Phát triển chưa xứng với tiềm năng…
Thành phố Cần Thơ là đô thị trung tâm của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, giữ vai trò quan trọng trong liên kết vùng, phát triển thương mại, dịch vụ, du lịch và giao lưu văn hóa. Thành phố có nhiều tiềm năng, lợi thế về văn hóa sông nước, di sản văn hóa, nghệ thuật truyền thống, làng nghề, ẩm thực và các loại hình du lịch đặc trưng. Trong những năm qua, cấp ủy, chính quyền các cấp đã quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo công tác xây dựng và phát triển văn hóa, từng bước gắn kết văn hóa với phát triển kinh tế - xã hội; nhiều giá trị văn hóa truyền thống được bảo tồn, phát huy; một số sản phẩm du lịch văn hóa, du lịch sinh thái sông nước bước đầu tạo được dấu ấn và góp phần quảng bá hình ảnh địa phương.
Tuy nhiên, việc phát triển công nghiệp văn hóa trên địa bàn thành phố vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, lợi thế và yêu cầu phát triển trong tình hình mới. Hệ thống thiết chế văn hóa, hạ tầng phục vụ phát triển công nghiệp văn hóa còn thiếu đồng bộ; các sản phẩm, dịch vụ văn hóa chưa thật sự đặc sắc, thiếu tính cạnh tranh và sức lan tỏa. Việc khai thác các giá trị di sản, văn hóa sông nước gắn với phát triển du lịch và kinh tế sáng tạo còn hạn chế; chưa hình thành được chuỗi giá trị văn hóa có khả năng tạo nguồn thu lớn và bền vững. Công tác chuyển đổi số, quảng bá và xây dựng thương hiệu văn hóa Cần Thơ chưa thật sự rõ nét; nguồn nhân lực trong lĩnh vực văn hóa, sáng tạo, quản trị thương hiệu và truyền thông còn thiếu và chưa đáp ứng yêu cầu phát triển.
Theo Đề án, việc chậm ban hành và triển khai đồng bộ các giải pháp phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thương hiệu văn hóa địa phương sẽ ảnh hưởng đến việc phát huy các giá trị văn hóa phục vụ phát triển kinh tế - xã hội; làm giảm sức cạnh tranh, hạn chế khả năng thu hút đầu tư, phát triển du lịch và nguồn nhân lực chất lượng cao; đồng thời, tiềm ẩn nguy cơ mai một bản sắc văn hóa truyền thống của địa phương. Thành phố cũng sẽ khó tạo được sự bứt phá để khẳng định vai trò trung tâm vùng và nâng cao vị thế trong quá trình hội nhập, phát triển.
Các hoạt động văn hóa, nghệ thuật và dịch vụ sáng tạo còn phân tán, thiếu liên kết; chưa hình thành chuỗi giá trị đồng bộ từ sáng tạo, sản xuất, phân phối đến tiêu dùng sản phẩm văn hóa. Các sản phẩm, dịch vụ văn hóa còn thiếu tính đặc trưng, sức cạnh tranh và khả năng lan tỏa; chưa có nhiều sản phẩm văn hóa tiêu biểu mang dấu ấn riêng của Cần Thơ. Việc khai thác giá trị di sản văn hóa, văn hóa sông nước, nghệ thuật truyền thống gắn với phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế sáng tạo còn hạn chế, hiệu quả chưa cao.
Công tác xây dựng, quảng bá và định vị thương hiệu văn hóa Cần Thơ chưa thật sự rõ nét, thiếu tính đồng bộ và sức lan tỏa. Sự gắn kết giữa phát triển văn hóa với du lịch, thương mại, dịch vụ, truyền thông và chuyển đổi số chưa chặt chẽ. Hoạt động quảng bá văn hóa trên môi trường số còn hạn chế; việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong sáng tạo, sản xuất, phân phối sản phẩm văn hóa chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn.
Từ yêu cầu thực tiễn, việc xây dựng và triển khai Đề án “Phát triển công nghiệp văn hóa và xây dựng thương hiệu văn hóa Cần Thơ trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long” là yêu cầu cần thiết, nhằm cụ thể hóa các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển văn hóa; phát huy giá trị văn hóa và con người Cần Thơ; thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa theo hướng hiện đại, sáng tạo; từng bước xây dựng thương hiệu văn hóa đặc trưng của thành phố, góp phần nâng cao vị thế, năng lực cạnh tranh và đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.
Xây dựng thương hiệu văn hóa Cần Thơ trở thành biểu tượng sáng tạo tiêu biểu…
Đề án được triển khai trên phạm vi toàn thành phố Cần Thơ; đồng thời, mở rộng các hoạt động liên kết, quảng bá thương hiệu văn hóa Cần Thơ trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long, cả nước và quốc tế; thực hiện giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045.
