Tỉnh Lào đề xuất xây dựng 2 dự án thủy điện trên sông Hồng

15:23:00 12/04/2019

THCL - Mới đây, UBND tỉnh Lào Cai vừa có văn bản đề xuất Thủ tướng Chính phủ xem xét, đồng ý bổ sung Dự án Thủy điện Thái Niên (60 MW) và Dự án Thủy điện Bảo Hà (40 MW) trên sông Hồng vào Quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ tỉnh Lào Cai…

Theo đó từ tháng 11/2018, UBND Tỉnh này đã cho phép một doanh nghiệp được khảo sát, lập hồ sơ bổ sung 2 dự án thủy điện nêu trên vào Quy hoạch thủy điện vừa và nhỏ tỉnh Lào Cai.

Dự kiến, đến ngày 15/4/2019, doanh nghiệp và đơn vị tư vấn sẽ hoàn thành công tác lập hồ sơ, báo cáo bổ sung 2 dự án thủy điện vào Quy hoạch.

Trước đề xuất trên của tỉnh Lào Cai, nhiều ý kiến cho rằng ngoài lợi ích về nguồn điện đem lại, thì nếu các dự án thủy điện được xây dựng, đi vào hoạt động có thể sẽ làm thay đổi dòng chảy, ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ thống đê điều và cuộc sống của hàng ngàn người dân phía dưới hạ lưu.

Những ý kiến này không phải là không có cơ sở. Bởi, thực tế khi thủy điện tích nước hay xả nước sẽ gây ra những hậu quả vô cùng lớn cho hạ lưu. Bài học tiền nhãn là hàng loạt vụ thủy điện xả nước đã tàn phá tài sản, cướp đi tính mạng của người dân vùng hạ lưu trong những năm qua.

Trên thực tế, nhiều vụ xả lũ của các nhà máy thủy điện đã gây ra những hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho người dân hạ lưu

Cụ thể như: Tháng 10/2016, nhà máy thủy điện Hố Hô xả nước bất ngờ, gây ngập hàng ngàn nhà dân, cuốn trôi hoa màu tài sản của hàng nghìn người dân khu hạ lưu thuộc huyện Hương Khê và một số huyện khác ở tỉnh Hà Tĩnh; Tháng 11/2016, nhà máy thủy điện An Khê – KaNak (Gia Lai) bất ngờ xả lũ vào lúc 1 giờ sáng, khiến nhiều huyện vùng hạ lưu trở tay không kịp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản; Mới đây nhấy (tháng 8/2018) thủy điện Bản Vẽ và thủy điện Bản Ang (Nghệ An) đồng loạt xả lũ, khiến nước ồ ạt đổ về hạ du sông Nậm Nơn, nhấn chìm nhiều xã, mực nước dâng cao đến mái nhà dân và khiến tuyến quốc lộ 7 sang Lào bị tê liệt, gây thiệt hại vô cùng lớn về người và tài sản…

Liên quan đến đề xuất xây dựng 2 nhà máy thủy điện của tỉnh Lào Cai, nêu ý kiến trên báo sức khỏe cộng đồng, PGS.TS Đào Trọng Tứ, chuyên gia về thủy điện, giảng viên ĐH Cologne (Đức), giám đốc Trung tâm Tư vấn phát triển bền vững tài nguyên nước và thích nghi biến đổi khí hậu cho biết: Sông Hồng có ba nhánh lớn: Nhánh sông Đà – Nhánh sông Hồng - Nhánh sông Lô. Nhánh sông Đà đã khai thác triệt để thủy điện rồi, từ Hòa Bình ngược lên Sơn La, Lai Châu rất nhiều thủy điện lớn nhỏ.

Tháng 8/2018, thủy điện Bản Vẽ và thủy điện Bản Ang (Nghệ An) đồng loạt xả lũ, đã khiến nước ồ ạt đổ về hạ du sông Nậm Nơn, nhấn chìm nhiều xã, mực nước dâng cao đến mái nhà dân và khiến tuyến quốc lộ 7 sang Lào bị tê liệt, gây thiệt hại vô cùng lớn về người và tài sản… (Ảnh: vietnamnet.vn)

“Nhánh sông Lô đã có thủy điện Thác Bà, Tuyên Quang, Chiêm Hóa và một loạt thủy điện nhỏ. Sông Lô cũng đã khai thác tương đối nhiều thủy điện.

Còn sông Hồng (còn gọi sông Thao) cách đây 3-4 năm, Công ty Xuân Thành đề nghị xây 6 thủy điện bậc thang tôi đã nói tuyệt đối không xây thủy điện trên sông Hồng là nhánh giữa, dòng chính của sông Hồng vì địa mạo, địa chất không phù hợp xây thủy điện. Tất nhiên hiện nay kỹ thuật có thể xây được hết nhưng tác động môi trường rất lớn.

Sông Hồng 60% ở Việt Nam còn lại Trung Quốc, Lào. Bên Trung Quốc phát triển rất nhiều thủy điện tác động đến nước ta. Chúng tôi nghiên cứu rất nhiều về sông Hồng với tình trạng hiện nay không nên xây nhà máy thủy điện nào sông Hồng”, PGS.TS Đào Trọng Tứ cho biết.

