Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội vừa tổ chức phiên họp mở rộng thẩm tra sơ bộ dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) nhằm chuẩn bị báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Phiên họp thứ 4 diễn ra trong tháng 7/2026.
Trình bày Tờ trình dự thảo Luật, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết, việc sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023 nhằm tiếp tục thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; tạo lập môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, an toàn, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với thị trường bất động sản.
Theo Thứ trưởng, dự thảo Luật được xây dựng trên ba định hướng lớn, gồm: hoàn thiện thể chế để phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh và minh bạch; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, cắt giảm tối đa các điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính không còn phù hợp; đồng thời thúc đẩy chuyển đổi số, tăng cường công khai, minh bạch và xử lý những bất cập phát sinh trong quá trình thi hành pháp luật.
Đáng chú ý, dự thảo Luật được tinh gọn còn 10 chương, 62 điều, giảm khoảng 30% số điều so với Luật Kinh doanh bất động sản năm 2023. Việc cắt giảm các quy định được kỳ vọng sẽ góp phần đơn giản hóa thủ tục, giảm gánh nặng tuân thủ cho doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả thực thi.
Một trong những nội dung nhận được nhiều sự quan tâm là đẩy mạnh phân cấp thẩm quyền trong quản lý nhà nước về bất động sản. Theo đó, thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản sẽ được phân cấp từ Thủ tướng Chính phủ về UBND cấp tỉnh, góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, nâng cao tính chủ động của địa phương và cải thiện môi trường đầu tư.
Dự thảo cũng bổ sung quy định đối với một số loại hình bất động sản mới như nhà ở có mục đích lưu trú, nhà ở thương mại hỗn hợp; hoàn thiện quy định về phần diện tích sàn xây dựng trong công trình; đồng thời chuẩn hóa các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật và chuyển nhượng dự án theo hướng đồng bộ với Luật Đất đai, Luật Đầu tư và các luật có liên quan.
Để tăng cường hiệu quả quản lý thị trường, dự thảo quy định rõ trách nhiệm xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về nhà ở, thị trường bất động sản theo nguyên tắc "Đúng - Đủ - Sạch - Sống", tạo nền tảng dữ liệu phục vụ công tác điều hành, giám sát và dự báo thị trường.
Bên cạnh đó, nhiều khái niệm và quy định liên quan đến dự án bất động sản, môi giới, tư vấn, quản lý bất động sản, sàn giao dịch và các loại hợp đồng kinh doanh bất động sản được chuẩn hóa. Dự thảo cũng bổ sung quy trình giao dịch và mã định danh điện tử đối với sản phẩm bất động sản, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số trong quản lý và giao dịch.
Tại phiên họp, các đại biểu tập trung góp ý đối với những quy định liên quan đến phân lô, bán nền, điều kiện kinh doanh, bảo lãnh ngân hàng, quyền của người nước ngoài và sự thống nhất giữa các đạo luật điều chỉnh lĩnh vực bất động sản.
Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh Lê Hoàng Châu đề nghị mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật đối với hoạt động kinh doanh đất nền có hạ tầng ngoài dự án, bởi đây là loại hình giao dịch diễn ra phổ biến nhưng chưa được điều chỉnh đầy đủ.
Đối với quy định về cá nhân kinh doanh bất động sản quy mô nhỏ, ông Lê Hoàng Châu kiến nghị bổ sung yêu cầu đăng ký kinh doanh. Theo ông, mặc dù không bắt buộc thành lập doanh nghiệp, nhưng hoạt động kinh doanh bất động sản vẫn là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, do đó cần bảo đảm nghĩa vụ đăng ký, kê khai và nộp thuế theo quy định của pháp luật.
Nhiều ý kiến tại phiên họp cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm sự thống nhất giữa Luật Kinh doanh bất động sản với Luật Đầu tư, Luật Đất đai và Luật Nhà ở; đồng thời tiếp tục cắt giảm các quy định không còn phù hợp nhằm tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp.
Phát biểu kết luận, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Nguyễn Ngọc Bảo đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp thu đầy đủ các ý kiến góp ý, tập trung xử lý đúng các điểm nghẽn của thực tiễn và bảo đảm các chính sách đề xuất có tính khả thi cao.
Ông cũng lưu ý cần đánh giá kỹ tác động và chi phí tuân thủ đối với người dân, doanh nghiệp; tránh phát sinh thêm gánh nặng quản lý khi chuyển từ cơ chế "tiền kiểm" sang "hậu kiểm" trong điều kiện hệ thống dữ liệu và năng lực quản lý chưa đáp ứng đầy đủ.
Việc hoàn thiện Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) được kỳ vọng sẽ tạo bước đột phá trong cải cách thể chế, khơi thông nguồn lực đầu tư, nâng cao tính minh bạch của thị trường và tạo nền tảng pháp lý ổn định cho sự phát triển bền vững của lĩnh vực bất động sản, đúng với định hướng "thể chế kiến tạo đi trước, mở đường cho phát triển".
Hậu Thạch(t/h)
