Thực phẩm chức năng: Tràn lan vi phạm quảng cáo

Các loại thực phẩm chức năng (TPCN) đang “trăm hoa đua nở” trên thị trường với hàng ngàn sản phẩm khác nhau. Nhiều DN, nhà phân phối quảng cáo công dụng “trên trời” của TPCN khiến không ít người tiêu dùng bị nhầm lẫn.

“Lừa” người tiêu dùng

Hiện nay, rất nhiều các loại thực phẩm được quảng cáo từ dinh dưỡng cho trẻ em, người già, thai phụ đến bồi bổ sức khỏe, giúp tăng giảm cân, tăng sinh lý, hỗ trợ “trị” đủ thứ bệnh, kể cả ung thư… Tuy nhiên điều đáng lo ngại là rất nhiều TPCN đang được quảng cáo quá mức, với công dụng như thần dược khiến cho nhiều người tiêu dùng lầm tưởng và chịu cảnh “tiền mất, tật mang”.

Các nhà sản xuất sản thực phẩm chức năng vì mục tiêu bán hàng thường quảng cáo gây cho người tiêu dùng hiểu lầm. Trong quảng  cáo mục quan trọng nhất là “thực phẩm không phải là thuốc trị bệnh” chỉ được chạy với hàng chữ rất nhỏ phía dưới quảng cáo truyền hình và không được đọc thành tiếng. Sự quảng cáo được lặp đi lặp lại nhiều lần dẫn đến người tiêu dùng lầm tưởng đó là một loại thuốc trị bệnh. Phần lớn nguồn dược liệu được nhập lậu từ Trung Quốc chất lượng không bảo đảm, bị tẩm hóa chất bảo quản, bị rút hết nước cốt của dược liệu… vừa qua các thông tin cho hay bên Trung Quốc phát hiện công ty sản xuất vỏ con nhộng giả độc hại với hàng trăn triệu sản phẩm giá rẻ, chủ yếu để xuất lậu sang các nước.

Giá Thực phẩm chức năng cũng thuộc loại “trên trời”. Nhà sản xuất tự định đoạt giá cho người tiêu dùng. Do quảng cáo nhiều nên người tiêu dùng lầm tưởng thực phẩm chức năng như là thuốc trị bệnh. Nhà sản xuất tự định giá để  người tiêu dùng phải mua.

Quảng cáo sai sự thật

Ông Trần Đáng, Chủ tịch Hiệp Hội TPCN Việt Nam cho biết: “Theo quy định của Luật An toàn thực phẩm, TPCN khi đưa ra thị trường phải thử nghiệm công dụng của thực phẩm, nhưng đến nay điều này chưa được triển khai. Hơn nữa, DN phải có chứng nhận hợp quy và thường do đơn vị thứ 3 thực hiện mới cho kết quả khách quan. Thế nhưng, tại Việt Nam, DN lại được quyền tự công bố chất lượng sản phẩm sau khi sản phẩm được lưu hành. Chính việc quảng cáo quá mức và tần suất xuất hiện liên tục, cũng như sự lập lờ tên gọi, bao bì sản phẩm giữa TPCN và thuốc chữa bệnh đã tác động không nhỏ tới ý thức của người tiêu dùng khiến nhiều người hiểu lầm, sẵn sàng bỏ ra số tiền lớn để mua TPCN sử dụng thường xuyên”.

Mới đây nhất, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã quyết định xử phạt hành chính đối với 17 cơ sở vi phạm về quảng cáo TPCN và điều kiện bảo đảm ATTP. Trong đó, đáng chú ý là việc Công ty Xuất nhập khẩu Thiên Nam Dược quảng cáo sản phẩm TPCN Kháng Lạc Cao có nội dung liên quan đến người cai nghiện ma túy.

Thực tế, số sản phẩm TPCN, cũng như DN bị phát hiện, đình chỉ và xử lý vẫn còn rất khiêm tốn. Ông Nguyễn Thanh Phong, Phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm thẳng thắn cho biết, mỗi năm, có khoảng 1.000 hồ sơ đăng ký nội dung quảng cáo TPCN nhưng có tới 90% số hồ sơ có vấn đề và bị yêu cầu chỉnh sửa nội dung quảng cáo phải đúng như tác dụng của sản phẩm. Tất cả quảng cáo TPCN chữa khỏi bệnh này hay bệnh kia đều là không chính xác, nhưng vì mức lợi nhuận rất lớn nên nhiều đơn vị, cá nhân vẫn cố tình phớt lờ, gây thiệt hại cho người tiêu dùng.

Theo các bác sỹ tại Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Ung bướu Hà Nội, đã có nhiều trường hợp phải nhập viện điều trị trong thời gian dài chỉ vì quá tin tưởng vào những công dụng của TPCN mà tự hủy hại sức khỏe bản thân. Không chỉ vậy, nhiều bệnh nhân mắc các bệnh hiểm nghèo như ung thư, tim mạch... đang được điều trị tại bệnh viện, nhưng khi nghe những lời quảng cáo “có cánh” đã bỏ thuốc để chuyển sang dùng TPCN khiến bệnh thêm trầm trọng…

Hoan Nguyễn