THCL Tình trạng vi phạm trong lĩnh vực quảng cáo, tiếp thị sản phẩm thay thế sữa mẹ cho trẻ từ 0 - 24 tháng tuổi diễn ra tràn lan. Theo ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), để xảy ra sự việc, trách nhiệm đầu tiên sẽ là giám đốc bệnh viện, rồi đến người vi phạm…

Nuôi con bằng sữa mẹ là tốt nhẩt

Rầm rộ quảng cáo, vụ lợi cá nhân

Từ 1/3/2015, Nghị định số 100/2014/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực đã quy định nghiêm cấm hành vi quảng cáo, tiếp thị tất cả các sản phẩm thay thế sữa mẹ cho trẻ từ 0 - 24 tháng tuổi. Tuy nhiên, qua một nghiên cứu độc lập vừa thực hiện tại Hà Nội, vi phạm trong lĩnh vực này vẫn rất phổ biến.

ThS. Đinh Thị Thu Thủy, chuyên viên Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) chia sẻ: “Tôi biết có những công ty sữa nắm được thông tin, số điện thoại của sản phụ đến sinh con tại một cơ sở y tế để tìm cách tiếp cận. Bản thân tôi, khi đến khám thai chuẩn bị sinh con, tại bệnh viện, có nhân viên của hãng sữa đến tiếp thị, xin số điện thoại và khi tôi vừa sinh con thì có hãng sữa gọi điện tư vấn dùng sản phẩm thay thế sữa mẹ...”.

Theo một kết quả khảo sát, với 814 phụ nữ thì có đến 80% số đó cho biết vẫn nhận được các mẫu sản phẩm thay thế sữa mẹ miễn phí từ các công ty khi họ mang bầu hoặc sinh con. Kết quả khảo sát trực tiếp tại 114 điểm bán lẻ cũng phát hiện 51 điểm (44,7%) có hoạt động khuyến mại sản phẩm thay thế sữa mẹ, kể cả ở các siêu thị, đại lý. Có tới 75,9% nhân viên y tế gợi ý sử dụng một sản phẩm thay thế sữa mẹ cụ thể…

Nghiên cứu còn cho thấy, có tới 75,9% nhân viên y tế gợi ý sử dụng một sản phẩm thay thế sữa mẹ; nhân viên y tế ở 13/38 cơ sở y tế (chiếm 34,2%) được khảo sát nói rằng đại diện các công ty sữa đã đến cơ sở y tế tiếp thị, quảng cáo các sản phẩm thay thế sữa mẹ.

Ông Nguyễn Huy Quang, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho hay, đang có hiện tượng một số cán bộ điều dưỡng lợi dụng việc tư vấn của mình để vụ lợi cá nhân, làm trái với lương tâm ngành y khoa.

Theo ông Quang, để xảy ra sự việc, trách nhiệm đầu tiên sẽ là giám đốc bệnh viện, rồi đến những người vi phạm.

Thực hiện nghiêm túc theo nghị định

Trước thực trạng trên, PGS. TS. Lê Bạch Mai, Phó viện trưởng Viện Dinh dưỡng quốc gia cho rằng, để Nghị định 100 phát huy tốt hơn việc bảo vệ nguồn sữa mẹ và quyền bú mẹ của trẻ, cần có các giải pháp giảm bớt tác động từ những quảng cáo không đúng của các hãng sữa đến quyền tiếp cận nguồn sữa cho trẻ nhỏ của các bà mẹ. Các bà mẹ trong chế độ thai kỳ cần được hướng dẫn các chế độ dinh dưỡng hợp lý để bảo đảm trẻ có thể bú mẹ trong 6 tháng đầu đời.

Nghị định cũng quy định nghiêm cấm 3 loại sản phẩm thay thế sữa mẹ dùng cho trẻ dưới 24 tháng, gồm 3 loại: Infant formula cho trẻ 12 tháng tuổi; follow-up formulac cho trẻ từ 6 - 24 tháng tuổi; các thành phần thích hợp hoặc có nguồn gốc động vật, thực vật được trình bày hoặc giới thiệu là phù hợp dùng cho trẻ dưới 24 tháng tuổi.

Bên cạnh đó, cấm sản phẩm dinh dưỡng công thức có dạng lỏng hoặc dạng bột được chế biến quảng cáo thức ăn bổ sung dùng cho trẻ dưới 6 tháng tuổi, bình bú và vú ngậm nhân tạo dưới mọi hình thức; sử dụng tranh vẽ nhỏ, bà mẹ cho con bú, bình bú, không được giống hình ảnh nhãn sữa dùng cho phụ nữ mang thai.

Ngay khi nghị định có hiệu lực, những quy định về cấm tiếp thị, bán hàng sản phẩm áp dụng trong toàn xã hội nên sẽ hạn chế việc tiếp thị quảng cáo, tiếp cận các bà mẹ, cũng như chắc chắn giảm giá thành sữa vì chi phí quảng cáo không còn bị tính vào giá thành sản phẩm.

Việt Nam đã thực hiện bước tiến quan trọng trong việc nuôi con bằng sữa mẹ (thông qua việc ban hành Nghị định 100) nhằm giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng trên cơ sở khuyến khích và bảo vệ việc nuôi con bằng sữa mẹ - thức ăn tốt nhất cho sự phát triển toàn diện của trẻ.

Thanh Tâm