Tham dự hội nghị có đại diện Văn phòng Chính phủ, đại diện một số bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Lạng Sơn; đại diện các sở, ban, ngành, địa phương liên quan, lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn, đại diện cộng đồng doanh nghiệp cùng các cơ quan báo chí.
Tại hội nghị, đại diện Bộ Xây dựng đã công bố Quyết định của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045. Việc công bố quy hoạch góp phần công khai định hướng phát triển, tạo sự thống nhất trong quản lý, tổ chức thực hiện và huy động nguồn lực đầu tư.
Quy hoạch quy mô 39.400 ha, định hướng phát triển đến năm 2045
Theo đồ án được phê duyệt, Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn có quy mô lập quy hoạch 39.400 ha, với hai giai đoạn phát triển: ngắn hạn đến năm 2035 và dài hạn đến năm 2045.
Dự báo đến năm 2035, dân số khu kinh tế đạt khoảng 235.000 - 240.000 người, diện tích đất xây dựng khoảng 10.630 - 11.000 ha. Đến năm 2045, dân số dự kiến đạt 295.000 - 300.000 người, diện tích đất xây dựng khoảng 13.200 - 13.700 ha.
Quy hoạch xác định khu kinh tế là một trong những trung tâm thương mại, dịch vụ, du lịch và công nghiệp của vùng Trung du và miền núi phía Bắc; đồng thời giữ vai trò đầu mối giao thông, kết nối Trung Quốc với các nước Đông Nam Á.
Định hướng xuyên suốt là xây dựng khu kinh tế tổng hợp, hiện đại, năng động, có hệ thống dịch vụ cửa khẩu và hậu cần logistics quốc gia, quốc tế. Quá trình phát triển được gắn với xây dựng đô thị biên giới có hạ tầng đồng bộ, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đất đai.
Một trong những nội dung trọng tâm của đồ án là tổ chức không gian khu kinh tế thành ba phân vùng, tạo sự liên kết giữa hoạt động kinh tế cửa khẩu, đô thị trung tâm, công nghiệp, thương mại, dịch vụ và du lịch.
Với diện tích khoảng 19.123 ha, vùng phía Bắc bao gồm các khu vực sát biên giới thuộc xã Đồng Đăng và một phần các xã Hoàng Văn Thụ, Cao Lộc. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 71.000 - 71.200 người.
Khu vực này được định hướng trở thành đầu mối giao thông, cửa ngõ giao lưu và phát triển kinh tế, gắn kết hệ thống cửa khẩu đường bộ, đường sắt với các khu trung chuyển hàng hóa, khu chế xuất, cảng cạn, thương mại biên giới và dịch vụ logistics.
Đáng chú ý, cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị và khu vực Tân Thanh, bao gồm lối thông quan Tân Thanh - Pò Chài cùng đường chuyên dụng vận chuyển hàng hóa khu vực mốc 1088/2 - 1089, được định hướng phát triển theo mô hình cửa khẩu thông minh.
Quy hoạch đồng thời định hướng phát triển cảng cạn Tân Thanh, từng bước hình thành khu phi thuế quan và khu hợp tác qua biên giới khi đáp ứng các điều kiện theo quy định pháp luật. Những định hướng này nhằm nâng cao năng lực thông quan, trung chuyển hàng hóa, hỗ trợ hoạt động xuất nhập khẩu và phát huy lợi thế vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế của Lạng Sơn.
Vùng trung tâm có diện tích khoảng 12.774 ha, bao gồm phường Tam Thanh, một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri và một phần xã Khánh Khê. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 203.000 - 207.000 người.
Đây được xác định là cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh, phát triển theo hướng đô thị dịch vụ đa ngành, đa lĩnh vực; giữ vai trò trung tâm hành chính, chính trị, kinh tế, văn hóa, y tế, giáo dục, đầu mối giao thông và hỗ trợ logistics.
Trọng tâm là nâng cấp hạ tầng kinh tế - xã hội, hạ tầng kỹ thuật đô thị; phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và các khu đô thị mới. Đồng thời, chú trọng xây dựng không gian đô thị xanh, văn minh, hiện đại, có bản sắc, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng sống của người dân và tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh.
