Mảng sách cho thiếu nhi luôn luôn cần những tác phẩm mới, hấp dẫn độc giả nhí, nhưng lại ít người cầm bút dấn thân. Thị trường sách cho trẻ em Việt Nam đang bị lấn át bởi bạt ngàn sách ngoại nhập

Thời xa xưa… vang bóng

Cái thời mỗi tháng chỉ được một lần háo hức chờ mẹ lĩnh lương, ra hiệu sách nhân dân mua về những “Dế Mèn phiêu lưu ký”, “Búp sen xanh”, “Truyện ngụ ngôn dân gian Liễu Đôi”, “Truyện cổ Việt Nam”, “Chú bò tìm bạn”, “Quê nội”… giấy đen xỉn, lỗ chỗ, chữ dòng được dòng mất đã qua từ lâu.

Giờ, trẻ con chỉ cần tỏ ý muốn đọc sách là nhiều bậc phụ huynh ở thành phố đã mừng húm, dắt con ra các hiệu sách lớn, mặc các cậu ấm, cô chiêu chọn lựa, càng nhiều càng tốt. Dĩ nhiên, với trẻ con, hấp dẫn trước hết là sự… bắt mắt. Và những bộ truyện tranh “Doraemon”, “Bảy viên ngọc rông”, “Nữ hoàng Ai Cập”, “Siêu quậy Tepi”, “Nhật ký công chúa”… với những hình vẽ đẹp, bắt mắt, câu chuyện đơn giản trở thành “món ăn khoái khẩu” của tuổi thơ trong vài chục năm gần đây. Thậm chí, nhiều bộ sách đã được tái bản nhiều lần, với các hình thức khác nhau khiến trẻ con đọc đi đọc lại, thành “nghiền”.

Thiếu niên, nhi đồng – cái lứa tuổi đang rất cần định hướng tất cả mọi hành vi, kể cả văn hóa đọc, vô hình trung đang bị “bỏ ngỏ”, bị sách ngoại “hút hồn”.

Sách “ngoại” lấn át sách “nội”

Sự thực thì không hẳn tất cả các nhà xuất bản, công ty sách ở Việt Nam thờ ơ, quay lưng với việc xuất bản những cuốn sách “made in Vietnam” theo từng chủ đề, cho từng lứa tuổi. Thí dụ như truyện hoa, truyện quả, truyện các danh nhân, truyện cổ tích, thần thoại… Thậm chí, Công ty Phan Thị còn đầu tư xuất bản bộ truyện tranh về chủ quyền biển đảo Hoàng Sa, Trường Sa… Nhưng, thật sự, số đó không thấm tháp gì so với nhu cầu của trẻ em. Không đáp ứng được, hay nói cách khác, không “đọ” được với các xuất bản phẩm nước ngoài, thì sách thiếu nhi Việt Nam bị thua ngay trên sân nhà là điều dễ hiểu.

Chúng ta phải thừa nhận ở Việt Nam, việc xuất bản sách cho thiếu nhi chưa trở thành một dây chuyền, chưa mang tính “công nghệ”. Từ việc sáng tác mạnh ai nấy viết, thích gì viết đó; cho tới các họa sỹ vẽ minh họa sáng tác truyện tranh, truyền thông cũng còn manh mún. Trong khi đó, với ngành công nghệ xuất bản phát triển từ rất lâu, những cuốn sách nổi tiếng như “Peter Pan”, “Tottochan bên cửa sổ”, “Lại thằng nhóc Emil”, “Bách khoa tri thức cho trẻ em”… đã được truyền thông rầm rộ và được đông đảo độc giả trên toàn thế giới quan tâm. Các đơn vị làm sách Việt Nam cũng không thể thờ ơ, hay đứng ngoài cuộc. Điều ấy mang tính xu hướng, là tất yếu và trong chừng mực nào đó, cũng là may mắn cho độc giả có thêm những cơ hội lựa chọn. Tuy vậy, không phải bậc phụ huynh nào cũng có đủ sự quan tâm và… đủ tiền để mua cho con sách ấy. Còn lại, hầu hết là sách nhỏ, mỏng, nội dung cực kỳ đơn giản, thậm chí sơ lược.

Một chút hy vọng

Mấy năm nay việc viết sách cho thiếu nhi khá được chú trọng. Bộ sách “Bé học theo chủ điểm cùng BuBu” của NXB Trẻ gồm các câu chuyện được trình bày theo từng chủ điểm tháng theo chương trình học của bé ở trường mầm non. Các cuốn sách giáo dục chủ quyền biển đảo cũng trở thành những sách “hot” với các em, như cuốn “Tôi kể em nghe chuyện Trường Sa” của Nguyễn Xuân Thủy.

“Học sinh Chân Kinh” là bộ truyện tranh màu dài tập, siêu hài, dành cho tuổi teen, với các đề tài xoay quanh giới trẻ. Một dự án dài hơi nữa của Phan Thị là “Sống đẹp”, bộ sách kể về những điều gần gũi, dung dị của các bạn đồng trang lứa với những cảm xúc chân thật mà các bạn trẻ có thể đã nếm trải trong đời.

Bên cạnh đó, các cuộc vận động sáng tác truyện thiếu nhi do NXB Kim Đồng và Hội Nhà văn Đan Mạch cũng ngày càng thu hút nhiều tác phẩm viết cho thiếu nhi hơn. Gần đây, dự án thực hiện bộ truyện tranh “Long Thần tướng” do một nhóm các họa sỹ trẻ cũng đang được khởi động với sự gây quỹ từ cộng đồng.

Một số nhà văn như Đỗ Bích Thúy, Phong Điệp, Thụy Anh… bắt đầu chú ý viết sách cho thiếu nhi. Một số tác giả khác cũng thử đặt bút viết nhưng chưa có tác phẩm nào nổi bật. Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh với hướng đi đúng đắn và thái độ làm việc chuyên nghiệp, đều đặn mỗi năm ra một vài tác phẩm, với những bản in kỷ lục, tái bản liên tục.

Nhưng, chỉ với một Nguyễn Nhật Ánh không thôi cũng chưa đủ!

Theo Thời Nay