TP. HCM: Tràn lan khẩu trang y tế giả

Chưa bao giờ khẩu trang y tế lại dễ mua, dễ bán như hiện nay. Những chiếc khẩu trang này được bán tràn lan ở vỉa hè có giá rẻ và tiện lợi, nhưng không ai kiểm soát về chất lượng khiến người dùng đứng trước nhiều nguy cơ tiềm ẩn.

Khẩu trang y tế 500 đồng/chiếc

Khẩu trang y tế được nhiều người lựa chọn bởi khả năng chắn bụi, khói xe, vi sinh vật… và rất tiện lợi. Hiện nay, có thể mua khẩu trang y tế ở rất nhiều địa điểm, thậm chí là ở ngay tại… vỉa hè. Theo ghi nhận của chúng tôi, dọc theo nhiều tuyến đường, khẩu trang y tế được bày bán tràn lan ở vệ đường. Chỗ bán hàng được bày biện rất đơn sơ chỉ với vài chiếc thùng giấy kê bên dưới làm vật đỡ, một bảng quảng cáo in chữ to để thu hút khách hàng. Những hộp khẩu trang y tế được đặt ở trên bàn mà không hề được bao bọc, che chắn khỏi khói xe, bụi đường....

Giá rẻ, tiện lợi, bày bán dọc đường thu hút khách nhưng chất lượng những chiếc khẩu trang này chưa thấy cơ quan nào đứng ra kiểm soát. Ngoài vỏ hộp không có địa chỉ nhà sản xuất, phân phối, không thời hạn sử dụng... với những thông tin quảng cáo hấp dẫn như “khẩu trang 3 lớp hiệu quả 99% vi khuẩn, ngăn bụi bẩn, không khí độc hại...” có giá bán chỉ 25.000 đồng/hộp 50 chiếc, tức 500 đồng/chiếc. Những chiếc khẩu trang này giống hệt khẩu trang mua ở nhà thuốc với giá 1.250 đồng/chiếc nhưng khi lột bỏ lớp vải ngoài thì lộ ra lớp trong cùng chỉ là lớp giấy thấm nước, chúng có mùi hôi rất khó chịu. Chính vì vậy, từ phòng bệnh người dùng có nguy cơ “rước thêm bệnh” vào người khi sử dụng chúng.

Bác sĩ Lê Huỳnh Mai, Bệnh viện Tai Mũi Họng TP. HCM khuyến cáo: “Khẩu trang có mùi hôi là do cơ sở sản xuất sử dụng keo công nghiệp để phun cố định các lớp vải lại với nhau nên rất độc hại. Người dùng không nên mua và sử dụng các loại khẩu trang không rõ nguồn gốc để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và gia đình”.

Khẩu trang than hoạt tính bằng… mousse đen công nghiệp

Bên cạnh những loại khẩu trang thông thường, khẩu trang than hoạt tính cũng rất được người tiêu dùng ưa chuộng do có khả năng ngăn ngừa sự xâm nhập vào đường hô hấp của tất cả các chất ô nhiễm trong không khí (như hyđrocacbon, oxít chì, thuốc trừ sâu), thậm chí cả vi sinh vật. Tuy nhiên, nhiều nhà sản xuất, vì lợi nhuận nên thay vì dùng miếng than lọc hoạt tính đã dùng mousse đen công nghiệp rất độc hại. Khi sử dụng rất dễ bị ngộ độc do hít phải các hóa chất trong mousse, đe dọa trực tiếp sức khỏe người dùng.

Bà Ngô Diệu Thủy, Tổng Giám đốc Công ty CP Tầm Nhìn Mới, đơn vị sản xuất các loại khẩu trang, khẩu trang lọc khí bằng than hoạt tính và các sản phẩm chống nắng đã rất bức xúc: Thời gian gần đây, sản phẩm của chúng tôi bị làm giả, làm nhái rất nhiều và bày bán công khai mọi nơi. Trước tình này, NeoVision đã phải gửi đơn đến các cơ quan chức năng chống hàng giả nhờ xử lý, gửi thông báo rộng rãi đến khách hàng để cảnh báo, đồng thời lập một đường dây nóng để tiếp nhận và xử lý các thông tin phản hồi về hàng giả, hàng nhái từ khách hàng. “Điều này không chỉ gây hại đến sức khỏe người dùng, mà còn làm mất uy tín và thiệt hại về kinh tế rất lớn đối với Công ty làm ăn chân chính”, Bà Thủy cho biết.

Cũng theo bà Thủy, người dùng có thể nhận biết dễ dàng khẩu trang than hoạt tính và khẩu trang “rởm” để tránh khi mua. Bởi đa phần các loại khẩu trang than hoạt tính thông dụng hiện nay có kiểu dáng gọn nhẹ, thoải mái cho người sử dụng. Than hoạt tính dùng làm mặt nạ phòng độc có 3 loại chính: Than dạng hạt, than dạng bột tẩm vải và than dạng sợi. Than hoạt tính ACC dạng bột tẩm vải nên khó xé rách, than hoạt tính ACF dạng sợi dễ xé rách do cấu trúc của ACF là 100% sợi than hoạt tính, trải qua nhiệt độ cực cao trong điều kiện chân không tạo thành. Khẩu trang than hoạt tính có lớp than hoạt tính, nếu lấy kim chích qua sẽ thấy có than, hàng giả hoặc hàng nhái thì không có. Chất vải khẩu trang than hoạt tính mềm mịn hơn, còn khẩu trang nhái chất thô hơn, lớp lưới lọc dày hơn. Ngoài ra, hàng giả không để bất kỳ thông tin nào trên sản phẩm. Người tiêu dùng nên chọn mua khẩu trang than hoạt tính có nguồn gốc rõ ràng, có tem chống hàng giả.

Khẩu trang y tế được coi là vật tư y tế nên việc nhập khẩu, sản xuất phải theo đúng quy định của Nhà nước. Ngành y tế quản lý nhóm hàng này. Hiện nay nhiều loại khẩu trang được cho là khẩu trang y tế được bán ở nhiều nơi nhưng không ai kiểm soát, dẫn đến sự nhập nhằng, trà trộn khẩu trang không rõ nguồn gốc. Một cán bộ ngành Y tế TP.HCM, cho biết: “Khẩu trang trong bệnh viện là vật tư tiêu hao nhưng khi ra thị trường là hàng hóa thông thường. Việc mua bán, sử dụng không thuộc sự quản lý, kiểm soát của ngành”. Trong khi đó, theo Chi cục Quản lý thị trường TP. HCM thì “Khẩu trang y tế do ngành y tế quản lý, nếu cơ quan y tế chủ động vào cuộc thì QLTT sẵn sàng phối hợp để kiểm tra, kiểm soát”.
Đã đến lúc các nhà quản lý nên ngồi bàn với nhau để chấm dứt tình trạng bát nháo trên thị trường khẩu trang, trả khẩu trang y tế về đúng chức năng của nó là “bảo vệ sức khỏe” cho người dân trong tình trạng môi trường ô nhiễm như hiện nay. Đồng thời, cũng góp phần bảo vệ những thương hiệu, doanh nghiệp làm ăn chân chính.

Đặng Long - Hoài An