Lợi thế tuyệt đối từ chuỗi cung ứng phần cứng
Robot hình người hiện được xem là lĩnh vực hạt nhân trong chiến lược “Made in China 2025”, đặc biệt khi xu hướng “AI hiện thân” (hệ thống AI vận hành tự chủ trong môi trường thực) bùng nổ. Giới chức Trung Quốc kỳ vọng công nghệ này sẽ giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt lao động và tạo ra sức bật mới cho năng suất.
Theo giới chuyên gia, lợi thế lớn nhất giúp Trung Quốc vượt qua đối thủ Mỹ về tốc độ và sản lượng chính là hệ sinh thái phần cứng hoàn chỉnh được kế thừa từ ngành công nghiệp xe điện (bao gồm cảm biến, động cơ, pin). Việc kết hợp năng lực sản xuất quy mô lớn giúp các doanh nghiệp nước này rút ngắn chu kỳ thử nghiệm, liên tục ra mắt phiên bản mới với giá thành cực kỳ cạnh tranh. Điển hình, Unitree Robotics được ghi nhận có sản lượng xuất xưởng năm 2025 cao gấp 36 lần so với hai đối thủ sừng sỏ từ Mỹ là Figure AI và Tesla.
Thị trường robot đang chứng kiến một bước ngoặt lớn khi khách hàng không còn mặn mà với các màn nhào lộn trên truyền hình, mà đặt yêu cầu khắt khe về tính ổn định và khả năng đảm nhận khối lượng công việc thực tế. Các dòng sản phẩm đang được tối ưu hóa để đưa vào môi trường sản xuất linh hoạt, kho vận và bán lẻ.
Sự chuyển dịch này đang thu hút nguồn vốn khổng lồ. Unitree Robotics và Galbot đều đã vươn lên mức định giá khoảng 3 tỷ USD sau các vòng gọi vốn lớn, minh chứng cho niềm tin của giới đầu tư vào khả năng thương mại hóa và ứng dụng bền vững.
Thách thức về phần mềm và dữ liệu "thực chiến"
Dù tiến rất nhanh về phần cứng, "bộ não" điều khiển của robot Trung Quốc vẫn còn là một điểm nghẽn. Các doanh nghiệp hiện vẫn phụ thuộc nhiều vào nền tảng phần mềm và hệ thống chip (như chip Orin) của Nvidia, dù đang nỗ lực phát triển giải pháp nội địa để thay thế.
Bên cạnh đó, bài toán dữ liệu huấn luyện cũng vô cùng nan giải. Khác với mô hình ngôn ngữ có thể thu thập dữ liệu khổng lồ từ internet, robot cần học cách dự đoán trạng thái vật lý trong môi trường thực tế đan xen sự phức tạp. Việc phụ thuộc vào dữ liệu mô phỏng là chưa đủ để đảm bảo độ chính xác và tính an toàn tuyệt đối trước khi tung ra thị trường đại chúng.
Cuộc đua robot hình người đang ngày càng nóng lên với sự tham gia của nhiều cường quốc công nghệ. Cụ thể, tại Mỹ, các startup như Foundation đặt tham vọng sản xuất 50.000 robot hình người trước cuối năm 2027.
Hay tại Nhật Bản, quốc gia này đặt mục tiêu sản xuất hàng loạt vào năm 2027, phát huy thế mạnh truyền thống về điều khiển chính xác và ứng dụng trong y tế, chăm sóc sức khỏe.
Bên cạnh đó, thương hiệu Boston Dynamics (thuộc Hyundai) của Hàn Quốc cũng lên kế hoạch sản xuất 30.000 phiên bản robot Atlas mỗi năm tại Mỹ vào năm 2028.
Dù vấp phải sự cạnh tranh khốc liệt, sự kết hợp đồng bộ giữa chính sách nhà nước, hệ sinh thái sản xuất linh hoạt và nguồn vốn tư nhân đang giúp Trung Quốc duy trì lợi thế đáng kể về tốc độ mở rộng quy mô trong chặng khởi đầu của kỷ nguyên robot hình người.
T.N (t/h)
