Theo công bố của S&P Global chỉ số Nhà quản trị mua hàng (PMI) ngành sản xuất Việt Nam tháng 7/2026 đạt 52,9 điểm, tăng đáng kể so với mức 51,8 điểm của tháng 6.
Mức PMI này cho thấy sức khỏe ngành sản xuất tiếp tục cải thiện và đánh dấu tháng thứ 13 liên tiếp các điều kiện kinh doanh được cải thiện. Đáng chú ý, tốc độ tăng trưởng trong tháng 7 là mạnh nhất kể từ tháng 2.
Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở mức PMI mà còn ở sự cải thiện đồng thời của nhiều cấu phần quan trọng. Sản lượng tăng với tốc độ nhanh nhất trong 5 tháng, trong khi số lượng đơn đặt hàng mới tiếp tục tăng tháng thứ ba liên tiếp và nhanh hơn tháng trước.
Đơn hàng từ thị trường nước ngoài cũng trở thành một động lực quan trọng khi tốc độ tăng đơn hàng xuất khẩu đạt mức nhanh nhất kể từ tháng 7/2024.
Sự cải thiện của đầu ra đang tạo hiệu ứng lan tỏa sang hoạt động mua nguyên liệu. Các nhà sản xuất tăng mua hàng trong tháng 7 với tốc độ mạnh nhất trong gần 4 năm rưỡi. Một phần nguyên liệu được mua để đáp ứng nhu cầu sản xuất gia tăng, trong khi một số doanh nghiệp chủ động tích trữ cho nhu cầu tương lai.
Một trong những yếu tố tạo thuận lợi cho đà tăng trưởng sản xuất là áp lực lạm phát tiếp tục suy yếu.
Theo khảo sát, dù một số doanh nghiệp vẫn chịu áp lực từ giá cước vận chuyển, nhiên liệu và dầu, việc giá dầu thế giới giảm gần đây đã góp phần tiết giảm chi phí. Cả chi phí đầu vào và giá đầu ra đều tăng với tốc độ chậm nhất trong 10 tháng.
Việc chi phí tăng chậm hơn giúp doanh nghiệp có thêm dư địa duy trì hoạt động sản xuất, đồng thời hạn chế áp lực phải tăng giá bán trong bối cảnh nhu cầu đang phục hồi.
Chuỗi cung ứng cũng cho thấy dấu hiệu ổn định hơn. Thời gian giao hàng của nhà cung cấp chỉ kéo dài ở mức rất nhỏ, thấp nhất kể từ tháng 5/2025. Những trường hợp giao hàng chậm chủ yếu liên quan đến tình trạng khan hiếm một số mặt hàng và hoạt động vận tải.
Trong khi đó, lượng nguyên liệu đầu vào tiếp tục được đưa vào sản xuất, khiến tồn kho hàng hóa đầu vào giảm sâu. Tồn kho thành phẩm cũng giảm khi hàng hóa được xuất kho nhanh để đáp ứng các đơn hàng mới.
Diễn biến này cho thấy sự cải thiện của PMI không đơn thuần đến từ kỳ vọng mà đang phản ánh sự gia tăng thực tế của hoạt động sản xuất và tiêu thụ.
Đáng chú ý hơn, doanh nghiệp đã bắt đầu tăng tuyển dụng trong tháng 7, đánh dấu lần đầu tiên việc làm tăng trở lại sau 5 tháng.
Việc doanh nghiệp đồng thời tăng sản lượng, mua nguyên liệu và tuyển thêm lao động là tín hiệu cho thấy khu vực sản xuất đang bước vào nửa cuối năm với tâm thế chủ động hơn. Tuy nhiên, số nhân sự bổ sung vẫn chưa đủ để xử lý hoàn toàn lượng công việc tồn đọng khi đơn hàng mới tăng nhanh.
Niềm tin của doanh nghiệp đối với triển vọng sản lượng trong 12 tháng tới cũng được cải thiện. Tâm lý kinh doanh đạt mức cao nhất trong 5 tháng, được hỗ trợ bởi kỳ vọng đơn hàng mới tiếp tục tăng và kế hoạch mở rộng năng lực sản xuất.
Dù vậy, triển vọng vẫn tồn tại những yếu tố bất định. Một số doanh nghiệp lo ngại các vấn đề địa chính trị có thể ảnh hưởng đến thương mại và nhu cầu thị trường. Tâm lý kinh doanh dù tăng nhưng vẫn chưa trở lại mức trước khi xảy ra căng thẳng tại Trung Đông.
Theo ông Andrew Harker, Giám đốc Kinh tế tại S&P Global Market Intelligence, nửa cuối năm 2026 đã có một khởi đầu mạnh mẽ khi dữ liệu PMI cho thấy động lực tăng trưởng của ngành sản xuất Việt Nam được cải thiện.
Theo chuyên gia này, áp lực lạm phát giảm cùng nhu cầu khách hàng cải thiện đang giúp doanh nghiệp nhận được nhiều đơn hàng hơn, bao gồm cả từ thị trường nước ngoài. Các nhà sản xuất cũng đủ tự tin để tuyển thêm nhân viên, tăng sản lượng và mở rộng hoạt động mua hàng.
Như vậy, bức tranh PMI tháng 7 đang cho thấy ngành sản xuất Việt Nam bước vào nửa cuối năm với nhiều tín hiệu tích cực hơn: đơn hàng tăng, sản lượng tăng, xuất khẩu cải thiện, chi phí hạ nhiệt và việc làm bắt đầu phục hồi.
Tuy nhiên, để duy trì đà tăng này trong những tháng tới, doanh nghiệp vẫn cần theo dõi sát diễn biến giá năng lượng, chuỗi cung ứng và đặc biệt là các rủi ro địa chính trị. Đây sẽ là những biến số quan trọng đối với sức cầu, chi phí sản xuất và khả năng mở rộng hoạt động của doanh nghiệp trong phần còn lại của năm.
Minh Thành (t/h)
