Báo cáo triển vọng vĩ mô tháng 7/2026 của MBS Research cho thấy GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% so với cùng kỳ, trong đó riêng quý II tăng 8,39% - mức cao nhất của quý II kể từ năm 2011. Đây là kết quả nổi bật trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục đối mặt với nhiều bất ổn về thương mại, địa chính trị và lạm phát.
Dù vậy, MBS cho rằng khoảng cách giữa kết quả hiện tại và mục tiêu tăng trưởng cả năm vẫn còn khá lớn. Theo tính toán của đơn vị này, để đạt mục tiêu tăng trưởng trên 10%, GDP quý III cần tăng khoảng 11,16% và quý IV phải đạt hơn 12%. Đây là mức tăng rất cao, đòi hỏi nhiều động lực kinh tế phải đồng thời phát huy hiệu quả trong thời gian ngắn.
Ba động lực tạo nền tảng cho tăng trưởng
Theo MBS, nền kinh tế hiện vẫn sở hữu nhiều yếu tố hỗ trợ quan trọng.
Đầu tiên là khu vực công nghiệp và xây dựng, tiếp tục đóng vai trò đầu tàu với mức tăng 10,51% trong 6 tháng đầu năm. Riêng ngành chế biến, chế tạo tăng 10,6%, trong khi sản xuất và phân phối điện tăng 12,2%, phản ánh nhu cầu sản xuất tiếp tục mở rộng.
Khu vực dịch vụ cũng ghi nhận sự phục hồi rõ nét khi tăng 7,87%, được hỗ trợ bởi sức mua trong nước cải thiện. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 12,9% trong 6 tháng, còn riêng tháng 6 tăng tới 14,8% - mức cao nhất kể từ cuối năm 2022. Bên cạnh đó, lượng khách quốc tế đạt khoảng 12,3 triệu lượt, tạo thêm động lực cho các ngành thương mại, lưu trú và dịch vụ.
Động lực thứ ba đến từ dòng vốn đầu tư. Giải ngân vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đạt hơn 13 tỷ USD, tăng 11,2% so với cùng kỳ. Tổng vốn FDI đăng ký mới, điều chỉnh và góp vốn mua cổ phần đạt gần 34,7 tỷ USD, tăng 61%, trong đó lĩnh vực chế biến, chế tạo tiếp tục thu hút phần lớn dòng vốn.
Hoạt động sản xuất cũng cho thấy tín hiệu tích cực khi chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 10,8%, mức cao nhất kể từ năm 2019, còn chỉ số PMI duy trì trên ngưỡng 50 điểm trong 12 tháng liên tiếp, phản ánh niềm tin của doanh nghiệp sản xuất đang được cải thiện.
Áp lực từ thương mại và đầu tư công
Dù triển vọng tăng trưởng vẫn được đánh giá tích cực, MBS cho rằng nền kinh tế sẽ phải đối mặt với nhiều thách thức trong nửa cuối năm.
Một trong những vấn đề đáng chú ý là cán cân thương mại đã chuyển từ xuất siêu sang nhập siêu khi nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu. Trong 6 tháng đầu năm, nhập khẩu tăng 33,4%, chủ yếu ở nhóm máy móc, thiết bị, linh kiện điện tử và năng lượng phục vụ sản xuất, khiến mức nhập siêu lên khoảng 16,65 tỷ USD.
Theo MBS, diễn biến này phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất của doanh nghiệp, song cũng tạo áp lực lên cán cân thanh toán và tỷ giá nếu xu hướng kéo dài.
Ở chiều xuất khẩu, triển vọng vẫn được hỗ trợ bởi nhu cầu đầu tư vào các lĩnh vực công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI), cùng việc mức thuế bình quân đối với hàng hóa Việt Nam tại thị trường Mỹ giảm xuống khoảng 16%. Tuy nhiên, tổ chức này lưu ý các rủi ro từ xu hướng bảo hộ thương mại, khả năng Mỹ mở rộng điều tra thuế và những biến động của kinh tế toàn cầu vẫn cần được theo dõi chặt chẽ.
Đầu tư công cũng là lĩnh vực cần tạo thêm đột phá. Đến hết tháng 6, vốn đầu tư công mới giải ngân khoảng 357.000 tỷ đồng, tương đương 35% kế hoạch năm. Tiến độ này được đánh giá còn chậm do nhiều dự án gặp khó khăn về nguồn vật liệu, chi phí xây dựng tăng và phải điều chỉnh tổng mức đầu tư.
Theo MBS, nếu giải ngân đầu tư công được đẩy nhanh trong những tháng cuối năm, đây sẽ là động lực quan trọng giúp kích thích đầu tư, tiêu dùng và tăng trưởng kinh tế.
Giữ ổn định vĩ mô là điều kiện để tăng trưởng bền vững
Bên cạnh mục tiêu tăng trưởng, MBS cho rằng việc duy trì ổn định kinh tế vĩ mô vẫn là yêu cầu quan trọng.
Dù CPI tháng 6 giảm xuống 4,69% nhờ giá dầu thế giới hạ nhiệt, áp lực lạm phát vẫn hiện hữu khi giá năng lượng, điện, vật liệu xây dựng, thực phẩm và tỷ giá có thể tiếp tục biến động. MBS dự báo lạm phát bình quân năm 2026 sẽ dao động trong khoảng 4-4,5%.
Về chính sách tiền tệ, Ngân hàng Nhà nước đã chuyển từ bơm ròng sang hút ròng trên thị trường mở trong tháng 6. Lãi suất huy động có dấu hiệu ổn định hơn sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, song vẫn duy trì ở mức tương đối cao do tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động vốn.
Trong bối cảnh đó, MBS cho rằng nền kinh tế Việt Nam vẫn có nhiều lợi thế nhờ dòng vốn FDI ổn định, sản xuất công nghiệp duy trì đà tăng, tiêu dùng nội địa phục hồi và dư địa chính sách tài khóa còn tương đối lớn. Tuy nhiên, với những thách thức từ môi trường bên ngoài và yêu cầu tăng trưởng rất cao trong nửa cuối năm, tổ chức này dự báo GDP cả năm 2026 nhiều khả năng đạt khoảng 8-8,5%, thấp hơn mục tiêu 10% nhưng vẫn thuộc nhóm tăng trưởng cao trong khu vực.
Nam Sơn (t/h)
