Báo cáo của Cục Xúc tiến Thương mại Quốc tế Thái Lan dẫn nguồn từ Tổng cục Quản lý thị trường nhận định, Việt Nam đang thiết lập một “mặt bằng tiêu dùng mới” sau nhiều năm mở rộng liên tục. Không chỉ doanh nghiệp nội địa tăng tốc đầu tư, các nhà xuất khẩu Đông Nam Á, đặc biệt từ Thái Lan, cũng coi Việt Nam là thị trường trọng điểm cần tiếp cận sớm và bài bản.
Động lực tăng trưởng thể hiện ở cả lĩnh vực hàng hóa và dịch vụ. Doanh thu bán lẻ hàng hóa tăng 8%, trong khi khu vực dịch vụ tăng tới 20,2%, phản ánh xu hướng chuyển dịch từ chi tiêu thiết yếu sang tiêu dùng gắn với trải nghiệm và nâng cao chất lượng sống. Lĩnh vực lưu trú, ăn uống tăng 14,6%, hưởng lợi từ đà phục hồi du lịch quốc tế và thu nhập hộ gia đình cải thiện.
Một trong những điểm sáng nổi bật là thương mại điện tử. Năm 2026, quy mô thị trường đạt khoảng 32 tỷ USD, chiếm 12% tổng doanh thu bán lẻ và dịch vụ. Tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20%/năm giúp Việt Nam nằm trong nhóm mở rộng nhanh nhất khu vực. Nền tảng công nghệ phổ cập, tỷ lệ sử dụng internet và điện thoại thông minh cao tạo điều kiện cho mô hình bán lẻ đa kênh phát triển. Doanh nghiệp kết hợp cửa hàng truyền thống với sàn trực tuyến, livestream bán hàng và hệ thống giao nhận linh hoạt, hình thành hệ sinh thái tiêu dùng tích hợp.
Song song với đó là làn sóng đầu tư vào công nghệ quản trị. Tự động hóa, phân tích dữ liệu khách hàng, thanh toán không tiền mặt và tối ưu logistics đang dần trở thành chuẩn mực vận hành mới. Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất, kiểm soát tồn kho và tối ưu chi phí.
Hạ tầng thương mại cũng tiếp tục được mở rộng. Cả nước hiện có hơn 1.290 siêu thị, gần 280 trung tâm thương mại và trên 8.200 chợ truyền thống. Sự song hành giữa mô hình hiện đại và truyền thống cho thấy thị trường đang trong giai đoạn chuyển tiếp, nơi hiện đại hóa diễn ra nhưng chưa thay thế hoàn toàn cấu trúc cũ.
Theo đánh giá của DITP, Việt Nam sở hữu cơ cấu dân số trẻ, tốc độ đô thị hóa cao và tầng lớp trung lưu gia tăng nhanh – những yếu tố tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn. Nếu duy trì đà hiện tại, Việt Nam có thể vươn lên trở thành một trong những thị trường bán lẻ lớn nhất Đông Nam Á giai đoạn 2026–2030. Thương mại điện tử được dự báo đạt 50 tỷ USD vào năm 2030, khi kênh số ngày càng chiếm tỷ trọng cao.
Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng đi kèm không ít thách thức. Chi phí mặt bằng tại đô thị lớn, thủ tục hành chính và chất lượng nguồn nhân lực vẫn là điểm nghẽn. Ở khu vực nông thôn, hạ tầng giao thông và thanh toán chưa đồng đều, ảnh hưởng đến khả năng mở rộng mạng lưới phân phối. Bên cạnh đó, biến động tỷ giá, áp lực lạm phát và rủi ro chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tác động đến chi phí nhập khẩu và biên lợi nhuận.
Ở tầm vĩ mô, quy mô 268,5 tỷ USD không chỉ là một kỷ lục thống kê mà còn phản ánh sự dịch chuyển cân bằng hơn giữa xuất khẩu và tiêu dùng nội địa. Trong bối cảnh thị trường quốc tế còn nhiều bất định, cầu trong nước đang trở thành trụ cột tăng trưởng quan trọng. Năm 2026 vì thế được xem là cột mốc mở ra giai đoạn cạnh tranh mới, nơi năng lực đổi mới, quản trị và ứng dụng công nghệ sẽ quyết định vị thế của doanh nghiệp trong không gian tiêu dùng ngày càng mở rộng.
Nam Sơn (t/h)
