Các công trình trọng điểm và dự án đầu tư đặc thù
Nhóm đầu tiên bao gồm các công trình mang tính chất bảo mật hoặc khẩn cấp như công trình bí mật Nhà nước hay công trình xây dựng khẩn cấp và cấp bách. Các dự án đầu tư công đặc biệt hoặc công trình xây dựng tạm cũng nằm trong danh sách này. Ngoài ra các công trình xây dựng trên đất sử dụng vào mục đích quốc phòng và an ninh theo quy định pháp luật đất đai cũng không cần xin giấy phép xây dựng.
Nhóm thứ hai là các công trình thuộc dự án đầu tư công đã được Thủ tướng Chính phủ hoặc người đứng đầu các cơ quan trung ương và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp quyết định đầu tư. Bên cạnh đó các công trình xây dựng theo tuyến đi qua từ hai tỉnh trở lên hoặc công trình nằm ngoài khu vực định hướng phát triển đô thị đã được phê duyệt quy hoạch cũng thuộc diện miễn giấy phép.
Công trình chuyên ngành và nhà ở riêng lẻ quy mô nhỏ
Luật Xây dựng 2026 cũng quy định miễn giấy phép cho các công trình trên biển thuộc dự án ngoài khơi đã được giao khu vực biển. Các công trình tại cảng hàng không hoặc bảo đảm hoạt động bay cũng không cần thủ tục này. Nhóm công trình quảng cáo và hạ tầng viễn thông thụ động theo quy định chuyên ngành cũng được lược bỏ khâu xin phép xây dựng. Đáng chú ý là các công trình đã được cơ quan chuyên môn thẩm định Báo cáo nghiên cứu khả thi và phê duyệt theo quy định thì chủ đầu tư có thể khởi công ngay.
Đối với người dân thì quy định về nhà ở riêng lẻ có sự điều chỉnh rất cụ thể. Các công trình xây dựng cấp IV hoặc nhà ở riêng lẻ có quy mô dưới 7 tầng với tổng diện tích sàn dưới 500 m² sẽ được miễn giấy phép nếu không nằm trong các khu chức năng hay khu vực phát triển đô thị đã được quy hoạch chung. Cuối cùng các hoạt động sửa chữa và cải tạo bên trong hoặc mặt ngoài không tiếp giáp đường đô thị cũng không cần xin phép nếu việc sửa chữa này không làm thay đổi công năng hay kết cấu chịu lực của tòa nhà và đảm bảo các yêu cầu về phòng cháy chữa cháy cũng như môi trường.
Tâm An
