Theo cảnh báo từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Thành phố Hồ Chí Minh (HCDC), vi khuẩn não mô cầu lây truyền chủ yếu qua giọt bắn đường hô hấp khi tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết mũi, hầu, họng phát tán từ bệnh nhân hoặc người lành mang trùng. Đặc tính lây lan âm thầm này khiến những người sinh hoạt chung không gian với ca bệnh trở thành nhóm đối tượng chịu nguy cơ phơi nhiễm cao nhất, đòi hỏi phải được can thiệp y tế tức thì.
Cơ quan y tế xác định người tiếp xúc gần bao gồm người sống cùng nhà, người cùng phòng làm việc hoặc sinh hoạt tập thể; trẻ học cùng lớp có thói quen dùng chung vật dụng cá nhân như cốc uống nước, thìa, đồ chơi. Nhóm này cũng bao gồm người trực tiếp chăm sóc, người có tương tác mật thiết với bệnh nhân hoặc nhân viên y tế, người hỗ trợ xử lý đường thở, tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết đường hô hấp của ca bệnh mà không mang trang phục phòng hộ đạt chuẩn.
Trước mối nguy bùng phát dịch, HCDC khuyến cáo những trường hợp xác định tiếp xúc gần cần được bác sĩ chuyên khoa tư vấn chỉ định dùng thuốc kháng sinh dự phòng càng sớm càng tốt, mốc thời gian vàng lý tưởng nhất là trong vòng 24 giờ kể từ khi phát hiện ca bệnh. Việc dùng thuốc đúng liều lượng và thời điểm không chỉ bảo vệ bản thân người phơi nhiễm mà còn lập rào chắn ngăn chặn vi khuẩn phát tán ra cộng đồng.
Song song với việc uống thuốc kháng sinh dự phòng, người tiếp xúc gần cần chủ động hạn chế giao tiếp đông người và tự cách ly theo dõi sức khỏe nghiêm ngặt trong khoảng từ 10 đến 14 ngày. Nếu xuất hiện bất kỳ triệu chứng nghi ngờ nào như sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, cứng vùng gáy, buồn nôn hoặc nổi các vết ban xuất huyết trên da, người bệnh phải lập tức đến cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và cấp cứu kịp thời.
Chuyên gia y tế nhấn mạnh việc dùng thuốc kháng sinh chỉ là giải pháp xử trí tình huống khẩn cấp sau khi đã xảy ra nguy cơ phơi nhiễm, hoàn toàn không mang tính bảo vệ bền vững và không thể thay thế cho biện pháp chủ động tiêm chủng vắc xin. Hiện nay, hệ thống y tế Việt Nam đã lưu hành nhiều loại vắc xin được Bộ Y tế cấp phép, có khả năng phòng ngừa hiệu quả các nhóm huyết thanh nguy hiểm của vi khuẩn não mô cầu gồm A, B, C, Y và W.
Để thiết lập lá chắn bảo vệ toàn diện, người dân cần kết hợp song song giữa việc tiêm chủng định kỳ với các biện pháp vệ sinh phòng bệnh thường nhật như đeo khẩu trang nơi đông người, thường xuyên rửa tay bằng xà phòng, súc họng bằng dung dịch sát khuẩn, giữ không gian nhà ở thông thoáng và bồi dưỡng thể lực nâng cao sức đề kháng.
Tâm An
