dung hòa hai mục tiêu: vừa bổ sung nguồn nhân lực phục vụ phát triển kinh tế, vừa đảm bảo sự ổn định xã hội trong dài hạn.
Trong nhiều năm qua, Nhật Bản đã từng bước nới lỏng chính sách tiếp nhận lao động nước ngoài, đặc biệt trong các lĩnh vực như kỹ thuật, dịch vụ và chăm sóc người cao tuổi. Dù vậy, quá trình chuyển từ lao động nước ngoài sang công dân chính thức vẫn được kiểm soát chặt chẽ, với các tiêu chí ngày càng rõ ràng và khắt khe hơn.
PV (t/h)
