Dự thảo chiến lược cho thấy định hướng thúc đẩy AI không chỉ dừng ở phát triển công nghệ, mà còn hướng tới chuyển đổi toàn diện mô hình vận hành của nền kinh tế, khu vực công và các ngành trọng điểm. Theo đó, Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có năng lực mạnh về nghiên cứu, phát triển, làm chủ và triển khai AI trong khu vực.
Một trong những mục tiêu nổi bật là đưa Việt Nam vào nhóm 3 quốc gia dẫn đầu ASEAN và nhóm 30 quốc gia hàng đầu thế giới về mức độ sẵn sàng AI theo Government AI Readiness Index vào năm 2030.
Theo dự thảo, 100% bộ, ngành và địa phương sẽ phải xây dựng kế hoạch chuyển đổi bằng AI, xác định rõ các bài toán ưu tiên, quy trình nghiệp vụ cần tái thiết kế, dịch vụ công tích hợp AI cũng như lộ trình triển khai cụ thể. Đồng thời, toàn bộ dịch vụ công trực tuyến toàn trình sẽ được tích hợp các chức năng AI phù hợp nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Ở cấp địa phương, các trung tâm điều hành thông minh cấp tỉnh cũng sẽ được nâng cấp theo hướng tích hợp AI phục vụ công tác phân tích dữ liệu, cảnh báo, giám sát và hỗ trợ ra quyết định.
Song song với chuyển đổi số, chiến lược cũng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hạ tầng AI quốc gia. Theo đó, tổng năng lực tính toán AI do Nhà nước và doanh nghiệp đầu tư được đặt mục tiêu đạt khoảng 250.000 GPU H100/H200/B200 hoặc tương đương.
Việt Nam cũng dự kiến xây dựng một nền tảng điều phối năng lực tính toán AI quốc gia nhằm hỗ trợ cơ quan nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp khởi nghiệp và doanh nghiệp nhỏ, vừa tiếp cận tài nguyên tính toán với chi phí hợp lý.
Dữ liệu tiếp tục được xem là nền tảng cốt lõi cho phát triển AI. Chiến lược đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ có khoảng 80% cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ sở dữ liệu chuyên ngành được chuẩn hóa, kết nối và sẵn sàng khai thác cho AI theo các tiêu chí về chất lượng dữ liệu, siêu dữ liệu, API và bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Đáng chú ý, Việt Nam hướng tới phát triển tối thiểu 5 mô hình AI tiếng Việt phục vụ nhu cầu trong nước, đồng thời hình thành nền tảng đánh giá và kiểm thử mô hình AI tiếng Việt với các tiêu chí liên quan đến độ chính xác, an toàn, khả năng giải thích và mức độ phù hợp với văn hóa, pháp luật Việt Nam.
Không chỉ tập trung vào hạ tầng, chiến lược còn đặt mục tiêu thúc đẩy nghiên cứu và thương mại hóa các sản phẩm AI Make in Viet Nam. Theo đó, Việt Nam hướng tới nghiên cứu, làm chủ và thương mại hóa tối thiểu 10 sản phẩm công nghệ chiến lược AI phục vụ các lĩnh vực như giáo dục, y tế, nông nghiệp, công nghiệp, logistics, an toàn thông tin, quốc phòng và an ninh.
Cùng với đó, tối thiểu 5 nền tảng AI dùng chung hoặc nền tảng AI chuyên ngành có khả năng triển khai ở quy mô lớn sẽ được hình thành trong giai đoạn tới.
Về nguồn nhân lực, dự thảo chiến lược đặt mục tiêu mỗi năm đào tạo tối thiểu 10.000 cử nhân, kỹ sư, thạc sĩ và tiến sĩ thuộc các lĩnh vực AI, khoa học dữ liệu và ngành liên quan.
Đến năm 2030, Việt Nam dự kiến đào tạo và bồi dưỡng khoảng 500.000 nhân lực AI phục vụ khu vực công, doanh nghiệp và các ngành trọng điểm; đồng thời hình thành khoảng 50.000 chuyên gia, kỹ sư trình độ cao trong lĩnh vực phát triển, vận hành và kiểm định AI.
Một mục tiêu đáng chú ý khác là 100% cán bộ, công chức, viên chức sẽ được cấp tài khoản và đào tạo sử dụng trợ lý AI công vụ. Trong khi đó, 70% lực lượng lao động được kỳ vọng sẽ có kỹ năng sử dụng AI cơ bản.
Ở khu vực doanh nghiệp, chiến lược hướng tới việc tối thiểu 70% doanh nghiệp lớn, 50% doanh nghiệp vừa và 40% doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ thực hiện chuyển đổi bằng AI ở mức phù hợp trong hoạt động quản trị, sản xuất và kinh doanh.
Việt Nam cũng đặt mục tiêu hình thành ít nhất 10 thương hiệu AI có uy tín trong khu vực và quốc tế, đồng thời có tối thiểu 100 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo về AI đạt giá trị trên 1 triệu USD hoặc có sản phẩm thương mại hóa ra thị trường khu vực.
Tầm nhìn đến năm 2045, Việt Nam hướng tới mục tiêu trở thành một trong 10 quốc gia dẫn đầu châu Á về năng lực nghiên cứu, phát triển AI và chuyển đổi quốc gia bằng AI. Theo định hướng này, AI sẽ trở thành nền tảng vận hành chủ đạo của Nhà nước, nền kinh tế và xã hội, đồng thời góp phần đưa Việt Nam trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo và phát triển sản phẩm AI quan trọng trong khu vực.
Nam Sơn (t/h)
