Theo thông tin từ Cục Hải quan, thực hiện kế hoạch tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả đến năm 2030, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã triển khai nhiều biện pháp nghiệp vụ trên các tuyến trọng điểm. Trong đó, hoạt động kiểm tra hàng quá cảnh được xác định là nhiệm vụ trọng tâm nhằm ngăn chặn tình trạng lợi dụng Việt Nam làm điểm trung chuyển cho hàng hóa vi phạm.
Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng chức năng đã phối hợp với hải quan các địa phương phát hiện hơn 30 vụ việc có dấu hiệu sai phạm. Nhiều lô hàng khai báo quá cảnh từ Trung Quốc đi Lào và Campuchia nhưng thực tế cất giấu số lượng lớn hàng hóa không đúng khai báo.
Tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, từ ngày 6 đến 14/4/2026, cơ quan Hải quan đã tiến hành kiểm tra 5 lô hàng quá cảnh có biểu hiện nghi vấn. Qua kiểm tra thực tế, ngoài số hàng đúng như hồ sơ khai báo, lực lượng chức năng phát hiện 356 chiếc điện thoại iPhone đã qua sử dụng. Đây là nhóm hàng hóa thuộc diện hạn chế hoặc cấm nhập khẩu theo quy định hiện hành.
Bên cạnh đó, hơn 6.000 phụ kiện điện thoại có dấu hiệu giả mạo các thương hiệu lớn như Apple, Samsung, OPPO cũng bị thu giữ. Không dừng lại ở lĩnh vực điện tử, cơ quan chức năng còn phát hiện hơn 8.000 sản phẩm thời trang gồm quần áo, giày dép, túi xách mang dấu hiệu giả mạo nhiều thương hiệu nổi tiếng thế giới.
Điều đáng lo ngại là một số sản phẩm trong số này được gắn sẵn nhãn “Made in Vietnam” hoặc “Made in France”. Thủ đoạn này được đánh giá rất tinh vi, nhằm đánh lừa cơ quan kiểm tra cũng như người tiêu dùng về nơi sản xuất thực tế của hàng hóa.
Trước đó, tại Cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh vào cuối tháng 3/2026, lực lượng chống buôn lậu cũng phát hiện thêm hai lô hàng quá cảnh có nhiều dấu hiệu vi phạm. Qua kiểm tra, tỷ lệ hàng đúng khai báo chỉ chiếm phần nhỏ, còn lại là hàng hóa giấu lẫn bên trong container.
Tại đây, cơ quan chức năng thu giữ 30 máy tính bảng iPad cũ cùng gần 2.000 sản phẩm thời trang giả mạo các nhãn hiệu nổi tiếng như Chanel, YSL, Nike. Đặc biệt, lô hàng 350 đôi dép mang nhãn CROCS đã được dán sẵn tem “Made in Vietnam”, cho thấy hành vi giả mạo xuất xứ ngày càng công khai và có tổ chức.
Theo các chuyên gia, việc hàng giả gắn nhãn xuất xứ Việt Nam nếu lọt ra thị trường quốc tế sẽ gây tác động tiêu cực đến uy tín hàng hóa Việt Nam. Trong bối cảnh doanh nghiệp trong nước đang nỗ lực xây dựng thương hiệu và mở rộng xuất khẩu, những hành vi này có thể khiến đối tác nước ngoài nghi ngờ về năng lực kiểm soát chất lượng và truy xuất nguồn gốc của Việt Nam.
Ngoài ảnh hưởng đến hình ảnh quốc gia, gian lận xuất xứ còn làm méo mó môi trường cạnh tranh, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gây thất thu ngân sách nhà nước. Đây cũng là thách thức lớn đối với công tác quản lý thương mại biên giới trong giai đoạn hội nhập sâu rộng.
Hiện toàn bộ các vụ việc đang được Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp cùng các đơn vị liên quan tiếp tục xác minh, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan để xử lý theo quy định pháp luật.
Việc liên tiếp phát hiện các lô hàng vi phạm ngay từ đầu năm cho thấy quyết tâm của lực lượng Hải quan trong bảo vệ môi trường thương mại lành mạnh, đồng thời giữ gìn uy tín cho hàng hóa mang xuất xứ Việt Nam trên thị trường quốc tế.
Nam Sơn