Mục tiêu chung là hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển công nghiệp văn hóa; phát triển đồng bộ các ngành công nghiệp văn hóa có thế mạnh, từng bước xây dựng thành phố Cần Thơ trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long; qua đó, tạo động lực đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao tỷ trọng trong GRDP; đồng thời, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra khu vực và thế giới.
Mục tiêu đến năm 2030: Phấn đấu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp khoảng 7% vào GRDP của thành phố. Phấn đấu hình thành ít nhất 3 thương hiệu đặc trưng từ ngành công nghiệp văn hóa có thế mạnh của địa phương; qua đó, từng bước nâng cao mức độ nhận diện hình ảnh văn hóa Cần Thơ trong vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Hoàn thành số hóa 100% dữ liệu di sản văn hóa trọng điểm, phục vụ phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Phấn đấu thực hiện ít nhất 2 phim tài liệu hoặc phim chuyên đề theo đặt hàng của Nhà nước, tập trung vào đề tài: bảo tồn văn hóa di sản văn hóa, phát triển kinh tế văn hóa xanh và chân dung con người Cần Thơ. Xây dựng danh mục các bối cảnh (vườn cây ăn trái, nhà cổ, vùng sông nước,…) để chủ động thu hút các đoàn làm phim trong và ngoài nước đến ghi hình, sản xuất phim.
Hàng năm tổ chức khoảng 2 triển lãm mỹ thuật, nhiếp ảnh nghệ thuật quy mô vùng trở lên theo hình thức có thu phí tham quan hoặc đi kèm dịch vụ tạo nguồn thu. Tổ chức định kỳ hàng năm ít nhất 3 chương trình nghệ thuật biểu diễn, lễ hội văn hóa nghệ thuật quy mô vùng, mang đậm bản sắc văn hóa vùng sông nước.
Hình thành mạng lưới liên kết giữa các trường đại học như Đại học Cần Thơ, FPT… với doanh nghiệp để cung ứng nguồn nhân lực phần mềm chất lượng cao cho cả vùng. Phát triển đa dạng các loại hình quảng cáo, đặc biệt là quảng cáo số và quảng cáo ngoài trời ứng dụng công nghệ mới tại các khu vực trung tâm. Chuẩn hóa hoạt động quảng cáo ngoài trời bảo đảm mỹ quan đô thị và an toàn giao thông.
Phục hồi và nâng cấp 100% làng nghề truyền thống, gắn kết với chương trình tham quan du lịch. Đưa các sản phẩm thủ công mỹ nghệ vào chuỗi cung ứng quà tặng du lịch. Phấn đấu doanh thu chiếm từ 20% đến 25% trong tổng thu từ khách du lịch.
Hình thành ít nhất 2 tổ hợp hoặc không gian sáng tạo tập trung, hiện đại, để thu hút cộng đồng khởi nghiệp trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo. Đẩy mạnh thiết kế bao bì, nhãn mác cho các sản phẩm đặc trưng của Cần Thơ và vùng Đồng bằng sông Cửu Long để tăng giá trị cạnh tranh…
Mục tiêu đến năm 2045: Phấn đấu phát triển các ngành công nghiệp văn hóa theo hướng bền vững, đóng góp khoảng 9% GRDP của thành phố. Xây dựng thương hiệu văn hóa Cần Thơ trở thành biểu tượng sáng tạo tiêu biểu, có vai trò dẫn dắt sự phát triển văn hóa của vùng Đồng bằng sông Cửu Long và có sức lan tỏa rộng rãi trong nước và quốc tế.
Theo đó, nghiên cứu đánh giá nhu cầu thị trường để định hướng phát triển các sản phẩm văn hóa đặc trưng, có thế mạnh cạnh tranh cao. Tăng cường cơ chế đặt hàng của Nhà nước đối với các sản phẩm văn hóa phục vụ nhiệm vụ chính trị và quảng bá hình ảnh, thương hiệu thành phố. Mỗi sản phẩm công nghiệp văn hóa gắn liền với nhận diện thương hiệu Cần Thơ.
Gắn kết công nghiệp văn hóa với du lịch và các ngành dịch vụ phụ trợ. Mở rộng hợp tác và hội nhập quốc tế. Chủ động tham gia mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO. Tổ chức thường niên các sự kiện giao lưu văn hóa quốc gia, quốc tế tại Cần Thơ để quảng bá hình ảnh thành phố trung tâm vùng, tạo môi trường giao thương sôi nổi cho các doanh nghiệp văn hóa địa phương…
Huỳnh Biển
