THCL Thời điểm này là lúc các vựa trái cây ĐBSCL cho thu hoạch. Tuy nhiên, nhiều thương lái Việt đang “khóc ròng” vì không thể mua nổi các mặt hàng trái cây cho thị trường trong nước?

“Tận diệt” trái non

Có mặt tại chợ Long Biên lúc 4h sáng, nhiều xe chở hàng trái cây tấp nập xếp hàng vào chợ, đủ các mặt hàng rau củ quả trong nước cũng như nhập khẩu, chúng tôi bắt gặp không ít tiếng “thở dài” của nhiều tiểu thương buôn bán trái cây miền Tây tại đây.

Chị Hiền, một thương lái chuyên cung cấp sầu riêng từ các tỉnh ĐBSCL cho biết: “Chưa có năm nào chị mua bán khó khăn như năm nay. Thời điểm này hàng năm là sầu riêng chín rộ, tôi thu mua rất dễ, nhưng năm nay lại không thể mua được hàng. Năm ngoái, vào thời điểm này, chị mua vài chục thùng hàng, thậm chí hàng trăm thùng, năm nay, có ngày chỉ được dăm bảy thùng, cao nhất được hai chục thùng, tính ra không đủ chi phí vận chuyển”.

Hỏi về nguyên nhân không thể thu mua được sầu riêng vào đúng thời điểm chính vụ, chị Hiền nói: “Năm nay, thương lái Trung Quốc vào tận vườn thu mua sầu riêng non với giá cao. Bình thường, tôi nhập giá dao động 32.000 đồng/kg hàng loại 1, thương lái Trung Quốc mua vào giá 35.000 đồng, thậm chí cao hơn. Mà càng non thì họ càng mua nhiều, khiến nhiều chủ vựa đổ xô đi cắt trái chưa chín để bán. Cũng may, có một số chủ vựa làm ăn lâu năm giữ vườn rồi bán dần cho mình, thật là khó có thể cạnh tranh được với thương lái Trung Quốc”.

Anh Tuấn, chuyên cung cấp các giống bưởi da xanh đặc sản miền Tây cho biết: “Tôi không hiểu, họ mua những loại hoa quả non để làm gì? Thậm chí, có những trái bưởi non chỉ mới lên múi họ cũng mua, mà mua với giá cao. Cứ đà này, nhiều tiểu thương như chúng tôi, không sống nổi vì không có hàng để mua. Hơn nữa, mình không thể cạnh tranh giá với thương lái Trung Quốc được, nếu mua vào quá cao, tính cả chi phí vận chuyển từ Nam ra Bắc, rồi nhân công thì sức mua sẽ giảm rõ rệt vì giá quá cao, nhiều người đâu dám bỏ ra hàng trăm nghìn chỉ để mua 1 quả bưởi?”.

Nhiều câu hỏi được đặt ra cho các các nhà quản lý. Và nếu tình trạng trên còn tiếp tục, thương lái Việt bị “thua” ngay trên sân nhà là điều khó tránh khỏi. Nhiều bài học về ốc bươu vàng, lá vải thiều, lá mãng cầu… còn đó, chỉ với chiêu lừa “tung tin” thu mua giá cao, nhiều nông dân đổ xô đi bán, ban đầu họ thu mua rất sòng phẳng và mua rất nhiều. Sau đó, giá tiếp tục lên cao, thấy có lợi, nhiều tiểu thương Việt bắt đầu găm hàng, thậm chí mua lại của thương lái Trung Quốc với giá thấp hơn giá mua vào. Sau một thời gian găm hàng đợi giá cao, thương lái Trung Quốc bỗng “mất tích” khiến thương lái Việt lao đao vì “ôm” hàng, những thứ có bán cũng không ai mua…

Hãy giữ uy tín để tạo thương hiệu

ThS. Nguyễn Thị Kim Chi, chuyên gia nông nghiệp nhận định: “Trung ương và các bộ, ban, ngành chậm đưa ra phương án giải quyết nên để tình trạng hơn 10 năm vẫn chưa xử lý triệt để. Ở địa phương, không giám sát kịp thời, để khi hậu quả nghiêm trọng hoặc báo chí đưa tin rầm rộ thì mới vào cuộc. Kết quả là thương lái “rởm” đã cao chạy, xa bay. Chính quyền các cấp chưa nhận thức được đây chính là hành vi phương hại đến kinh tế địa phương”.

Bộ Công thương cho rằng: Các địa phương nên tổng hợp danh sách thương lái Trung Quốc thường xuyên thu mua nông - lâm - thủy sản để vừa có đầu mối thông tin, vừa thống nhất được giá cả, phương thức giao nhận hàng… Các địa phương có nông sản xuất sang Trung Quốc nên kết hợp với địa phương vùng biên tổ chức xúc tiến thương mại, lập danh sách thương lái Trung Quốc ở khu vực biên giới để tiện giao thương, giảm thiệt hại.

Nhiều chuyên gia nhận định: “Người nông dân ít tiếp cận được với các phương tiện thông tin đại chúng, nếu có tiếp cận cũng rất hạn chế. Vì thế, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể là người gần gũi dân nhất, phải có những buổi tuyên truyền cho nông dân về cách tiếp cận và giao thương với thương lái Trung Quốc để tránh tình trạng bị lừa. Hơn nữa, tuyên truyền cho người dân về việc tìm những thương lái uy tín, làm ăn lâu dài, để giữ giá được ổn định, điều này giúp cho nông sản có chỗ đứng trên thị trường trong nước”

Cao Huyền - Quang Nam (Thương hiệu & Công luận)