Thị trấn Khâm Đức, huyện Phước Sơn (Quảng Nam) thời gian gần đây xôn xao thông tin Công ty TNHH vàng Phước Sơn (thuộc tập đoàn Besra) nợ tiểu thương và nhà thầu địa phương hàng chục tỷ đồng.

Hỗ trợ khám chữa bệnh cho người dân

Hầu hết các “chủ nợ” đều là đối tác làm ăn của Công ty vàng Phước Sơn. Trong đó, Công ty Quảng An, là nhà thầu xây dựng công trình đập xả thải bị nợ hơn 24 tỉ đồng; Công ty TMDV Phước Sơn cung ứng xăng dầu (bị nợ 4 tỷ đồng); các nhà khách, khách sạn cung cấp phòng nghỉ dài hạn cho cán bộ, công nhân của công ty; các đơn vị khác cung cấp nguyên vật liệu, thực phẩm, rau, củ, quả cho bếp ăn tập thể của công ty vàng, bị nợ số tiền từ vài chục triệu đến vài trăm triệu đồng….

Besra đã có nhiều đóng góp cho địa phương như đầu tư hơn 45 tỷ đồng xây dựng cơ sở hạ tầng từ xây dựng đường sá, phòng học, hỗ trợ xây nhà cho các hộ nghèo, chương trình giáo dục, chăm sóc sức khỏe và các chương trình phát triển kinh tế nông nghiệp cho cộng đồng địa phương nơi công ty đang hoạt động. Tính đến tháng 2/2013, Besra đóng góp vào ngân sách nhà nước 731 tỷ đồng…

Nhưng tại sao Besra lại nợ tiền đối tác mấy tháng liền không thanh toán? Những con số hoa mỹ về đầu tư của Besra phải chăng chỉ mới thực hiện rất ít, còn vẫn nằm trên giấy báo cáo. Nhiều người dân phản ánh công ty vàng nợ tiền hỗ trợ cộng đồng. Và mặc dù chưa được công ty thanh toán nhưng những nhà khách, khách sạn vẫn phải mở cửa cho công nhân công ty vàng ở, quán ăn vẫn phải tiếp tục bán nợ cho công nhân, tiểu thương vẫn phải cung cấp hàng thường xuyên… Nếu không tiếp tục cung cấp, công ty sẽ không sắp xếp thanh toán nợ?!

Nước thải độc hại chưa qua xử lý xả ra môi trường khiến dân bức xúc chặn xe (Ảnh bạn đọc cung cấp)

Qua trao đổi với phóng viên Thương hiệu và Công luận, Ông Darin Lee, Tổng Giám đốc điều hành Besra cho hay, hiện công ty đang đối mặt với nhiều khó khăn về sản xuất cũng như tài chính. Từ đầu năm đến nay giá vàng giảm 35%, nếu bán ra sẽ lỗ chi phí. Công ty đã cố gắng xoay sở để duy trì hoạt động nhưng từ khi giá vàng giảm sâu (từ 1.800 đô la Mỹ/1 ao xơ vàng vào tháng 11.2012 xuống còn 1.200 đô la Mỹ/1 ao xơ vàng đến thời điểm hiện tại) thì việc xuất khẩu vàng càng khó khăn hơn.

Việc tăng thuế tài nguyên và cách tính thuế khác nhau cũng khiến cho công ty gặp khó. Mức thuế Tài nguyên vào thời điểm 2003 là 6%, được tính trên lợi nhuận ròng. Sang năm 2010, mức thuế này tăng lên 15% và được tính trên tổng doanh thu. Với cách tính thuế mới đã tạo bất lợi cho công ty.

Mới đây, bão lụt gây nên tình trạng sạt lỡ đất nghiêm trọng làm hư hỏng đoạn đường vào mỏ khiến phương tiện chủ yếu phục vụ sản xuất và xe đưa đón công nhân không thể lưu thông được. Sự cố thời tiết này cũng đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất của công ty.

Ông Darin Lee cho rằng, vì những khó khăn trên nên Besra chậm thanh toán cho các nhà cung cấp, nhà thầu và cá nhân. Ông cam kết khi công ty vượt qua khỏi giai đoạn khó khăn này và hoạt động sản xuất trở lại bình thường như trước đây, sẽ thanh toán đủ cho đối tác.

Mặc dù có những quyết định “sốc” để giảm chi phí như cắt giảm lao động ở các bếp ăn, cắt giảm cán bộ công nhân, giảm các chế độ của người làm công thì đây cũng là lý do khiến hàng loạt các dịch vụ khác ở bên ngoài bị ảnh hưởng theo. Bởi Besra tạo công ăn việc làm cho hơn 1.600 lao động Việt Nam cũng như gián tiếp tạo ra hàng nghìn việc làm thông qua các đối tác và nhà thầu trong nước.

Có thể Besra đang không thuận lợi nhưng với ngịch cảnh nhà đầu tư nợ người dân địa phương quá nhiều trong lúc các mức chi quyền lợi cho lãnh đạo và cán bộ công nhân viên của Besra vẫn ngất ngưởng; Chuyên gia của Besra di chuyển giữa Đà Nẵng – Phước Sơn (Quảng Nam) bằng trực thăng hoặc Công ty chi hàng trăm triệu đồng để lãnh đạo đi tránh siêu bão Hải Yến… khiến người dân và người lao động trong công ty bất bình, không tin tưởng vào những lời hứa suong của công ty.

Người dân Khâm Đức như đang ngồi trên đống lửa chờ công ty thanh toán nợ. Nhiều người trong số họ đã bỏ tiền lớn để hùn hạp đầu tư với các nhà thầu địa phương. Vì vậy, công ty cần nhanh chóng giải quyết công nợ tránh tình trạng nợ lớn, nợ bé dắt díu nhau, dẫn đến bể hụi… gây mất an ninh trật tự trên địa bàn.

Hoàng Nam - Thu Hằng