Nhọc nhằn vì “cò”…

(TH&CL) Có lẽ, để được lựa chọn nghề, mấy ai muốn chọn làm nghề phục vụ tang lễ? Bởi nghề này luôn phải tiếp xúc với những xác người chết, chứng kiến bao cảnh tang tóc đau thương của các gia đình có người mất.

Và còn nữa: Tận mắt chứng kiến việc bốc mộ của gia đình, tôi mới càng thấu hiểu nỗi vất vả - chịu đựng của người làm nghề bốc mộ…

Công việc thầm lặng

Đây là một công việc âm thầm, lặng lẽ dường như chẳng ai để tâm đến. Nhưng họ đã làm nghề này bằng tấm lòng và cầu mong cho người đã mất về thế giới bên kia được yên nghỉ, siêu thoát. Họ cũng là những là những người đầy bản lĩnh, bởi không phải ai cũng dám làm những việc như đào huyệt chôn người chết, bốc mộ, hỏa táng… Nhưng nhọc nhằn hơn cả đó là việc bốc mộ cho gia đình có người mất thường tập trung vào các tháng cuối năm và diễn ra vào ban đêm.

“Ngày nay, khi có thêm hình thức hỏa táng, chúng tôi vẫn luôn trực tiếp tiếp xúc với xác người chết để đưa vào lò hỏa thiêu, mùi khét lẹt và sức nóng từ các lò tưởng như đến ngạt thở, mùa đông thì đỡ chứ mùa hè chỉ cần sau một ca hỏa táng là không chịu nổi, phải ra làm vệ sinh cá nhân mới tiếp tục làm được ca tiếp theo…”, anh Trần Đình Khải, Tổ trưởng Tổ vận hành lò Đài hóa thân Hoàn Vũ, chia sẻ.

Do đặc thù của nghề nên họ phải đối mặt với nguy cơ mắc bệnh, nhất là bệnh viêm đường hô hấp… Vì thế, họ rất cần sự cảm thông, chia sẻ, quan tâm của toàn xã hội.

Nhọc nhằn vì “cò”

Hiện nay, có rất nhiều loại “cò” tham gia thực hiện các thủ tục thay công dân ở nhiều lĩnh vực như ở các phòng đăng ký nhà đất của thành phố, quận, huyện; phòng đăng ký kinh doanh… Bởi, “cò” nắm rõ các trình tự thủ tục làm các lĩnh vực đó. Cho nên, khi công dân đến làm thủ tục thường bị “cò” dụ dỗ ngon ngọt nghe theo mà không giao dịch với bộ phận chức năng để giải quyết thủ tục của mình, đến khi bị mất tiền nhiều hơn mức quy định  thì đổi vấy và gây khó khăn cho các bộ phận chức năng đó. Và người làm công việc phục vụ lễ tang cũng không phải ngoại lệ.

Tại Đài hóa thân Hoàn Vũ Văn Điển (Hà Nội), “cò” S. đang lang thang ở khu vực Đài phân bua: “Tôi làm thủ tục tang lễ cho nhiều người thành ra quen việc, ai nhờ thì tôi làm và thỏa thuận với họ, ngoài các khoản chi phí cho nhà Đài tôi cũng được một khoản vì phải bỏ công sức ra thực hiện việc này. Nhiều lần, có mấy anh, chị ở Ban phục vụ lễ tang đã nói tôi, nhưng tôi bảo “gia đình người mất nhờ tôi thì tôi làm, nếu tôi mang đầy đủ giấy tờ của người mất đến mà anh chị mà không làm thủ tục hỏa táng - ảnh hưởng đến giờ đẹp của gia đình người ta thì anh chị chịu trách nhiệm?”. Tôi làm việc này chẳng có gì sai trái cả vì họ nhờ tôi, đồng ý thỏa thuận với tôi và họ phải trả thêm khoản tiền cho tôi là chuyện đương nhiên”…

Anh Phước, cán bộ Phòng ký hợp đồng của nhà Đài cho biết: “Tôi làm ở đây đã lâu, nhiều khi đến tối khuya mà vẫn gặp “cò” lân la kiếm khách và cũng không ít lần xảy ra mâu thuẫn, tranh cãi với “cò”. Nói vui chứ, tôi gặp “cò” còn nhiều hơn cả người nhà mình, đến nỗi quen cả mặt. Hễ cứ gia đình nào có người mất là tôi lại gặp “cò” trước khi thấy mặt người thân của họ”.