Theo PGS.TS Đào Trọng Tứ, việc xây dựng hai nhà máy thủy điện công suất 40 MW và 60 MW là chặn giữa sông Hồng là không đáng, kể cả công suất nhà máy điện có tăng nữa cũng không nên xây thủy điện trên sông Hồng. Ảnh hưởng nguồn nước hạ nguồn, đặc biệt ảnh hưởng lượng phù sa, nhiều đoạn sông Hồng đoạn khu vực Hà Nội sâu đến 10m. Vấn đề xói lở, bồi lắng vùng cửa biển sẽ rất lớn.

“Việc xây dựng thêm 2 nhà máy thủy điện để bổ sung có 100 MW là không hợp lý. Tổng lượng điện Việt Nam hiện nay 45.000 MW thì 100 MW đóng góp bao nhiêu. Tự nhiên phá tan dòng sông chỉ vì 100MW điện rất vô lý. Chẳng qua xây thủy điện để có thêm nguồn kinh phí địa phương”, Tiến sĩ Đào Trọng Tứ nói.

Cũng giống như đề xuất xây 6 nhà máy thủy điện sông Hồng trước đây của doanh nghiệp Xuân Trường, PGS Đào Trọng Tứ cho rằng, xây thủy điện ngoài việc khai thác điện bán, một phần lợi có thể nhìn thấy ngay là khi xây hồ chứa nước doanh nghiệp sẽ nạo vét khai thác khoáng sản, khai thác cát.

“Nếu có dịp đến sông Mã vùng thượng nguồn, trên chiều dài 100km sông từ Trung Sơn xuống Bá Thước làm đến 5 nhà máy thủy điện, dân kêu trời vì mùa ngập thì ngập, mùa khô thì thiếu nước. Hiện nay tài nguyên thủy điện Việt Nam đã khai thác kiệt quệ, nếu tiếp tục khai thác hệ lụy sẽ rất lớn”, PGS Đào Trọng Tứ cho hay.

Tháng 11/2016, nhà máy thủy điện An Khê – KaNak (Gia Lai) bất ngờ xả lũ vào lúc 1 giờ sáng, khiến nhiều huyện vùng hạ lưu trở tay không kịp, gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản (Ảnh: dantri.vn)

Trước đó, liên quan đến đề xuất của xây dựng siêu dự án đầu tư tuyến giao thông thủy xuyên Á kết hợp với thủy điện trên sông Hồng của Công ty TNHH Xuân Thiện Ninh Bình, trả lời trên báo Dân Việt (tháng 5/2016) ông Vũ Xuân Thành, Vụ trưởng Vụ Quản lý đê điều, Tổng cục Thủy lợi (Bộ NNPTNT) từng khẳng định: “Siêu dự án” thủy điện trên sông Hồng sẽ ảnh hưởng tới đê hạ lưu.

“Chắc chắn là sẽ có ảnh hưởng tới hệ thống đê ở hạ lưu, lượng phù sa sẽ bồi lắng ở thượng lưu nới có các con đập thay vì chảy xuống hạ lưu, hạ lưu sẽ thiếu hụt một lượng cát nhất định. Tuy nhiên mức độ ảnh hưởng như thế nào lại còn phụ thuộc hoàn toàn vào các giải pháp mà dự án đưa ra...”, ông Vũ Xuân Thành cho hay.

Trước đó thực hiện rà soát quy hoạch theo Nghị quyết số 62/2013/QH13 của Quốc hội, Bộ Công Thương đã loại khỏi quy hoạch 8 DATĐ bậc thang (655 MW bao gồm: thủy điện Pa Ma - 80 MW, Huổi Tạo - 180 MW, Sông Giằng - 60 MW, Đức Xuyên - 58MW, Đồng Nai 6 - 135 MW, Đồng Nai 6A - 106 MW, Tà Lài - 20 MW, Ngọc Định - 16 MW) và 463 DATĐ nhỏ (1.404,68 MW), không xem xét quy hoạch 213 vị trí tiềm năng (349,61MW).

Hiện nay, trên cả nước có 306 DATĐ với tổng công suất lắp máy Nlm=15.474,3 MW đang vận hành phát điện; 193 DA (5.662,66 MW) đang thi công xây dựng; 245 DA (3.006 MW) đang nghiên cứu đầu tư; còn lại 59 DA (421,88 MW) có quy mô nhỏ, đang được tiếp tục rà soát. Về quy hoạch bậc thang thủy điện trên các dòng sông lớn: Đã vận hành phát điện 61 DA (13.101,10 MW); đang thi công xây dựng 31 DA (3.580,50 MW); đang nghiên cứu đầu tư 15 DA (730, 50 MW); có 03 DA (128 MW) chưa cho phép nghiên cứu đầu tư.

Tuấn Ngọc

KĐT Nam Trung Yên: Cận cảnh dự án 10 năm đắp chiếu

Tập Đoàn Vingroup
Tập Đoàn Bảo Việt
Công ty cổ phần nhựa thiếu niên tiền phong
Ngân hàng thương mại cổ phần Công Thương Việt Nam
Ngân hàng Đầu tư và Phát triển Việt Nam
mobifone
Tập đoàn Tân Á Đại Thành