(THCL) _Tại Việt Nam, đầu tư công dàn trải, thất thoát, lãng phí với những con số báo cáo thiếu minh bạch đang gây bức xúc trong xã hội. Tồn tại này nếu không được giải quyết, sẽ kéo chậm lại quá trình tái cơ cấu nền kinh tế.

Của công ai xót?

Trong phiên thảo luận tại nghị trường Quốc hội vừa qua, Đại biểu Bùi Văn Phương (Đoàn Ninh Bình) chỉ rõ, theo Báo cáo của Chính phủ, số nợ các địa phương sơ bộ báo cáo lên khoảng hơn 44.000 tỷ đồng.

Tuy nhiên, trong phụ lục của báo cáo mới là nợ của một bộ và 16 địa phương con số đã lên gần 34.000 tỷ đồng. Như vậy, nếu là cả nước và tất cả các bộ, ngành tổng hợp lại con số nợ sẽ rất lớn. Từ đó, đại biểu Phương đề nghị Chính phủ chỉ đạo, tổng hợp đầy đủ, chính xác, trung thực khoản nợ này để có giải pháp tập trung xử lý.

Trước thực trạng hiện hữu: ký túc xá xây xong không có người ở, chợ hoàn thiện không có người vào buôn bán, hay con đường đắt nhất hành tinh; thậm chí có công trình văn hóa vốn đầu tư lên đến 3.200 tỷ đồng, nhưng bây giờ để… cho thuê đám cưới, có công trình văn hóa gọi là làng văn hóa cũng đầu tư 3.200 tỷ đồng, nhưng bây giờ sử dụng làm phim trường cho những bộ phim kinh dị; quy hoạch 52 cảng, hiện nay đã xây dựng được 30 cảng, nhưng tàu bè không có… Nhiều đại biểu có chung quan ngại, do áp lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội quá lớn từ Trung ương đến địa phương mà khả năng nguồn lực, trình độ quản lý, tổ chức điều hành còn nhiều hạn chế đã làm cho không ít công trình, dự án đầu tư công không đạt hiệu quả, chất lượng kém, lãng phí tiền công của nhân dân.

Rõ ràng, một trong những nguyên nhân cơ bản là do việc phê chuẩn nhiều dự án cùng một lúc, không tính đến công trình nào trọng điểm để phê duyệt quyết định đầu tư đến khâu cuối cùng của từng loại công trình nhằm đem lại hiệu quả cao nhất, mà chỉ căn cứ vào nguồn năng lực ngắn hạn để phân bổ, đầu tư dàn trải. Đặc biệt, công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm về chậm tiến độ, nhất là chất lượng công trình thấp chưa được triệt để. Việc quy trách nhiệm xử lý người đứng đầu liên quan đến dự án kém chất lượng, không được hiệu quả và chưa có những quy định rõ ràng.

Dư luận, suốt thời gian qua không khỏi nghi ngại: Tại sao người ta lại có thể lăn xả vào để làm sao làm được 1 km đường, làm được 1 cây cầu nhỏ là người ta đã giàu? Vấn đề này, nếu không rà soát lại và có biện pháp khắc phục kịp thời thì niềm tin trong nhân dân sẽ càng giảm.

Chống tham nhũng, lãng phí

“Nhân dân hỏi chúng ta có cần cầu không, rõ ràng chúng ta rất cần cầu, nhưng có cần những cây cầu dây văng lung linh như thế không? Chúng ta có cần sân bay không? Chúng ta xây sân bay vào lúc nào và quy mô là bao nhiêu? Một tâm lý bây giờ rất phổ biến là dù các công trình nào, có cấp bách, chính đáng, mang lại lợi ích gì cho dân thì câu hỏi đầu tiên của dân đặt ra là xem xét động cơ của chúng ta để làm công trình này”, đại biểu Nguyễn Văn Hiến (Đoàn Bà Rịa - Vũng Tàu) trăn trở.

“Chúng ta nói thiếu thể chế, nhưng nhiều luật ban hành chậm hoặc đưa ra rồi vẫn không đưa vào chương trình. Ví như Luật Quản lý, sử dụng tài sản nhà nước. Chúng ta chuẩn bị kỹ rồi, nhưng bảo không có thời gian, không ban hành được”, đại biểu Ngô Văn Minh (Đoàn Quảng Nam) thẳng thắn.

Để giải quyết những tồn tại nói trên, đại biểu Phương đề nghị cần thúc đẩy mạnh đầu tư của các thành phần kinh tế khác, kể cả đầu tư ở nước ngoài: “Những dự án như cầu, đường mà có thể tư nhân, các doanh nghiệp đầu tư, sau đó người ta thu hồi vốn thì Nhà nước không cần thiết phải đầu tư mà chỉ cần tập trung nguồn đầu tư vào những chỗ mà các thành phần kinh tế khác không có điều kiện đầu tư. Cần phải đa dạng hóa các hình thức đầu tư này để thu hút mọi thành phần tham gia vào quá trình đầu tư… Chúng tôi đề nghị vẫn nên tiếp tục tìm kiếm các nguồn đầu tư từ vốn ODA, nhưng cần khắc phục những nhận thức lệch lạc và những mặt hạn chế, tiêu cực trong quá trình sử dụng nguồn vốn ODA”.

Nhiều đại biểu có chung đề nghị, cần ưu tiên đầu tư những dự án, công trình tạo sức lan tỏa, tạo động lực và tạo nguồn thu lớn cho ngân sách. Điều đáng nói, phải chống được tham nhũng, lãng phí trong đầu tư công. Bởi tham nhũng, lãng phí trong đầu tư công là vấn đề rất nghiêm trọng. Chống tham nhũng cũng nhằm giảm những chi phí vô lý, trái pháp luật cho doanh nghiệp, giảm sự nhũng nhiễu, phiền hà cho nhà đầu tư.


Thanh Hà