Chi tiết quyết định tăng thuế và cơ sở pháp lý
Ngày 21/2, trên nền tảng mạng xã hội Truth Social, ông Donald Trump khẳng định mức thuế 15% là con số tối đa được cho phép và đã qua kiểm chứng về mặt pháp lý. Quyết định này thay thế cho sắc lệnh áp thuế 10% được công bố hôm 20/2. Theo kế hoạch, chính quyền Mỹ sẽ tiếp tục xác định và ban hành các mức thuế nhập khẩu mới trong vài tháng tới.
Việc áp thuế bổ sung được thực thi dựa trên Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Điều khoản này cấp quyền cho Tổng thống áp dụng mức thuế tối đa 15% trong thời hạn 150 ngày để giải quyết tình trạng thâm hụt cán cân thanh toán nghiêm trọng mà không yêu cầu tiến hành điều tra trước. Sau thời hạn 150 ngày, việc gia hạn chính sách thuế sẽ cần sự phê chuẩn chính thức từ Quốc hội Mỹ.
Các nhóm hàng hóa được miễn trừ
Mức thuế bổ sung 15% sẽ được cộng dồn vào các loại thuế và phí hiện hành đối với hàng hóa nhập khẩu vào Mỹ. Tuy nhiên, để bảo vệ nền kinh tế nội địa, sắc lệnh quy định rõ các trường hợp miễn trừ.
Các mặt hàng không chịu thuế bổ sung bao gồm: Khoáng sản quan trọng, kim loại tiền tệ, vàng thỏi, năng lượng và các tài nguyên không thể sản xuất đủ tại Mỹ. Một số loại nông sản (thịt bò, cà chua, cam), dược phẩm, đồ điện tử, phương tiện và thiết bị hàng không vũ trụ cũng nằm ngoài danh sách áp thuế. Ngoài ra, hàng hóa đang chịu thuế nhập khẩu theo Điều 232 như sắt thép, nhôm, ô tô cùng một số kim loại khác cũng được loại trừ.
Quyết định tăng thuế của ông Trump là phản ứng trực tiếp sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA). Trước đó, vào tháng 4/2025, Tổng thống Mỹ từng viện dẫn đạo luật này để lên kế hoạch áp thuế đối ứng từ 10% đến 46% đối với hơn 180 nền kinh tế, nhưng sau đó đã hoãn lại nhờ các thỏa thuận thương mại.
Những diễn biến pháp lý và quyết định thay đổi thuế suất liên tục đã tác động mạnh đến thị trường tài chính. Trong phiên giao dịch cuối tuần, giá vàng thế giới tăng hơn 100 USD/ounce. Thị trường chứng khoán Phố Wall cũng ghi nhận đà tăng điểm do giới đầu tư kỳ vọng phán quyết của Tòa án Tối cao sẽ giúp giảm gánh nặng chi phí cho doanh nghiệp. Dù vậy, các quốc gia đối tác thương mại vẫn bày tỏ sự thận trọng và lo ngại trước sự gia tăng bất ổn từ chính sách thuế mới của Washington.
Thành Nam (t/h)
