Bản chất của bệnh Melioidosis
Melioidosis là bệnh lý nhiễm trùng gây ra bởi trực khuẩn gram âm mang tên Burkholderia pseudomallei. Loại vi khuẩn này tồn tại tự nhiên trong đất cùng nguồn nước bề mặt và phát triển mạnh mẽ vào mùa mưa tại các vùng khí hậu nhiệt đới như Đông Nam Á hoặc Bắc Úc.
Vi khuẩn này sở hữu sức sống mãnh liệt khi chịu được các môi trường khắc nghiệt nhưng lại dễ dàng bị tiêu diệt bởi ánh sáng mặt trời và tia cực tím. Đáng chú ý là Melioidosis không phải là bệnh "vi khuẩn ăn thịt người" như một số lời đồn thổi trên mạng xã hội. Tình trạng loét hoại tử da thực chất chỉ là một trong nhiều biểu hiện lâm sàng khi vi khuẩn tấn công vào các mô mềm của cơ thể.
Con đường xâm nhập và nhóm đối tượng nguy cơ
Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể con người thông qua ba con đường chính được liệt kê dưới đây
Qua da là đường lây phổ biến nhất khi vi khuẩn tấn công qua các vết trầy xước hoặc vết thương hở trong lúc tiếp xúc trực tiếp với đất và nước bẩn.
Đường hô hấp xảy ra khi người bệnh hít phải các hạt bụi hoặc giọt nước li ti chứa vi khuẩn trong không khí sau những trận mưa lớn hay bão bụi.
Đường tiêu hóa đến từ việc sử dụng nguồn nước chưa qua xử lý hoặc ăn phải thực phẩm nhiễm khuẩn.
Nhóm đối tượng có nguy cơ cao nhất bao gồm những người thường xuyên làm việc trong môi trường bùn đất như nông dân, công nhân xây dựng hoặc người làm vườn. Đặc biệt là khoảng 80% bệnh nhân tử vong thường có kèm theo các bệnh nền như đái tháo đường hay bệnh phổi và thận mạn tính.
Triệu chứng lâm sàng dễ gây nhầm lẫn
Bệnh Melioidosis được mệnh danh là "kẻ bắt chước vĩ đại" vì các triệu chứng rất giống với nhiều bệnh lý khác. Vi khuẩn này có khả năng gây ra ổ áp xe ở bất kỳ cơ quan nào trên cơ thể người bệnh.
Viêm phổi gây sốt cao, ho và đau ngực làm hình ảnh X-quang phổi dễ bị nhầm lẫn với bệnh lao.
Nhiễm khuẩn huyết là thể bệnh nặng nhất dẫn đến tình trạng sốc nhiễm khuẩn và suy đa tạng với diễn tiến cực kỳ nhanh chóng.
Nhiễm khuẩn tại chỗ xuất hiện qua các ổ áp xe hoặc loét hoại tử ở da cũng như sưng đau các khớp hoặc viêm tuyến mang tai.
Cách phòng ngừa và điều trị
Hiện nay thế giới vẫn chưa có vaccine phòng ngừa đặc hiệu cho căn bệnh này. Tuy nhiên bệnh hoàn toàn có thể điều trị khỏi nếu được phát hiện sớm và sử dụng đúng phác đồ kháng sinh liều cao kéo dài.
Để chủ động bảo vệ sức khỏe thì người dân cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa sau đây:
Sử dụng đồ bảo hộ bằng cách luôn mang ủng và găng tay cao su khi lao động hoặc tiếp xúc với bùn đất, nhất là sau các đợt mưa lũ.
Vệ sinh vết thương ngay bằng xà phòng và nước sát khuẩn nếu bị trầy xước trong lúc làm việc, sau đó cần che chắn kỹ cho đến khi vết thương lành hẳn.
Ăn chín uống sôi và tuyệt đối không sử dụng nguồn nước bề mặt chưa qua xử lý để ăn uống hằng ngày.
Kiểm soát bệnh nền cho người mắc bệnh đái tháo đường nhằm duy trì đường huyết ổn định để tăng cường sức đề kháng trước sự tấn công của vi khuẩn.
Khi cơ thể xuất hiện các dấu hiệu sốt cao kéo dài kèm tổn thương da hoặc hô hấp bất thường thì người dân cần đến ngay các cơ sở y tế uy tín. Việc làm xét nghiệm phân lập vi khuẩn kịp thời sẽ giúp tránh được những biến chứng đáng tiếc thay vì tự ý điều trị tại nhà.
Tâm An
