Năm 2025, Dịch tả lợn châu Phi bùng phát tại 122 xã, phường trên địa bàn Phú Thọ, gây thiệt hại nặng nề cho sản xuất và đời sống người dân. Trong bối cảnh chịu tác động kép từ dịch bệnh, thiên tai và biến động thị trường, lĩnh vực chăn nuôi, thủy sản của tỉnh vẫn duy trì mức tăng trưởng 3,4%, chiếm hơn 52% cơ cấu ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản. Đây là nền tảng quan trọng để ngành nông nghiệp tiếp tục triển khai các giải pháp phục hồi trong năm 2026.
Dự báo thời gian tới, ngành chăn nuôi tiếp tục đối diện nhiều thách thức như nguy cơ dịch bệnh tái phát, chi phí đầu vào tăng cao, cùng với yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường về chất lượng và truy xuất nguồn gốc. Trong bối cảnh đó, tái đàn gắn với bảo đảm an toàn sinh học được xác định là giải pháp then chốt, mang tính quyết định để ổn định và phát triển sản xuất.
Thực tế cho thấy, tâm lý e dè vẫn còn ở một bộ phận người chăn nuôi do lo ngại rủi ro và đầu ra chưa ổn định. Tuy nhiên, sau những thiệt hại từ dịch bệnh, nhận thức và phương thức sản xuất đã có sự chuyển biến rõ rệt. Nhiều hộ dân chuyển từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang áp dụng quy trình kỹ thuật chặt chẽ, chú trọng từ khâu chọn giống, vệ sinh chuồng trại đến tiêm phòng định kỳ, từng bước hình thành thói quen sản xuất an toàn.
Tại xã Sông Lô, việc tái đàn được triển khai thận trọng, có kiểm soát, phản ánh rõ sự thay đổi trong tư duy của người chăn nuôi sau dịch bệnh. Chị Đỗ Thị Hoa, hộ chăn nuôi tại thôn Như Sơn chia sẻ: “Trước đây, gia đình chủ yếu nuôi nhỏ lẻ, chưa chú trọng đúng mức đến các yếu tố vệ sinh, phòng dịch. Sau đợt dịch gây thiệt hại lớn, gia đình đã chuyển sang chăn nuôi theo hướng an toàn, bài bản hơn. Hiện việc tái đàn được thực hiện rất kỹ lưỡng, từ lựa chọn con giống, tiêu độc khử trùng đến tiêm phòng định kỳ. Dù chi phí đầu tư ban đầu tăng nhưng đàn vật nuôi phát triển ổn định, hạn chế rủi ro”.
Cùng với thay đổi phương thức sản xuất, gia đình chị Hoa cũng mạnh dạn đầu tư cải tạo, mở rộng chuồng trại theo hướng khép kín. Sau cao điểm dịch bệnh, đây là lần tái đàn thứ hai của gia đình với quy mô hơn 70 con lợn thịt, đồng thời duy trì 5 con lợn nái sinh sản, từng bước nâng cao hiệu quả kinh tế và tính bền vững trong chăn nuôi.
Để việc tái đàn ổn định, ít chịu ảnh hưởng bởi dịch bệnh, ngành Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ xác định rõ: tái đàn phải đi đôi với đảm bảo an toàn sinh học, quy trình khép kín và sử dụng con giống có nguồn gốc rõ ràng. Các địa phương được yêu cầu rà soát tổng đàn, tổ chức tái đàn có kiểm soát, có lộ trình, tránh tái đàn ồ ạt, thiếu kiểm soát.
Điểm nhấn trong chiến lược phục hồi chăn nuôi hiện nay là việc khuyến khích chuyển đổi mạnh mẽ từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang quy mô trang trại, gia trại tập trung. Các mô hình chăn nuôi theo chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ đang dần hình thành, giúp giảm thiểu rủi ro, nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh vật nuôi chủ lực như lợn, gia cầm, nhiều địa phương chủ động phát triển các mô hình đặc sản như dê, ong mật, gà nhiều cựa, lợn rừng lai... nhằm đa dạng hóa sản phẩm, tăng thu nhập.
