Thời gian qua, sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam tăng trưởng không đáng kể. Tình trạng ruộng đất bị bỏ hoang ngày một tăng do người nông dân không mấy mặn mà.

Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp hiện nay lại đang là lĩnh vực thu hút sự chú ý của DN nước ngoài. Đây là tín hiệu mừng hay lo?

Nội thờ ơ, ngoại sốt sắng…

Chính sách dồn điền đổi thửa của Nhà nước giúp bà con nông dân có những cánh đồng thẳng cánh cò bay, có những con đường lớn dẫn vào tận ruộng, tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng máy móc thiết bị hiện đại vào hoạt động sản xuất nông nghiệp. Từ đó, giảm đáng kể những chi phí cho hoạt động sản xuất nông nghiệp và người nông dân cũng được giải phóng sức lao động.

Những tưởng, sau dồn điền đổi thửa, người nông dân sẽ mặn mà hơn với ruộng đồng, song không hoàn toàn như mong đợi. Câu chuyện không chỉ là việc “thiếu minh bạch trong công tác dồn điền” vẫn ầm ĩ suốt thời gian qua. Giá phân bón cao, giá giống cây trồng cao, giá nhân công cao… chi phí cho đời sống sinh hoạt ngày càng tăng, nguồn thu từ sản xuất nông nghiệp không đủ chi dùng cho cuộc sống hàng ngày khiến người nông dân dần dần xa lánh hoạt động sản xuất nông nghiệp. Nhiều cánh đồng sau dồn điền vẫn bỏ hoang.

Nhìn thấy cơ hội kinh doanh từ sản xuất nông nghiệp, một số DN nội vào thuê lại đất của nông dân và bà con sẵn sàng làm thuê trên mảnh ruộng của mình. Tuy nhiên, những DN này cũng không nhiều. Thực trạng đó - đã mở ra cơ hội cho không ít DN ngoại. Hàng loạt đoàn DN của Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… đã sang Việt Nam tìm kiếm cơ hội đầu tư trong lĩnh vực nông nghiệp.

Nông dân vừa mừng, vừa lo

Về cơ bản, việc thu hút sự quan tâm của DN ngoại vào nông nghiệp là đáng mừng. Thực tế, bao tiêu sản phẩm nông nghiệp, đẩy mạnh xuất khẩu nông nghiệp là việc cần được khuyến khích. Tuy nhiên, việc DN ngoại đầu tư sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam cần phải nghiên cứu kỹ. Tâm lý nhiều địa phương đang chạy theo “lượng” mà quên “chất” và không hình dung hết được hệ quả của nó đối với nền kinh tế và người nông dân.

Khoảng 2 năm trở lại đây, không ít DN nước ngoài đang dính nghi vấn chuyển giá, trốn thuế và vẫn chưa được các cơ quan chức năng làm rõ, thì cũng không ít DNNVV nước ngoài “lén lút” bỏ về nước. Hệ quả là hàng trăm, hàng nghìn công nhân, lao động mất việc làm, bị quỵt tiền lương, còn ngân hàng thì lại ôm thêm một mớ nợ xấu! Nguyên nhân sâu sa khiến DN bỏ trốn xuất phát từ năng lực tài chính yếu kém. Họ gặp khó khăn trong quá trình vận hành dự án, làm ăn thua lỗ nên phải dừng dự án. Nếu nhà đầu tư tốt, họ sẽ thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ với Nhà nước, với người lao động. Ngược lại, nhà đầu tư “xấu” sẽ bỏ trốn khỏi Việt Nam.

Nông nghiệp Việt Nam được coi là lạc hậu, người nông dân bị đánh giá không theo kịp sự phát triển của công nghiệp hóa nông nghiệp. Bên cạnh đó, với những hậu quả mà nhà đầu tư ngoại để lại như hiện nay trong các lĩnh vực khác thì chưa thể tạo sự yên tâm để họ đầu tư mạnh vào nông nghiệp. Trước khi để DN ngoại đầu tư vào lĩnh vực sản xuất nông nghiệp, chúng ta cần phải thay đổi tư duy về việc thu hút đầu tư, cần phải chú trọng về “chất” trong từng dự án để lựa chọn những nhà đầu tư có thực lực, có đạo đức, có trách nhiệm. Lãnh đạo các địa phương cần triệt tiêu bệnh “thành tích”, tránh tình trạng mang tài nguyên của đất nước đem bán với giá rẻ!.

Thanh Bình