Hướng tới khung quản lý rõ ràng hơn cho ngành hàng không

Bộ Xây dựng cho biết đang hoàn thiện dự thảo Nghị định về vận tải hàng không để trình Chính phủ xem xét ban hành. Theo cơ quan soạn thảo, nhiều quy định hiện hành cần được điều chỉnh nhằm đảm bảo sự đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời phù hợp với những thay đổi trong Luật Hàng không dân dụng và thực tiễn phát triển của thị trường hàng không.

Một trong những điểm mới đáng chú ý của dự thảo là việc phân loại rõ ràng các loại hình kinh doanh vận tải hàng không. Theo đó, hoạt động vận tải sẽ được chia thành hai nhóm gồm vận tải hàng không thương mại và vận tải hàng không chuyên dùng. Việc phân loại này nhằm giúp cơ quan quản lý có cơ sở áp dụng các quy định quản lý nhà nước cũng như thủ tục hành chính phù hợp với từng loại hình khai thác.

Cùng với đó, dự thảo đề xuất sửa đổi tên các thủ tục hành chính liên quan. Cụ thể, các thủ tục sẽ được quy định rõ thành “thủ tục cấp hoặc cấp lại giấy phép kinh doanh vận tải hàng không thương mại” và “thủ tục cấp hoặc cấp lại giấy phép kinh doanh vận tải hàng không chuyên dùng”.

Đơn giản hóa thủ tục, tránh chồng chéo quản lý

Dự thảo cũng điều chỉnh quy định về điều lệ vận chuyển theo hướng giảm bớt thủ tục cho doanh nghiệp. Theo quy định mới, các hãng hàng không Việt Nam chỉ cần thông báo điều lệ vận chuyển, bao gồm đăng ký lần đầu hoặc khi có nội dung bổ sung, thay thế, tới Nhà chức trách hàng không là Cục Hàng không Việt Nam, thay vì phải thực hiện thủ tục đăng ký như trước đây.

Như vậy, doanh nghiệp sẽ chỉ phải thực hiện đăng ký điều lệ vận chuyển với một đầu mối quản lý là Sở Công Thương thuộc UBND các tỉnh, thành phố, qua đó hạn chế tình trạng chồng chéo trong quản lý giữa các cơ quan.

Ngoài ra, dự thảo còn sửa đổi quy định liên quan đến quyền vận chuyển hàng không. Các nội dung về điều kiện cũng như trình tự, thủ tục cấp quyền vận chuyển quốc tế cho hãng hàng không Việt Nam được tích hợp cụ thể hơn trong Nghị định.

Một nội dung quan trọng khác là việc bổ sung quy định về điều phối giờ cất hạ cánh tại các cảng hàng không, sân bay. Những nội dung mang tính ổn định của Thông tư 29/2021 sẽ được đưa vào Nghị định, trong khi các yếu tố kỹ thuật hoặc có khả năng thay đổi theo thời gian sẽ được hướng dẫn chi tiết trong quy chế điều phối slot do Cục Hàng không Việt Nam ban hành.

Tăng mức bồi thường, nâng quyền lợi hành khách

Bên cạnh việc điều chỉnh các quy định quản lý, dự thảo Nghị định cũng tập trung nâng cao quyền lợi của hành khách. Đáng chú ý, cơ quan soạn thảo đề xuất sửa đổi mức giới hạn trách nhiệm bồi thường thiệt hại của người vận chuyển trong vận chuyển bằng đường hàng không theo hướng tăng mức bồi thường.

Dự thảo cũng bổ sung các quy định cụ thể liên quan đến hoàn vé, mốc thời gian hoàn tiền, cũng như trách nhiệm phục vụ hành khách khi chuyến bay bị chậm hoặc bị hủy. Những quy định này được kỳ vọng sẽ nâng cao nghĩa vụ của hãng hàng không trong việc đảm bảo quyền lợi chính đáng của hành khách.

Ngoài ra, các hãng hàng không Việt Nam sẽ phải công khai tiêu chuẩn chất lượng dịch vụ và bổ sung nội dung phục vụ hành khách là người khuyết tật hoặc những hành khách cần sự hỗ trợ đặc biệt trong quy trình phục vụ.

Một điểm mới khác là quy định chi tiết về việc thuê, mua tàu bay phục vụ hoạt động hàng không dân dụng tại Việt Nam. Dự thảo làm rõ trách nhiệm của doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình mua tàu bay và đưa vào khai thác.

Phân cấp mạnh, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục

Dự thảo Nghị định cũng đưa ra nhiều đề xuất về phân cấp và phân quyền trong quản lý. Theo đó, thủ tục cấp giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không sẽ do Bộ Xây dựng thực hiện. Sau khi cấp hoặc từ chối cấp giấy phép, Bộ sẽ báo cáo Thủ tướng Chính phủ về kết quả giải quyết.

Đối với giấy phép kinh doanh hàng không chung, Cục Hàng không Việt Nam được đề xuất là cơ quan trực tiếp giải quyết thủ tục và cấp phép, đồng thời báo cáo Bộ Xây dựng về kết quả thực hiện.

Bên cạnh đó, thẩm quyền giải quyết thủ tục cấp hoặc cấp lại giấy phép thành lập văn phòng đại diện và văn phòng bán vé của các hãng hàng không nước ngoài tại Việt Nam sẽ được phân cấp từ Cục Hàng không Việt Nam về cơ quan chức năng do UBND cấp tỉnh chỉ định.

Một điểm đáng chú ý là thời gian giải quyết thủ tục hành chính cũng được rút ngắn đáng kể. Cụ thể, thời gian cấp giấy phép kinh doanh vận chuyển hàng không và kinh doanh hàng không chung được đề xuất giảm từ 50 ngày xuống còn 35 ngày. Thời gian giải quyết thủ tục cấp quyền vận chuyển hàng không quốc tế cũng giảm từ 10 ngày xuống còn 7 ngày làm việc.

Song song với đó, một số điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực vận tải hàng không sẽ được bãi bỏ hoặc cắt giảm nhằm đơn giản hóa hồ sơ, giảm bớt rào cản cho doanh nghiệp. Việc cải cách này được kỳ vọng sẽ tạo điều kiện cho các doanh nghiệp có năng lực dễ dàng tiếp cận thị trường hàng không, qua đó góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành trong thời gian tới.

Phương Thảo(t/h)