Chúng tôi đề cập đến vấn đề các khoản phải chi cho một ca hỏa táng thì anh Phước trả lời: “Trung bình, một trường hợp do đơn vị chúng tôi phục vụ trọn gói từ khâu đón thi hài về bảo quản, tổ chức khâm liệm, cung cấp áo quan, tổ chức tang lễ, cung cấp xe ô tô chở linh cữu và xe đưa đón người thân, cung cấp bình tro, tiểu, quách và tổ chức lễ tiễn biệt, lễ hóa thân tại Đài hóa thân Hoàn vũ vào khoảng 10 triệu đồng, còn nếu nhờ “cò” thì chi phí mất gấp rưỡi, gấp đôi số tiền phải trả cho nhà Đài”.

Anh Phước cũng cho hay: “Đơn vị chúng tôi đã mở thêm nhiều điểm ký hợp đồng, gồm: 03 nhà tang lễ (của thành phố, tại huyện Đông Anh và Thanh Trì); 09 điểm ký hợp đồng tại các quận, huyện thuộc thành phố; 01 điểm ký hợp đồng tại tỉnh Bắc Ninh để phục vụ nhân dân khi có người thân qua đời cần liên hệ. Trong khi, ký hợp đồng qua “cò” mất thêm một khoản tiền lớn như vậy mà thân nhân người đã khuất vẫn chấp nhận làm dù những thứ mà họ nhận được không khác so với khi ký kết trực tiếp với đơn vị chúng tôi?”.

Thực trạng trên cho thấy, không ít người dân đã bị “cò” lợi dụng nhân lúc tang gia bối rối, đánh vào tâm lý thân nhân của người mất muốn mọi việc diễn ra suôn sẻ làm yên lòng người đã khuất; bị “cò” đẩy vào những tình huống “chuyện đã rồi” buộc thân nhân phải chấp nhận vì để yên lòng người mất mà phải chi trả những khoản tiền vô lý khi thỏa thuận với “cò”.

Ông Nguyễn Văn Sáng, Trưởng ban phục vụ lễ tang Hà Nội cho biết: Từ năm 2010, TP. Hà Nội đã có chính sách đầu tư, hỗ trợ, khuyến khích người dân lựa chọn hỏa táng (từ tháng 7/2013 đến hết năm 2015, hỗ trợ 4.000.000 đồng đối với người dân ngoại thành và 3.500.000 đồng đối với người dân nội thành). Đơn vị chúng tôi chỉ có chức năng tổ chức phục vụ tang lễ cho nhân dân và không có chức năng kiểm soát được hoạt động của “cò”, bởi người dân tự thỏa thuận trực tiếp với “cò”.  Nhưng chúng tôi đưa ra các biện pháp cụ thể như trau dồi kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ, công nhân viên, cũng như nâng cao uy tín về chất lượng phục vụ lễ tang nhằm hướng dẫn cho gia đình người mất một cách rõ ràng, mạch lạc về thủ tục hợp đồng hay các quá trình phục vụ cho một tang lễ… Ngoài ra, ban phục vụ lễ tang còn ký hợp đồng nguyên tắc với 109 đơn vị (30 tổ chức, 77 xã và 2 đại lý) để thay mặt ban ký hợp đồng phục vụ tang lễ với thân nhân người mất. Bên cạnh đó, niêm yết công khai về quy cách thực hiện, giá dịch vụ ngay tại nhà tang lễ và cũng đăng tải đầy đủ thông tin chi tiết, chính xác trên website để người dân dễ dàng tìm hiểu, nắm bắt cụ thể để tránh rơi vào bẫy của “cò”…

Thu Lương - Đức Dũng