Theo chương trình, phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội Khóa XIV sẽ bắt đầu từ ngày mai (15/11) và kéo dài trong 2,5 ngày làm việc. Tại phiên chất vấn, sẽ tập trung đề cập tới lĩnh vực công tác cán bộ, môi trường, giáo dục, công thương và đây được coi là những vấn đề đang nóng bỏng.

Theo chương trình, 4 bộ trưởng: Bộ Nội vụ - Lê Vĩnh Tân, Bộ Công Thương – Trần Tuấn Anh, Bộ Tài nguyên và Môi trường – Trần Hồng Hà, Bộ Giáo dục và Đào tạo – Phùng Xuân Nhạ sẽ đăng đàn. Thủ tướng và các thành viên Chính phủ khác cũng sẽ trực tiếp trả lời và giải trình thêm các nội dung mà đại biểu Quốc hội đặt ra trên nghị trường.

Điển hình như nhóm vấn đề mà Bộ trưởng Tài nguyên và Môi trường phải giải trình đó là thực hiện chính sách, pháp luật về xử lý chất thải của các cơ sở công nghiệp, dịch vụ, làng nghề, khu dân cư. Việc xử lý trách nhiệm đối với các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan đến việc thẩm định triển khai các dự án để xảy ra sự cố môi trường.

Vấn đề môi trường từ đầu năm đến nay nóng bỏng hơn bao giờ hết, từ miền núi Tà Loỏng của tỉnh Lào Cai, đến “núi nhân tạo” làm bằng chất thải ven biển Hải Phòng của Nhà máy Phân bón DAP Đình Vũ. Câu chuyện môi trường sống gây bức xúc từ các tỉnh ven biển miền Trung với sự cố Formosa đến nguy cơ với đồng bằng sông Cửu Long vì các dự án giấy hay nhiệt điện than...

Nội dung cấp bách tới mức Thủ tướng phải chủ trì một hội nghị chuyên đề và kêu gọi hành động ngay để bảo vệ môi trường sống. Ngay chính Bộ trưởng Công thương không ít lần phải kêu lên đau xót và đã đưa một loạt siêu dự án của ngành mình vào diện “giám sát đặc biệt”.

Nhóm vấn đề dành cho Bộ trưởng Bộ Công thương sẽ là đánh giá tổng thể, phương án xử lý các dự án, nhà máy thua lỗ, kém hiệu quả, các dự án đã có quyết định đầu tư nhưng không triển khai, để hoang hóa, lãng phí, trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân có liên quan.

Vẫn nằm trong nhóm vấn đề này là giải pháp củng cố hệ thống bán lẻ hàng hóa thích ứng với hội nhập quốc tế, kiểm soát kinh doanh đa cấp, quản lý thị trường, phòng chống buôn lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc.

Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ trả lời về tình hình thực hiện chương trình cải cách giáo dục và đào tạo, đổi mới giáo dục toàn diện, đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông theo Nghị quyết 88 năm 2014 của Quốc hội Khóa XIII, thực hiện phân luồng cho học sinh cấp phổ thông để định hướng nghề nghiệp.

Công tác quản lý chất lượng đào tạo, nhất là chất lượng đào tạo của các trường đại học do địa phương quản lý; giải pháp quản lý chất lượng giáo dục đại học, gắn đào tạo với quy hoạch, dự báo và sử dụng nguồn nhân lực.

Thực hiện đổi mới phương thức thi và công nhận tốt nghiệp theo hướng gọn nhẹ, hiệu quả, giảm áp lực và tốn kém cho xã hội; giải pháp để ổn định việc tổ chức thi tốt nghiệp phổ thông và đại học trong giai đoạn 2016 - 2020 cũng là các vấn đề dự kiến chất vấn Bộ trưởng Phùng Xuân Nhạ.

Một vấn đề khác gây bức xúc xã hội không kém thời gian gần đây, cũng được lựa chọn vào chương trình chất vấn là kỷ luật công vụ, luân chuyển, bổ nhiệm cán bộ.

Có lẽ, chưa bao giờ cụm từ “đúng quy trình” được nói một cách phổ biến, dễ dãi như thời gian qua để biện minh cho những "lùm xùm" trong công tác bổ nhiệm cán bộ, nhất là những sự việc cả nhà làm quan diễn ra rất nhiều cấp, nhiều địa phương. Nhiều cán bộ cấp cao được bổ nhiệm, luân chuyển qua rất nhiều vị trí như Trịnh Xuân Thanh, Vũ Đình Duy... dù trước đó quản lý đơn vị mình thì gây thua lỗ hàng nghìn tỷ đồng...

Một trong những đổi mới tại chất vấn lần này đó là các đại biểu có thể giơ biển khi muốn tranh luận. Từ những đổi mới, người dân có thể kỳ vọng những vấn đề dân sinh bức xúc - sẽ có cơ hội được giải quyết thấu đáo hơn.

                                                Ngọc Linh