Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sản lượng vải thiều năm 2026 sụt giảm đáng kể do điều kiện thời tiết không thuận lợi, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình ra hoa và đậu quả của cây.
Hiện, cả nước có khoảng 55.000 ha trồng vải, tập trung chủ yếu ở các tỉnh phía Bắc. Tuy nhiên, nguồn cung năm nay được đánh giá giảm mạnh so với mọi năm. Riêng sản lượng vải chín sớm ước đạt khoảng 85.000 - 90.000 tấn, giảm từ 35% đến 50% so với cùng kỳ năm trước. Đây mới là con số ước tính ban đầu và có thể còn biến động tùy vào điều kiện chăm sóc ở giai đoạn cuối vụ.
Cụ thể, tỉnh Bắc Ninh (khu vực Bắc Giang cũ) là vùng trồng lớn nhất với gần 29.800 ha, ước đạt sản lượng 95.000 tấn, chỉ tương đương 59,5% kế hoạch và giảm sâu so với mức 215.000 tấn của năm 2025. Tại tỉnh Hải Phòng (khu vực Hải Dương cũ), diện tích 9.345 ha cũng cho sản lượng ước tính khoảng 55.000 tấn, thấp hơn đáng kể so với cùng kỳ năm ngoái.
Nguồn cung giảm khiến giá vải thiều tăng mạnh ngay từ đầu mùa. Tại vườn, giá thu mua dao động từ 50.000 đến 95.000 đồng/kg, mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Trên thị trường bán lẻ, vải chín sớm phổ biến ở mức 140.000 - 180.000 đồng/kg. Đáng chú ý, với những lô hàng chất lượng cao hoặc vận chuyển bằng đường hàng không để giữ độ tươi, giá bán có thể lên tới 195.000 - 210.000 đồng/kg.
Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng mất mùa là diễn biến thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn cuối năm 2025 và đầu năm 2026. Mùa đông không lạnh sâu, với nền nhiệt đầu năm cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 đến 1 độ C, đã làm gián đoạn quá trình phân hóa mầm hoa.
Bên cạnh đó, hiện tượng mưa phùn và sương mù kéo dài từ cuối tháng 2 đến tháng 3 khiến nhiều diện tích ra hoa không đồng đều, xuất hiện tình trạng "hoa xen lộc". Độ ẩm không khí cao cũng gây khó khăn cho quá trình thụ phấn và tạo điều kiện cho sâu bệnh phát sinh. Đáng chú ý, chi phí vật tư nông nghiệp tăng cao khiến một số nhà vườn giảm đầu tư chăm sóc khi thấy tỷ lệ ra hoa thấp, càng làm năng suất suy giảm.
Không chỉ tại Việt Nam, thị trường vải thiều Trung Quốc cũng ghi nhận xu hướng tương tự. Tại các vùng trồng lớn như Quảng Đông và Hải Nam, hiện tượng mùa đông ấm và mưa ẩm sai thời điểm đã khiến cây vải ra hoa kém. Sau một năm bội thu (năm 2025), cây vải bước vào chu kỳ suy giảm năng suất tự nhiên, góp phần đẩy giá thị trường khu vực tăng cao.
Với nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu vẫn lớn, giá vải thiều năm nay được dự báo sẽ duy trì ở mức cao, đặc biệt trong giai đoạn chính vụ sắp tới.
PV (t/h)
