Theo số liệu của Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương), trong 5 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc đạt 30,1 tỷ USD, tăng 28,2% so với cùng kỳ năm trước. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu hàng hóa từ thị trường này đạt 92,57 tỷ USD, tăng 33,6%.

Như vậy, tổng giá trị thương mại hai chiều Việt Nam - Trung Quốc đã đạt xấp xỉ 123 tỷ USD chỉ sau 5 tháng, tăng gần 30 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, kim ngạch xuất khẩu tăng thêm khoảng 6,74 tỷ USD, còn nhập khẩu tăng thêm hơn 23,2 tỷ USD.

Dù thương mại song phương tiếp tục mở rộng, cán cân thương mại vẫn nghiêng về phía Trung Quốc khi Việt Nam nhập siêu khoảng 62,46 tỷ USD trong 5 tháng đầu năm.

Hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh, trong đó nhóm hàng điện tử, máy móc và nông sản giữ vai trò quan trọng trong thương mại song phương.
Hoạt động xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Trung Quốc tiếp tục tăng trưởng mạnh (Ảnh minh họa)

Trong cơ cấu xuất khẩu, nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục đóng vai trò chủ lực với mức tăng trưởng tích cực. Các sản phẩm điện tử, máy móc và linh kiện tiếp tục là những mặt hàng có giá trị xuất khẩu lớn sang thị trường Trung Quốc.

Cụ thể, nhóm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 8,82 tỷ USD, tăng 33,4% so với cùng kỳ. Điện thoại và linh kiện đạt 5,78 tỷ USD, tăng 30,1%. Máy móc, thiết bị đạt 2,62 tỷ USD, tăng 46,2%, trong khi nhóm máy ảnh, máy quay phim và linh kiện đạt 1,84 tỷ USD, tăng 22%.

Không chỉ các mặt hàng công nghiệp, xuất khẩu nông sản và thủy sản sang Trung Quốc cũng duy trì đà tăng trưởng. Rau quả đạt 1,42 tỷ USD, tăng 27,9%; thủy sản đạt 1,17 tỷ USD, tăng 41,7%; gỗ và sản phẩm gỗ đạt 1,05 tỷ USD, tăng 49%.

Những con số này cho thấy Trung Quốc tiếp tục là thị trường tiêu thụ quan trọng đối với nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam, đặc biệt là nông sản, thủy sản, đồng thời đóng vai trò lớn trong chuỗi cung ứng sản xuất công nghiệp và điện tử.

Ở chiều nhập khẩu, Trung Quốc tiếp tục là nguồn cung nguyên liệu, linh kiện và máy móc lớn nhất của Việt Nam. Các nhóm hàng phục vụ sản xuất chiếm tỷ trọng cao trong tổng kim ngạch nhập khẩu.

Trong đó, máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 31,55 tỷ USD, tăng 65,4%, chiếm hơn 1/3 tổng giá trị nhập khẩu từ Trung Quốc. Nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ và phụ tùng đạt 17,65 tỷ USD, tăng 22,4%.

Bên cạnh đó, nhiều nhóm nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất như chất dẻo, sản phẩm chất dẻo, hóa chất, sản phẩm từ sắt thép cũng ghi nhận mức tăng đáng kể, phản ánh nhu cầu mở rộng sản xuất trong nước.

Đáng chú ý, nhập khẩu các sản phẩm liên quan đến ngành ô tô có sự tăng trưởng mạnh. Linh kiện, phụ tùng ô tô nhập khẩu từ Trung Quốc tăng 106,9%, trong khi ô tô nguyên chiếc tăng 73,7%. Diễn biến này cho thấy vai trò ngày càng lớn của nguồn cung phương tiện, đặc biệt là các dòng xe điện và sản phẩm công nghệ liên quan từ thị trường Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc luôn duy trì vị trí là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam. Riêng năm 2025, tổng kim ngạch thương mại hàng hóa song phương ước đạt 252 tỷ USD, tăng 26,5% so với năm 2024.

Trong đó, Việt Nam xuất khẩu sang Trung Quốc khoảng 69,36 tỷ USD, tăng thêm 8 tỷ USD, trong khi nhập khẩu đạt 182,58 tỷ USD, tăng hơn 38,5 tỷ USD so với năm trước.

Đà tăng trưởng thương mại trong 5 tháng đầu năm 2026 tiếp tục cho thấy mức độ gắn kết sâu rộng giữa hai nền kinh tế. Tuy nhiên, cùng với việc mở rộng thị trường xuất khẩu, Việt Nam cũng cần tiếp tục nâng cao năng lực sản xuất trong nước, đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu và cải thiện giá trị gia tăng của hàng hóa xuất khẩu nhằm từng bước cân bằng cán cân thương mại.

Minh Thành (t/h)