Với diện tích khoảng 7.502 ha, vùng phía Nam bao gồm một phần các phường Kỳ Lừa, Đông Kinh, Lương Văn Tri và một phần xã Chiến Thắng. Dân số dự báo đến năm 2045 khoảng 21.000 - 21.800 người.
Khu vực được định hướng trở thành vùng phát triển mới, cửa ngõ phía Nam của khu kinh tế, gắn với đô thị sinh thái, dịch vụ du lịch và công nghiệp. Một trong những trọng tâm là hình thành tổ hợp công nghiệp - cảng cạn - logistics, tăng cường kết nối với hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt và đầu mối giao thông tại ga Yên Trạch.
Các chức năng kho bãi, trung chuyển container, kiểm định, hải quan, logistics, gia công, chế biến và dịch vụ hỗ trợ được định hướng phát triển đồng bộ. Bên cạnh đó, khu vực sẽ khai thác tiềm năng du lịch, nghỉ dưỡng và phát triển nông, lâm nghiệp gắn với bảo vệ cảnh quan tự nhiên.
Việc phân chia ba vùng chức năng tạo cơ sở tổ chức không gian phát triển hợp lý, phát huy thế mạnh của từng khu vực, đồng thời tăng cường liên kết giữa các trung tâm kinh tế, đô thị và hệ thống hạ tầng trong toàn khu kinh tế.
Đẩy mạnh kết nối hạ tầng, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư
Phát biểu tại hội nghị, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn Đinh Hữu Học cho biết: Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn có vị trí đặc biệt quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, là đầu mối giao thương đường bộ quan trọng giữa Việt Nam với Trung Quốc và các nước ASEAN.
Sau hơn 15 năm triển khai Quy hoạch chung được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt năm 2010, bối cảnh phát triển, yêu cầu kết nối hạ tầng, tổ chức không gian kinh tế và xu hướng thương mại quốc tế đã có nhiều thay đổi. Vì vậy, việc điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045 có ý nghĩa hết sức quan trọng, nhằm tạo lập không gian phát triển đồng bộ, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế, tạo cơ sở cho công tác quản lý, thu hút đầu tư và huy động nguồn lực trong giai đoạn tới.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Lạng Sơn nhấn mạnh, địa phương cam kết tập trung chỉ đạo triển khai quy hoạch đồng bộ, đúng định hướng; tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, công khai, minh bạch thủ tục và kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho doanh nghiệp, nhà đầu tư theo thẩm quyền.
Những vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tỉnh Lạng Sơn chủ động tổng hợp, báo cáo, kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Lạng Sơn xác định phát triển kết cấu hạ tầng giao thông là một trong những tiền đề quan trọng để mở rộng không gian phát triển, tăng cường kết nối và nâng cao 3 năng lực cạnh tranh của Khu kinh tế cửa khẩu. Địa phương đang tập trung chỉ đạo, phấn đấu hoàn thành, đưa tuyến cao tốc cửa khẩu Hữu Nghị - Chi Lăng vào khai thác trong quý IV/2026; đồng thời đẩy nhanh tiến độ tuyến cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh.
Đối với tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng - Hà Nội, tỉnh Lạng Sơn tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành Trung ương trong quá trình nghiên cứu, hoàn thiện các nội dung liên quan. Tỉnh Lạng Sơn mong muốn cộng đồng doanh nghiệp, các nhà đầu tư tiếp tục quan tâm, đồng hành, đề xuất và triển khai các dự án có chất lượng, hiệu quả, phù hợp với quy hoạch và quy định pháp luật. Tỉnh luôn xác định sự phát triển của doanh nghiệp gắn liền với sự phát triển của địa phương; thành công của doanh nghiệp cũng góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân, tăng nguồn thu ngân sách và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Hội nghị công bố Điều chỉnh Quy hoạch chung Khu kinh tế cửa khẩu Đồng Đăng - Lạng Sơn đến năm 2045 đánh dấu bước quan trọng trong định hướng phát triển khu kinh tế trong giai đoạn mới. Việc tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả sẽ góp phần khai thác lợi thế kinh tế cửa khẩu, tăng cường kết nối thương mại quốc tế, phát triển dịch vụ logistics, thu hút đầu tư và tạo động lực thúc đẩy tỉnh Lạng Sơn phát triển nhanh, bền vững.
Linh Trần
