Theo thông tin ban đầu, 5 chiếc rìu được đoàn thám hiểm hang động Hoàng gia Anh do Howard Limbert - Trưởng nhóm phát hiện tại hang Én - hang động lớn thứ ba thế giới, thuộc Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng trong đợt khảo sát kéo dài từ ngày 21/3 đến ngày 11/4.
Các hiện vật được tìm thấy trong lớp trầm tích thuộc tầng văn hóa cổ, có dấu hiệu bị nước lũ bào mòn tại hang Én.
Theo nhận định của các chuyên gia, 5 chiếc rìu thuộc thời kỳ đá mới, nằm trong hệ thống Văn hóa Bàu Tró, có niên đại khoảng 6.000 - 8.000 năm. Hiện vật được chế tác từ đá silic, gồm hai dạng chính là rìu vai xuôi và rìu vai ngang; bề mặt và lưỡi rìu được mài nhẵn, song vẫn còn dấu tích ghè đẽo đặc trưng.
Những công cụ này có độ mòn phần chuôi và phần lưỡi với những điểm khuyết trên thân rìu, cho thấy lúc bấy giờ người tiền sử đã nhiều lần sử dụng công cụ trong đời sống sinh hoạt.
Đây là phát triển khảo cổ quan trọng, chứng tỏ cư dân thời kỳ này đã có những hoạt động sống ngay trong các hang động thuộc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng. Cùng với các hiện vật có niên đại muộn hơn đã phát hiện trước đây, gồm: Đồ kim khí, khuôn đúc rìu đồng thuộc thời kỳ văn hóa Đông Sơn; tượng phật bằng đồng, ký tự Chăm trong các hang động thể hiện dấu ấn văn hóa đậm nét, có sự tiếp nối liền mạch đã tồn tại và phát triển trong khu vực Vườn Quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng.
Tháng 4/2026, TS. Howard Limbert đã tặng những di vật rìu đá phát hiện tại hang Én cho Bảo tàng tỉnh Quảng Trị và Bảo tàng Hà Nội nhằm nghiên cứu, trưng bày và quảng bá văn hóa vùng đất Quảng Trị đến với du khách gần xa.
Khánh An