Song song với tái đàn, công tác phòng, chống dịch bệnh được đặt lên hàng đầu. Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các địa phương tăng cường giám sát, tổ chức tiêm phòng vắc xin, vệ sinh tiêu độc khử trùng và xử lý triệt để các ổ dịch phát sinh, không để lây lan diện rộng. Đồng thời, siết chặt quản lý hoạt động giết mổ, đảm bảo an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Mục tiêu năm 2026, Phú Thọ phấn đấu tăng trưởng chăn nuôi trên 5%, thủy sản trên 4,5%; tổng sản lượng thịt hơi đạt trên 486 nghìn tấn, sản lượng trứng gia cầm đạt 1,5 tỷ quả và thủy sản gần 87 nghìn tấn. Đây là những chỉ tiêu quan trọng thể hiện quyết tâm phục hồi và phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiệu quả, an toàn.
Tái đàn sau dịch bệnh không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là cơ hội để ngành chăn nuôi, thủy sản Phú Thọ tái cơ cấu theo hướng hiện đại, bền vững. Với sự vào cuộc quyết liệt của ngành chức năng và sự chủ động của người chăn nuôi, mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp an toàn, thích ứng và phát triển lâu dài đang từng bước được hiện thực hóa.
Để việc tái đàn đạt hiệu quả và hạn chế rủi ro dịch bệnh, ngành Nông nghiệp và Môi trường Phú Thọ xác định rõ yêu cầu: tái đàn phải gắn với bảo đảm an toàn sinh học, áp dụng quy trình chăn nuôi khép kín và sử dụng con giống có nguồn gốc rõ ràng. Các địa phương được yêu cầu rà soát tổng đàn, xây dựng kế hoạch tái đàn có kiểm soát, theo lộ trình cụ thể, tránh tình trạng phát triển ồ ạt, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Một trong những điểm nhấn của chiến lược phục hồi là thúc đẩy chuyển đổi từ chăn nuôi nhỏ lẻ sang mô hình trang trại, gia trại tập trung. Đồng thời, khuyến khích phát triển các chuỗi liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ nhằm giảm thiểu rủi ro và nâng cao giá trị sản phẩm. Bên cạnh các vật nuôi chủ lực như lợn, gia cầm, nhiều địa phương đã chủ động mở rộng các mô hình đặc sản như dê, ong mật, gà nhiều cựa, lợn rừng lai…, góp phần đa dạng hóa sản phẩm và nâng cao thu nhập cho người dân.
Song song với tái đàn, công tác phòng, chống dịch bệnh được đặt lên hàng đầu. Ngành chức năng yêu cầu tăng cường giám sát, tổ chức tiêm phòng vắc xin đầy đủ, thực hiện vệ sinh, tiêu độc khử trùng định kỳ và xử lý kịp thời các ổ dịch phát sinh, không để lây lan trên diện rộng. Cùng với đó, hoạt động giết mổ được siết chặt quản lý nhằm bảo đảm an toàn thực phẩm, bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng.
Năm 2026, Phú Thọ đặt mục tiêu tăng trưởng chăn nuôi trên 5%, thủy sản trên 4,5%; tổng sản lượng thịt hơi đạt hơn 486 nghìn tấn, sản lượng trứng gia cầm đạt khoảng 1,5 tỷ quả và sản lượng thủy sản gần 87 nghìn tấn. Đây là những chỉ tiêu quan trọng thể hiện quyết tâm phục hồi và phát triển ngành nông nghiệp theo hướng hiệu quả, an toàn và bền vững.
Tái đàn sau dịch bệnh không chỉ là giải pháp trước mắt mà còn là cơ hội để ngành chăn nuôi, thủy sản của tỉnh tái cơ cấu theo hướng hiện đại. Với sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, ngành và sự chủ động của người chăn nuôi, mục tiêu xây dựng nền nông nghiệp an toàn, thích ứng và phát triển lâu dài tại Phú Thọ đang từng bước được hiện thực hóa.
Chi Chi (t/h)
