Tại hội nghị triển khai Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược đến năm 2020 và tầm nhìn 2030, được tổ chức ngày 6-12 tại Hà Nội, ngành dược Việt Nam cam kết: Đến năm 2020, thuốc nội sẽ chiếm 80% tổng giá trị thuốc tiêu thụ trên thị trường trong nước.

Việt Nam mới chỉ sản xuất các thuốc đơn giản

Theo TS Trương Quốc Cường, Cục trưởng Quản lý Dược ( Bộ Y tế), những năm qua ngành dược Việt Nam đã có sự phát triển vượt bậc, bảo đảm cung ứng đủ thuốc có chất lượng cho nhu cầu phòng bệnh, chữa bệnh của nhân dân.

Đến nay, cả nước đã có 133 nhà máy sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn GMP ( thực hành tốt sản xuất thuốc). Cùng với đó là hệ thống phân phối thuốc với 177 doanh nghiệp (DN) đạt GSP ( thực hành tốt phân phối thuốc) và gần 40 nghìn nhà thuốc ở khắp các xã, phường trên toàn quốc. Giá trị thị trường dược phẩm Việt Nam năm qua đạt hơn 1,35 tỷ USD, cùng với đó tiêu dùng thuốc bình quân đầu người đạt 31,18 USD/ người/năm.

Tuy nhiên, ông Cường cũng cho biết, hiện nay ngành dược Việt Nam vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức,khó khăn. Trong đó nổi lên là vấn đề thuốc sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng 50 % nhu cầu, còn lại lệ thuộc nhập khẩu, viện trợ. Nguyên liệu để phục vụ việc sản xuất thuốc trong nước phải nhập khẩu tới 90% “ Đây là khó khăn nhất mà ngành dược Việt Nam đang phải đối mặt”, TS Trương Quốc Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, mặc dù hiện nay chúng ta đã sản xuất được hơn 12.000 loại thuốc nhưng chủ yếu là những thuốc có dạng bào chế đơn giản, trùng lắp như: nhóm vitamin, thuốc bổ, hạ nhiệt, giảm đau, chống viêm. Trong khi đó, các loại thuốc đặc trị, bào chế phức tạp như thuốc giải độc, gây mê, thuốc tim mạch… vẫn phải nhập khẩu.

Đơn cử, đến tháng 6-2014, thuốc ngoại nhập có 11.000 số đăng ký, tương đương với gần 1.000 hoạt chất; trong khi thuốc nội cos12.000 số đăng ký nhưng lại chỉ của 520 hoạt chất. Trung bình cứ một hoạt chất có 23 số đăng ký. Rất nhiều loại hoạt chất có hơn 100 số đăng ký, như paracetamol: 783 số; clorpheniramin: 280 hay cefixim: 191… có đến 260 tên thuốc cùng hoạt chất hạ nhiệt, giảm đau; 223 tên thuốc cùng là vitamin hoặc thuốc bổ.

“ Nếu cứ tiếp tục cạnh tranh không định hướng, chia nhỏ thị phần như hiện nay một loại thuốc nhiều đơn vị sản xuất thì sẽ không đủ chi phí để tái đầu tư, đầu tư vào nghiên cứu phát triển. Các doanh nghiệp hiện nay cạnh tranh để giảm giá; nếu cạnh tranh bằng chất lượng, giảm chất lượng để giảm giá thì là điều rất nguy hiểm”, TS Cường nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, hệ thống phân phối ngày càng phức tạp, nhiều tầng lớp do có nhiều công ty tham gia. Cả nước có đến 39.000 cơ sở bán lẻ, doanh nghiệp tuy nhỏ nhưng vừa sản xuất vừa phân phối. Việc phân phối rất rối khi ai cũng có thể phân phối thuốc cho nhau. Đường đi của thuốc từ người sản xuất đến tay người sử dụng qua nhiều trung gian, lòng vòng nên giá đến tay người tiêu dùng tăng cao, gây khó khăn cho quản lý.

Ưu tiên sản xuất thuốc gốc, giá rẻ

Thực hiện chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam đến năm 2020 và tầm nhìn 2030, Bộ Y tế và ngành dược Việt Nam sẽ tập trung xây dựng phát triển ngành công nghiệp dược trong nước với mục tiêu đến 2020 sản xuất được 20% nguyên liệu cho sản xuất thuốc trong nước. Đồng thời nâng dần thị phần của thuốc nội với chất lượng cao, thay thế thuốc ngoại nhằm mục tiêu tới năm 2020, thuốc sản xuất trong nước chiếm 80% tổng giá trị thuốc tiêu thụ trong năm.

Để thực hiện mục tiêu quan trọng này, ngành dược sẽ tập trung đầu tư phát triển sản xuất thuốc generic bảo đảm chất lượng với giá thành hợp lý để từng bước thay thế thuốc nhập khẩu. Thuốc generic ( thuốc gốc) là thuốc tương đương sinh học với biệt dược gốc về các tính chất dược động học và dược lực học, được sản xuất khi quyền sở hữu công nghiệp của biệt dược đã hết hạn, nhờ đó thường được bán với giá rẻ. Hơn nữa, việc tập trung sản xuất thuốc generic cũng phù hợp năng lực thực tế của ngành công nghiệp dược Việt Nam và xu hướng tăng cường sử dụng thuốc generic trên thế giới tới năm 2020.

Ngoài ra, để quản lý chặt chẽ giá thuốc, bảo đảm giá hợp lý tới tay người sử dụng, ngành y tế sẽ xây dựng năm trung tâm phân phối thuốc tại miền núi phía bắc, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ - Tây Nguyên, Đông Nam Bộ và Tây Nam Bộ nhằm giảm bớt đầu mối phân phối thuốc hiện nay, để giảm giá thuốc.

Đồng thời, Bộ Y tế cũng sẽ lập Hội đồng Tư vấn quốc gia về đấu thầu thuốc và xây dựng các danh mục thuốc đấu thầu tập trung, danh mục thuốc đàm phán giá, danh mục thuốc trong nước đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo dự toán, thị trường dược toàn cầu sẽ đạt 1.250 tỷ USD vào năm 2018, với mức tăng trưởng trung bình từ 4-7% năm. Trong đó, thị trường thuốc generic dự kiến đạt hơn 230 tỷ USD vào năm 2017, so hiện nay là hơn 150 tỷ USD.

Theo Thời nay