"Nóng" sản phẩm giải nhiệt

THCL TP. HCM - đang là thời cao điểm của nắng nóng. Với cái nóng gay gắt như hiện nay, các sản phẩm giải nhiệt như nước mát, nước trái cây, các loại váy áo chống nắng... được dịp vào mùa.

“Ăn theo” nắng nóng

Một điểm bán nước mát trên đường Đinh Tiên Hoàng ngày thường đã đông, nay lại càng trở nên tấp nập. Nhân viên chạy vô ra nườm nượp để kịp mang nước cho khách. Lúc cao điểm, nhân viên phải xuống đường đội nón lá dưới trời nắng chang chang để bán mà vẫn không kịp, đâu đó vẫn có cái nhăn nhó của khách vì đợi... lâu.

Tại đường Lê Hồng Phong, cũng trong tình trạng khi lượng khách vào ban ngày cũng tăng đáng kể. Trên đường Trần Hưng Đạo (Q5) cứ khoảng 3 giờ chiều, lượng mua tăng vọt những loại nước có tác dụng thanh nhiệt, mát gan luôn hết trước.

Không riêng gì các quán nước mát được nấu bằng công thức riêng với rong biển, mía lau, bông cúc... mà các quán nước lề đường, các quán trà chanh cũng đông khách không kém. Các loại nước sấu, nước chanh, nước atiso... hút khách nườm nượp chỉ với 10.000 - 15.000 đồng/ly.

Đây cũng là mùa để dừa, một loại nước tự nhiên lên ngôi. Chị Mỹ Thương bán dừa trên xe đẩy đường Huỳnh Tấn Phát (Q.7) cho biết, trước đây, mỗi ngày chỉ bán được 50 - 70 trái là nhiều, nhưng bây giờ chị có thể bán hơn 100 trái, thu nhập cũng khá rủng rỉnh.

Tại các vựa dừa luôn nhộn nhịp, khách lấy sỉ đua nhau ngay từ khi dừa mới cập bến. Nước mía cũng bán chạy bởi khá rẻ, chỉ 5.000 đồng sẽ được một ly lớn khoảng 500 ml nên rất đông người mua. Cam, bưởi ép được cho là nước uống "sang chảnh" từ 20.000 - 25.000 đồng/chai cũng đắt khách mua. Điều này chứng tỏ sức hút lớn từ các loại nước giải khát từ thiên nhiên.

"Ăn" theo cái nóng là các mặt hàng chống nắng như găng tay, váy chống nắng, áo chống nắng… được bày bán số lượng lớn, tiêu thụ mạnh, mặc dù giá cả có nhích hơn so với bình thường. Một chị bán trên đường Nguyễn Trãi (Q.5) cho biết, váy chống nắng bán chạy nhất, vào mùa này, chị thường đặt hàng ở các cơ sở may. Hàng đặt tốt hơn ở ngoài may sẵn bởi chất liệu vải dày hơn, khả năng thấm hút mồ hôi cao hơn… Mỗi sản phẩm từ 150.000 - 200.000 đồng/chiếc tùy loại. Cũng có loại rẻ hơn, chỉ 80.000 đồng nhưng vải mỏng hơn rất nhiều. Găng tay, giá cả có xê dịch 1.000 - 2.000 so với giá bình thường.

Nước mát có mát?

Cũng bởi vì nhu cầu cao nên nguồn nguyên liệu và vấn đề vệ sinh khi sản xuất nước mát cũng không được bảo đảm. Các loại nước cam, bưởi là loại trái đã một phần bị hư hỏng không bán được, tận dụng để vắt lấy nước.

Có những nhà vườn còn được thương lái hỏi mua những trái bưởi rụng với giá rẻ ép lấy nước bán với giá cao. Loại cam, bưởi kém chất lượng này chỉ 1.000 - 2.000 đồng/kg. Khi mang đi vắt nước, những loại trái này không được rửa, có cả những trái đang còn dính bùn đất. Người vắt thì không mang bao tay cứ vô tư vắt rồi tay không múc nước cho vô chai bán...

Dừa là một loại nước uống phổ biến, rất được ưa chuộng, thế nhưng những quả dừa trắng tinh lại là một ẩn số độc hại với người tiêu dùng. Cạp bên mỗi xe là một thùng nước màu nâu, thùng nước chưa tới 10 lít nhưng để ngâm dừa bán cho cả ngày. Thùng nước này được pha từ một loại thuốc tẩy trắng dạng bột, nhìn giống như bột mỳ hoặc là một loại dung dịch lỏng. Dừa gọt xong ngâm ngay vào trong dung dịch này 15 phút là có thể lấy ra bán không được rửa qua nước sạch. Chất này có thể bảo quản dừa lâu không bị hư, thời gian có thể lên đến cả tháng vẫn… vô tư. Không khó bằng mắt thường cũng nhìn thấy sự khác biệt giữa những trái dừa trắng tinh và đống vỏ dừa ố vàng ngay phía dưới. Khi mua dừa, chỉ cần đưa trái dừa lên mũi ngửi là phát hiện có mùi hăng hắc khó chịu.

Theo TS. Nguyễn Văn Chung (Trường ĐH Công nghệ Thực phẩm TP. HCM), trong công nghiệp thường sử dụng một số loại hóa chất tẩy trắng bảo quản trái cây như dung dịch NAHSO3 và nước oxy già. Tuy nhiên, yêu cầu dư lượng SO2 trong sản phẩm không được vượt quá 10ng/kg sản phẩm (10ppm). Chất tẩy trắng như nêu trên có thể là một trong các chất tẩy công nghiệp như nước ja - ven, là loại dung dịch tẩy có thành phần chính là NaClO, có mùi khó chịu và độc nếu hấp thụ vào cơ thể, sử dụng trong công nghiệp dệt để tẩy trắng vải, tẩy uế nơi ô nhiễm như bồn cầu, nhà vệ sinh… Bột clorua vôi, công thức hóa học CaOCl, là loại bột màu trắng, có mùi hắc, có tác dụng khử trùng và tẩy trắng vải, đồ dùng, nhà vệ sinh... dùng tẩy uế nơi chôn cất xác súc vật chết, bệnh dịch.

Các loại nước mát như bông cúc, mía lau, nước sâm... tại các điểm bán không được bảo đảm, không được kiểm tra. Những xe nước mía đậu ngay cạnh lòng đường, xe cộ đi lại bụi bặm. Những loại nước này rất dễ nhiễm khuẩn ecoli, một loại khuẩn gây đau bụng tiêu chảy. Người tiêu dùng chỉ nghe quảng cáo nước mát là uống, cũng không để ý lưu tâm đến việc bảo đảm vệ sinh. Mùa hè luôn được cảnh báo về vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm. Bởi không khí oi nóng thuận lợi cho các loại vi khuẩn gây hại đường ruột hoành hành, gây ra các bệnh về đường tiêu hóa. Người tiêu dùng hãy cẩn trọng trước những sản phẩm giải nhiệt ngày hè được bày bán ngoài trời, lề đường.

Phạm Quyên (Thương hiệu & Công luận)