Rước bệnh bởi thực phẩm làm sẵn

(TH&CL)Hiện nay, tại Hà Nội tình trạng thực phẩm chế biến sẵn như cua xay, thịt xay, cá cắt khúc bán sẵn... được thêm vào trong danh sách thực phẩm chế biến mà đông đảo người tiêu dùng lựa chọn. Tuy nhiên, hầu hết các sản phẩm này không đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm ngay trong quá trình sơ chế ban đầu.

Một điểm chế biến cua tại chợ Vĩnh Hưng (Hoàng Mai, Hà Nội)

Công nghệ làm sạch… 30 giây

Dạo quanh một số chợ dân sinh, điểm bán thực phẩm trên địa bàn Hà Nội, la liệt các món ăn làm sẵn từ thịt lợn, chả cá, cá nướng, cắt khúc, thịt bò xay, thái sẵn tẩm nguyên liệu, tiết lợn, lòng mề gia cầm, chân giò hun khói... chế biến cầu kỳ luôn sẵn sàng phục vụ cư dân Thủ đô. Vào những giờ tan tầm giữa trưa, cuối chiều, các bà nội chợ thường mua nhanh về lo bữa cơm gia đình. Vì vậy, nhiều người chọn thức ăn làm sẵn về nhà có thể lấy ra ăn luôn hoặc chỉ cần bỏ vào nồi nấu nữa là xong, tiết kiệm thời gian và công sức.

Ghé vào hàng “cua xay” ở chợ Vĩnh Hưng (Hoàng Mai, Hà Nội). Vừa thấy tôi, chị bán hàng đon đả: “Mua đi em, cua đồng từ Nghệ An ra ngon lắm, không mất công làm đâu. Chị xay luôn cho tiện về chỉ sẵn nấu”. Rồi chị nhanh chóng nhặt cả cua sống, cua chết vào chiếc ca nhựa, đổ thêm chút nước và dùng đôi đũa quấy… chừng 30 giây. Vậy là xong công đoạn rửa cua chớp nhoáng. Chị chuyển sang gỡ mai, bóc vỏ yếm, lấy gạch cua và thoăn thoắt mang đi xay.

Thấy tôi có ý muốn mua cua xay để làm hàng cơm, bún riêu, chị bán hàng tinh ý: “Cua xay sẵn còn rất nhiều để trong tủ lạnh, em muốn lấy hàng sẽ có ngay”. Tuy nhiên, chính chị bán hàng này cũng cho biết, cua xay sẵn khó đảm bảo vệ sinh.

Để phục vụ khách hàng, hầu hết các tiểu thương đều làm sẵn, nhất là hàng thủy hải sản như cua, tôm, cá và các loại thịt. Sơ chế theo quy trình tại chỗ, hạn chế nước rửa, rất mất vệ sinh. Trong khi, loại thực phẩm này phải được rửa nhiều lần mới hết bùn bẩn. Máy xay cua, say thịt được người bán dùng hết lượt này đến lượt khác, lưu cữu qua ngày, với thời tiết ẩm ướt như hiện nay, vi khuẩn dễ dàng xâm nhập.

Người tiêu dùng quá dễ dãi

Ngày ngày đi chợ, chị Phạm Thúy Lan (tạm trú tại Triều Khúc, Thanh Xuân, Hà Nội) thường băn khoăn không biết mua gì để ăn vì ở một mình nên mua ít thì ngại, mua nhiều lại lãng phí. Chị Lan hay chọn mua cá chặt khúc, thịt bê thái sẵn đã ướp gia vị… Chị chia sẻ: “Chẳng biết những đồ chế biến sẵn sạch hay không đảm bảo thế nào, nhưng tôi thấy tiện lợi. Cứ nấu chín lên thì vi khuẩn cũng chẳng còn nên khỏi lo”. Chính tâm lý dễ dãi, thích nhanh gọn của nhiều người  mà việc tiêu thụ thực phẩm sơ chế không có độ an toàn vệ sinh trở nên phổ biến.

Đã có không ít trường hợp ngộ độc thực phẩm (đau bụng, rối loạn đường tiêu hóa, thậm chí nếu không cấp cứu kịp thời có nguy cơ tử vong…), do ăn thức ăn không hợp vệ sinh mua ở chợ. Đó còn chưa kể rất khó biết được nguồn gốc của các loại thực phẩm.

Cũng vì muốn nhanh chóng xong bữa ăn khi vợ vắng nhà, anh Lê Văn Hùng (Văn Quán, Hà Đông), mua chả cá ở chợ về cho hai bố con ăn cơm. Ăn xong, cả hai bố con đều bị đau bụng. Anh Hùng cho biết: “Ăn trưa xong mình có cảm giác đầy bụng, cứ nghĩ là do ăn no nhưng sau vài giờ, bụng đau dữ dội, buồn nôn. Con trai thì đi ngoài liên tục”.

Tại chợ Mai Động (Hà Nội), nhiều món như giả cầy, lòng mề, tiết lợn… bày bán từ lối đi đầy bụi bặm nườm nượp xe cộ qua lại đến các xó, ngách chợ, nhưng vẫn đắt hàng. Điều này cũng chứng tỏ người dân chưa yêu cầu cao về chất lượng vệ sinh thực phẩm. Ngoài những khâu vệ sinh chớp nhoáng, chất phụ gia, nguyên liệu để chế biến các loại thực phẩm này cũng là điều đáng bàn. Tận mắt chứng kiến cách chế biến, giết mổ, nhất là tìm hiểu “đường đi” của thực phẩm mới thấy hết sự   mất vệ sinh an toàn thực phẩm luôn trong tình trạng báo động.

Môi trường chợ thường bị ô nhiễm nặng. Rác, nước thải hôi tanh, hàng rau, thịt đồ tươi sống lẫn thực phẩm chế biến sẵn sống, chín bày bán đan xen, chưa kể bụi bốc mù mịt bởi lưu lượng người qua lại lớn trong khi gần như các thực phẩm hoặc không được che đậy, hoặc chỉ được che đậy đơn sơ. Hầu hết người bán hàng tại các chợ không dùng các trang bị bảo hộ như áo, găng tay khi lấy đồ cho khách...

Lê Dung