Việt Nam hiện có 10 triệu hecta đất canh tác, có hơn 20 triệu hecta lượt đất canh tác, nếu bình quân mỗi hecta sử dụng 10 tấn phân hữu cơ, tương lai chúng ta cần hơn 200 triệu tấn phân bón hữu cơ. Đến thời điểm này Việt Nam đã có 43.000ha sản xuất nông nghiệp hữu cơ, nhiều bà con ứng dụng bón phân hữu cơ trong sản xuất.
Trong khi đó, phân bón hữu cơ có nhiều đặc tính tốt cho cây trồng và hệ sinh thái đất. Phân bón hữu cơ giúp cải thiện tính chất vật lý của đất và tăng tỷ lệ cấu trúc của đất; chống rửa trôi xói mòn, tạo điều kiện cho vi sinh vật trong đất phát triển. Chất hữu cơ đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì độ màu mỡ đất, tránh ô nhiễm trong khai thác nông nghiệp; nâng cao hiệu quả sử dụng phân bón và bảo vệ môi trường lâu bền.
Cũng theo thống kê của Cục Bảo vệ thực vật, khối lượng phân bón hữu cơ nhập khẩu trong 3 năm gần đây đều tăng đáng kể. Riêng năm 2017, khối lượng nhập khẩu phân hữu cơ của nước ta khoảng 220 nghìn tấn, tăng gấp 2 lần so với năm 2016. Tuy nhiên, hiện nay việc sản xuất và sử dụng phân bón hữu cơ ở nước ta vẫn còn gặp nhiều khó khăn.
Đã có hơn 2.000 sản phẩm
Theo các DN sản xuất phân bón, xu hướng sử dụng phân bón hữu cơ ngày càng tăng. Nông dân đã trải nghiệm hiệu quả nuôi dưỡng, cải thiện đất và cây trồng của phân bón hữu cơ nên ngày càng tin dùng hơn. Ông Phan Văn Tâm, Giám đốc marketing Công ty CP Phân bón Bình Điền, nhận định thị trường phân bón hữu cơ trở nên hấp dẫn hơn, các nhãn hiệu phân bón nhập khẩu từ Nhật, châu Âu, Trung Quốc và cả các nước trong khu vực như Myanmar, Campuchia, Lào tràn vào mỗi lúc một nhiều với đủ mức giá từ bình dân đến cao cấp. Riêng sản phẩm phân bón hữu cơ nhãn hiệu Đầu Trâu đã tham gia thị trường 3-4 năm nay với sản lượng gần 20.000 tấn/năm. Ông Tâm cho biết hiện chỉ có 2 công ty con là Bình Điền - Mekong và Bình Điền Lâm Đồng sản xuất phân hữu cơ nên sản lượng còn rất khiêm tốn. Công ty Bình Điền Quảng Trị đã xin được giấy phép sản xuất phân bón hữu cơ và sẽ đi vào sản xuất trong nay mai. Sắp tới, công ty mẹ và Công ty Bình Điền Ninh Bình cũng sẽ sản xuất phân bón hữu cơ thì sản lượng sẽ tăng lên.
Thống kê của ngành nông nghiệp cho thấy vào tháng 12-2017, cả nước mới chỉ có 713 sản phẩm phân bón hữu cơ (chiếm 5% tổng số phân bón) thì đến tháng 4-2019 đã có 2.312 sản phẩm phân bón hữu cơ (chiếm 11,1% tổng số phân bón) được phép lưu hành. Sản lượng phân bón hữu cơ thời gian qua tăng nhanh, từ 713 sản phẩm vào tháng 12-2017 lên 2.312 sản phẩm, tính đến tháng 4-2019. Mặc dù vậy, sản lượng còn rất khiêm tốn, mới ước đạt 1 triệu tấn (năm 2018) trong tổng số gần 30 triệu tấn phân bón tiêu thụ hằng năm. Việt Nam đang phấn đấu đạt sản lượng 3 triệu tấn phân bón hữu cơ vào năm 2020. Hiện nay, cả nước đang có 217 nhà máy sản xuất phân bón hữu cơ với công suất thiết kế 3,36 triệu tấn/năm, đủ sức hoàn thành mục tiêu trên.
Hỗ trợ chính sách
Nâng cao năng lực hệ thống quản lý chất lượng phân hữu cơ: Rà soát tổng thể, đánh giá, chỉ định và từng bước nâng cấp, cơ chế thanh tra, kiểm tra thường xuyên, đề xuất ít nhất 03 phòng thử nghiệm kiểm chứng.
Đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao khoa học và phân bón hữu cơ: Hỗ trợ và khuyến khích viện, trường, trung tâm nghiên cứu, các nhà khoa học, cơ sở sản xuất, …đầu tư nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ sản xuất phân bón hữu cơ tiên tiến, đặc biệt là các công nghệ sạch, thân thiện với môi trường, các công nghệ sử dụng nguyên liệu sẵn có tại địa phương, công nghệ sử dụng chủng vi sinh vật phân giải hiệu quả các loại cơ chất từ phụ phẩm nông nghiệp, công nghiệp chế biến, rác thải sinh hoạt…, triển khai một số dự án khoa học công nghệ trọng điểm nhằm phát triển sản xuất, sử dụng phân bón hữu cơ.
Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra: Phối hợp các lực lượng chức năng, tăng cường trách nhiệm chính quyền địa phương, tổ chức lực lượng thanh tra chuyên ngành…, tổng kiểm tra về chất lượng phân bón đang sản xuất, nhập khẩu lưu thông trên thị trường. Xử lý triệt để và công khai kết quả đánh giá đối với tổ chức, các nhân có phát hiện vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng để người dân và doanh nghiệp được biết.
Đẩy mạnh hợp tác song phương, thu hút đầu tư, tranh thủ nguồn lực, kinh nghiệm và năng lực của các nước phát triển và tổ chức quốc tế để chuyển giao và ứng dụng có hiệu quả các công nghệ mới, tiên tiến phù hợp điều kiện thực tế Việt Nam nhằm phát triển phân bón hữu cơ.
T.Nguyễn
