Dòng vốn đang tập trung vào những lĩnh vực nào?
Sau giai đoạn trầm lắng, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đang cho thấy dấu hiệu sôi động trở lại. Theo báo cáo MBS Research, tổng giá trị phát hành trong tháng 8/2026 đạt 61.500 tỷ đồng, tăng 48,7% so với tháng trước và cao hơn 1,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 8 tháng, doanh nghiệp đã huy động khoảng 384.200 tỷ đồng qua kênh trái phiếu, tăng 2,7% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, sự phục hồi này không diễn ra đồng đều giữa các nhóm ngành, mà tập trung chủ yếu vào ngân hàng và bất động sản.
Trong tháng 8, các ngân hàng phát hành hơn 36.000 tỷ đồng, chiếm khoảng 59% tổng giá trị. Trong khi đó, bất động sản huy động khoảng 20.000 tỷ đồng, gấp 4 lần tháng trước.
Tính chung 8 tháng, nhóm ngân hàng đạt 192.200 tỷ đồng, chiếm 50% tổng quy mô phát hành, dù giảm 29,5% so với cùng kỳ. Ngược lại, bất động sản đạt 161.300 tỷ đồng, tương đương 42% thị trường và tăng 147,3%.
Sự chênh lệch này phản ánh nhu cầu huy động vốn mang đặc thù riêng. Với ngân hàng, trái phiếu tiếp tục là một kênh bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn. Trong khi đó, doanh nghiệp bất động sản đang gia tăng huy động trong bối cảnh nhu cầu vốn cho các dự án, hoạt động đầu tư và tái cơ cấu tài chính vẫn lớn.
Một số thương vụ quy mô đáng chú ý trong tháng 8 liên quan đến các doanh nghiệp bất động sản Hưng Long, Thành Quang và Vinhomes. Riêng hai doanh nghiệp Hưng Long và Thành Quang phát hành tổng cộng 14.000 tỷ đồng, với lãi suất 10,6%.
Đáng chú ý, trái phiếu riêng lẻ tiếp tục chiếm ưu thế, đạt khoảng 327.000 tỷ đồng, tương đương 85% tổng giá trị phát hành trong 8 tháng. Lãi suất bình quân gia quyền khoảng 9,5%/năm, cao hơn mức 7,3% của năm 2025.
Mặt bằng lãi suất này cho thấy chi phí huy động vốn qua trái phiếu vẫn là yếu tố doanh nghiệp phải cân nhắc, đặc biệt với những đơn vị cần huy động quy mô lớn trong thời gian dài.
Phát hành tăng, áp lực đáo hạn vẫn là phép thử
Cùng với sự trở lại của hoạt động phát hành, thị trường cũng ghi nhận xu hướng gia tăng mua lại trái phiếu trước hạn. Trong tháng 8, giá trị mua lại đạt khoảng 30.000 tỷ đồng, tăng 82% so với tháng 7, trong đó nhóm ngân hàng chiếm gần 91%.
Lũy kế 8 tháng, doanh nghiệp đã mua lại trước hạn khoảng 198.600 tỷ đồng trái phiếu, với ngân hàng chiếm 87%.
Hoạt động này có thể giúp doanh nghiệp chủ động điều chỉnh nghĩa vụ nợ, giảm áp lực thanh toán trong tương lai hoặc cơ cấu lại nguồn vốn. Tuy nhiên, quy mô mua lại lớn cũng cho thấy nhu cầu quản trị dòng tiền và sắp xếp nghĩa vụ tài chính vẫn hiện hữu.
Theo MBS Research, khoảng 57.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp dự kiến đáo hạn trong 4 tháng cuối năm 2026. Đáng chú ý, bất động sản chiếm khoảng 74,5%, tương đương 42.400 tỷ đồng.
Đây là áp lực không nhỏ đối với các doanh nghiệp trong ngành, nhất là khi khả năng thanh toán trái phiếu còn phụ thuộc vào tiến độ triển khai dự án, dòng tiền bán hàng và khả năng tiếp cận các kênh vốn thay thế.
Trong bối cảnh đó, thị trường trái phiếu đang vận động theo hai chiều: phát hành mới tăng lên, trong khi doanh nghiệp đồng thời phải chuẩn bị nguồn lực xử lý các khoản nợ đến hạn.
Ở góc độ rộng hơn, diễn biến trên cho thấy sự phục hồi của thị trường không chỉ được đo bằng tổng giá trị huy động, mà còn cần đánh giá qua chất lượng dòng tiền, khả năng sử dụng vốn và mức độ chủ động trong quản trị nghĩa vụ nợ.
Khi ngân hàng tiếp tục dẫn dắt, bất động sản tăng tốc gọi vốn và hoạt động mua lại trước hạn duy trì ở mức cao, những tháng cuối năm sẽ là giai đoạn quan trọng để kiểm chứng khả năng vận hành bền vững của thị trường trái phiếu doanh nghiệp.
Nam Sơn (t/h)
