Nấm linh chi, khổ qua, chuối hột, rễ mật nhân, nấm lim xanh... là những loại thảo dược có lợi cho sức khỏe, được nhiều người dùng ưa chuộng. Tuy nhiên, nếu không tìm mua được các sản phẩm thật, không tìm hiểu kỹ về cách sử dụng thì các loại thần dược này sẽ vô tình biến thành độc tố đe dọa trực tiếp đến tính mạng của người sử dụng.

Tùy ý sử dụng các loại thảo dược không rõ nguồn gốc có thể rước thêm bệnh vào cơ thể

Mua thảo dược quý dễ hơn mua rau

Từ lâu người tiêu dùng luôn tin rằng các loại thảo dược quý hiếm, có nguồn gốc tự nhiên thường tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, chỉ bằng mắt thường và không có kiến thức chuyên môn, rất khó để phân biệt và đánh giá đúng thảo dược. Mặt khác, nếu sử dụng phải thảo dược nấm mốc, trà trộn sẽ gây hại cho người dùng.

Các loại thảo dược tự nhiên hiện nay chủ yếu được bán dưới dạng khô, nên người mua khó lòng phân biệt thật giả. Các loại nấm linh chi, khổ qua, chuối hột, rễ mật nhân, cam thảo... được bày bán chủ yếu ở cửa hàng thuốc đông y.

Trên phố Lãn Ông (Hà Nội), chỉ cần người mua nói bệnh, lập tức người bán sẽ kê đơn, bốc thuốc. Hầu hết thảo dược đều được đóng gói, nên người mua khó lòng biết là những loại gì. Chỉ biết, theo như người bán quảng cáo nếu uống đều đặn giúp cải thiện giấc ngủ, hạn chế suy gan, thận.

Trong khi nấm trồng trong nước giá vài triệu một kilogam mà không mua được thì trên thị trường đâu đâu cũng thấy rao bán nấm linh chi "xịn". Theo một số đầu mối kinh doanh nấm linh chi, hiện nay phần lớn nấm linh chi trên thị trường là nấm Trung Quốc, bán với giá 150.000-200.000 đồng/kg. Khổ qua rừng để chữa tiểu đường, tê thấp, giải nhiệt… giá từ 70.000 - 90.000 đồng/kg. Nhiều loại thảo dược như rễ cây mật nhân, chuối hột rừng… được quảng cáo chữa nhiều thứ bệnh như đau lưng, khớp, gút, nhức mỏi… có giá từ 70.000 - 80.000 đồng/kg, rễ mật nhân có giá 120.000 đồng/kg.

Với những lời quảng cáo như: Uống vào vừa giải độc, mát gan, thanh nhiệt lại có tác dụng giải cảm, tăng sức đề kháng, nhuận gan, ngăn ngừa một số bệnh như đau bao tử, vàng da, u xơ tử cung… uống cực kỳ tốt. Trong khi đó, hầu hết các loại cây dùng làm dược liệu đều có những chủng loại khác nhau, tính năng khác nhau dễ gây nhầm lẫn và mất an toàn cho người sử dụng.

Mặc dù, khổ qua rừng, rễ cây mật nhân, chuối hột rừng… đều có thể dùng làm thuốc. Tuy nhiên, nếu không rõ về nguồn gốc thu hái hay trồng trọt thì người mua không nên sử dụng, nhất là mua từ người không có chuyên môn.

Rước họa vào người

Theo những người có kinh nghiệm trong ngành Đông y thì khổ qua rừng được bày bán trên thị trường hiện nay có hai loại: loại thu hái tự nhiên và loại do người dân lấy giống về trồng, bón phân, phun thuốc.

Vào mùa khô, loại trái này gần như không có trong tự nhiên, mối hàng khi cần còn khuyến khích các hộ trồng dùng thuốc kích thích cây sinh trưởng, trái lớn nhanh. "Khổ qua có thuốc chỉ có thể dễ nhận biết khi mới thu hái nhờ lớp vỏ mọng, bóng… nhưng khi về tới điểm giao, loại trái cây này bị héo đi ít nhiều, vỏ trái săn lại giống hệt khổ qua rừng tự nhiên. Loại trái này không gọt vỏ khi sử dụng nên người dùng “lãnh đủ” dư lượng thuốc trong trái…", một người bán hàng lâu năm cho biết.

Theo PGS. TS Nguyễn Duy Thịnh, Viện Công nghệ sinh học và công nghệ thực phẩm (Đại học Bách khoa Hà Nội), việc người dùng tùy ý sử dụng các loại thảo dược không rõ nguồn gốc để chữa bệnh rất có thể rước thêm bệnh vào cơ thể. Bên cạnh đó, có nhiều loại thảo dược trà trộn, tẩm hóa chất bày bán dưới mác thảo dược tự nhiên có thể gây độc.

Ngay nấm linh chi, nếu người dùng vô tình sử dụng phải loại nấm độc có thể nguy hại sức khỏe vì nó có nhiều chủng loại. Nếu chỉ nhìn hình dáng, màu sắc thì rất dễ nhầm lẫn. Linh chi sinh trưởng trong môi trường tự nhiên, độ ẩm cao nên có rất nhiều vi sinh vật, nấm mốc ký sinh gây độc tố. Nếu sử dụng loại nấm này, người tiêu dùng dễ bị dị ứng do mọt và phân mọt còn lại trong nấm. Với nấm kém chất lượng, người dùng hay gặp phải tình trạng mốc xanh hoặc mốc hoa cau gây đau bụng, tiêu chảy.

Hay như khổ qua, chuối hột, rễ cây, cam thảo, lá trà cũng vậy. Do được nuôi trồng, có sự can thiệp của hóa chất như thuốc trừ sâu rất độc hại cho sức khỏe. Nếu các loại hóa chất trên tích tụ lâu trong cơ thể có thể dẫn tới ung thư.

Vì vậy, khi mua người tiêu dùng phải xem thật kỹ, tìm địa điểm tin cậy, uy tín để mua các loại thảo dược. Nên mua các loại thảo dược tươi thay vì thảo dược sấy khô. Đặc biệt, người dùng không nên tự ý sử dụng thảo dược mà cần có sự tư vấn của bác sĩ đông y, tránh sử dụng tràn lan mà "lãnh" thêm bệnh.

Thiên Đức – Duy Thế