Đó cũng là lý do Elon Musk và nghệ thuật quản lý thương hiệu của tác giả Vu Hiểu Cường được xuất bản, nhằm phân tích vị thế “không đối thủ nào dễ dàng có được” của ông trùm công nghệ Elon Musk.
Đọc cuốn sách, bạn sẽ hiểu vì sao chỉ cần một dòng trạng thái trên mạng xã hội X, Elon Musk có thể khiến giá cổ phiếu biến động, làm dậy sóng cộng đồng công nghệ hoặc kéo hàng triệu người cùng bàn luận về một sản phẩm chưa ra mắt. Không ít doanh nghiệp phải chi hàng trăm triệu USD cho quảng cáo để tạo được sự chú ý, trong khi Musk nhiều năm liền gần như không sử dụng quảng cáo theo nghĩa truyền thống nhưng các thương hiệu do ông tạo dựng vẫn liên tục xuất hiện trên trang nhất của các hãng truyền thông lớn.
Theo nhiều chuyên gia truyền thông, Elon Musk không đơn thuần là một CEO, mà đã trở thành một “hệ sinh thái thương hiệu”. Mỗi phát ngôn, mỗi dự án, thậm chí cả những quyết định gây tranh cãi của ông đều góp phần duy trì sức nóng cho các doanh nghiệp mà ông điều hành.
Đây cũng là điểm khác biệt lớn giữa Musk và nhiều nhà sáng lập công nghệ khác. Nếu Steve Jobs nổi tiếng với những buổi giới thiệu sản phẩm được dàn dựng hoàn hảo, thì Elon Musk lại chọn cách đưa cả quá trình sáng tạo, thử nghiệm, thất bại và tranh luận ra trước công chúng. Chính điều đó khiến thương hiệu của ông luôn tạo cảm giác chân thực, khó đoán và giàu sức hút.
Trong nhiều năm qua, Tesla gần như không đầu tư vào quảng cáo đại chúng như các hãng xe truyền thống. Thay vào đó, công ty tập trung vào chất lượng sản phẩm, sức lan tỏa từ cộng đồng người dùng và đặc biệt là khả năng thu hút truyền thông của chính Elon Musk.
Không ít người cho rằng đây là một chiến lược đầy mạo hiểm. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy Musk đã biến bản thân thành “kênh truyền thông” có sức ảnh hưởng lớn hơn nhiều chiến dịch marketing cộng lại.
Ông thường xuyên đối thoại trực tuyến với người dùng trên mạng xã hội, công khai các kế hoạch phát triển sản phẩm, sẵn sàng trả lời những câu hỏi khó, thậm chí không ngại biến chính mình thành chủ đề tranh luận. Điều đó khiến công chúng cảm thấy họ đang được đồng hành cùng quá trình tạo ra tương lai, thay vì chỉ là khách hàng mua sản phẩm. Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà nghiên cứu gọi đây là mô hình quản trị thương hiệu của thời đại Internet.
Phần lớn các cuốn sách khác viết về Elon Musk thường tập trung vào cuộc đời, tư duy “nguyên tắc đầu tiên” (First Principles), hành trình xây dựng Tesla hoặc SpaceX. Trong khi đó, cách ông tạo dựng và quản trị thương hiệu lại ít khi được nghiên cứu như một hệ thống hoàn chỉnh.
Xuất phát từ khoảng trống đó, Elon Musk và nghệ thuật quản lý thương hiệu của tác giả Vu Hiểu Cường lại càng trở nên đặc biệt, bởi thay vì kể lại tiểu sử vị tỷ phú nổi tiếng, cuốn sách tiếp cận Elon Musk dưới góc nhìn của một chuyên gia chiến lược thương hiệu, phân tích cách ông xây dựng sức ảnh hưởng trong suốt hơn ba thập kỷ.
Dựa trên các bài phát biểu, tư liệu truyền thông và những quyết định quan trọng trong sự nghiệp của Musk, tác giả tiến hành “phân tích ngược” để lý giải các nguyên tắc đã góp phần tạo nên một trong những thương hiệu cá nhân quyền lực nhất thế giới.
Theo cuốn sách, Elon Musk không xây dựng thương hiệu bằng quảng cáo mà bằng những câu chuyện đủ lớn để công chúng muốn tự kể lại. Ông biến tầm nhìn về xe điện, chinh phục Sao Hỏa hay trí tuệ nhân tạo thành những giấc mơ có khả năng truyền cảm hứng, từ đó tạo nên cộng đồng người theo dõi trung thành.
Nội dung cuốn sách cũng phân tích nhiều chiến lược đáng chú ý như việc tận dụng mạng xã hội thay cho bộ máy quan hệ công chúng truyền thống, biến CEO thành “đại sứ thương hiệu”, xây dựng đội ngũ tinh nhuệ và liên tục thu hút nhân tài thông qua tầm nhìn dài hạn.
Khác với những cuốn sách thiên về kể chuyện, mỗi chương trong cuốn sách này đều được trình bày theo cấu trúc gồm phát biểu của Elon Musk, bối cảnh thực tế tại Tesla hoặc SpaceX và phần khái quát thành phương pháp luận để người đọc có thể đối chiếu với hoạt động quản trị thương hiệu trong doanh nghiệp của mình.
Trong bối cảnh AI đang làm thay đổi cách doanh nghiệp tiếp cận khách hàng, khoảng cách giữa sản phẩm và thương hiệu ngày càng thu hẹp. Một công nghệ tốt có thể nhanh chóng bị sao chép, nhưng niềm tin và sức ảnh hưởng của thương hiệu lại là lợi thế rất khó thay thế. Có lẽ vì thế mà câu chuyện của Elon Musk vẫn tiếp tục được quan tâm, không chỉ bởi những chiếc tên lửa hay xe điện, mà còn bởi cách ông khiến hàng triệu người trên thế giới luôn muốn dõi theo bước đi tiếp theo của mình.
Ở góc độ đó, Elon Musk và nghệ thuật quản lý thương hiệu không đơn thuần là một cuốn sách về một doanh nhân nổi tiếng, mà còn là một tài liệu tham khảo dành cho các nhà quản trị, nhà tiếp thị, người làm truyền thông và bất kì ai muốn hiểu cách một thương hiệu có thể tạo ra ảnh hưởng trong kỷ nguyên số, khi sự chú ý đã trở thành một trong những tài sản giá trị nhất.
Hiểu Cường
