Dòng vốn mới chọn lọc hơn

Theo báo cáo “Cập nhật thị trường Trái phiếu Doanh nghiệp tháng 8/2026” của VIS Rating, các doanh nghiệp phát hành khoảng 35 nghìn tỷ đồng trái phiếu trong tháng 8, giảm 16% so với tháng trước và thấp hơn đáng kể mức 132 nghìn tỷ đồng của tháng 6.

Điểm đáng chú ý không nằm ở sự sụt giảm quy mô, mà ở cơ cấu phát hành. Ngân hàng chiếm tới 82% tổng giá trị trái phiếu phát hành mới, trong khi bất động sản chiếm 9%. Trái phiếu riêng lẻ tiếp tục áp đảo với 91%, còn phát hành ra công chúng chiếm 9%.

Nhiều thương vụ quy mô lớn được thực hiện bởi các ngân hàng như VIB với hai lô tổng cộng 6.300 tỷ đồng, HDBank 2.000 tỷ đồng, TPBank hai lô tổng cộng 4.000 tỷ đồng và Vietcombank 2.000 tỷ đồng. SHB cũng phát hành 2.081 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 7 năm ra công chúng.

Ở nhóm bất động sản, Vinhomes phát hành 2.000 tỷ đồng trái phiếu kỳ hạn 3 năm, có tài sản bảo đảm, với lãi suất kỳ đầu tiên 12,5%.

Mặt bằng lãi suất tiếp tục phản ánh mức độ phân hóa về rủi ro. Coupon bình quân trái phiếu ngân hàng ở mức 8,7%, trong khi nhóm bất động sản lên tới 12,2%. Một số trái phiếu ngân hàng có lãi suất quanh 9-9,2%, thấp hơn đáng kể so với chi phí vốn của nhiều doanh nghiệp bất động sản.

Kỳ hạn phát hành bình quân giảm từ 5,5 năm xuống 4,9 năm. Diễn biến này cho thấy các tổ chức phát hành đang thận trọng hơn trong việc lựa chọn kỳ hạn, cân đối giữa nhu cầu vốn và khả năng đáp ứng nghĩa vụ trong điều kiện thị trường hiện nay.

Trả nợ thực chất trở thành thước đo phục hồi

Cùng với phát hành mới, diễn biến đáng chú ý hơn trong tháng 8 là tình hình xử lý trái phiếu chậm trả tiếp tục cải thiện. Tỷ lệ chậm trả trong 12 tháng gần nhất giảm còn 0,24%, từ 0,30% của tháng trước. Giá trị trái phiếu phát sinh chậm trả mới khoảng 0,3 nghìn tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ 0,20%.

Trong tháng, trái phiếu GRL12501 của Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Bất động sản Green Land phát sinh chậm trả lãi với giá trị 315 tỷ đồng ngày 28/8. Đáng chú ý, khoản nghĩa vụ này đã được doanh nghiệp thanh toán vào đầu tháng 9, cho thấy thời gian xử lý chậm trả đang có xu hướng được rút ngắn.

Ở nhóm nghĩa vụ tồn đọng, các doanh nghiệp bất động sản đã hoàn trả hơn 5,4 nghìn tỷ đồng tiền gốc chậm trả trong tháng. Trong đó, Hưng Thịnh Land hoàn trả 3.514 tỷ đồng, Novaland 968 tỷ đồng và NOVA Thảo Điền 965 tỷ đồng.

Số tổ chức phát hành đã trả tiền cho trái chủ tăng từ 142 lên 148 đơn vị, trong khi số tổ chức lùi ngày đáo hạn giảm từ 39 xuống 35 đơn vị.

Tỷ lệ thu hồi cũng cải thiện tại nhiều nhóm ngành. Riêng bất động sản dân cư, tỷ lệ thu hồi tăng từ 29,2% năm 2024 lên 48,8% năm 2025 và 58,7% trong năm 2026. Năng lượng, du lịch - nghỉ dưỡng và xây dựng cũng ghi nhận tỷ lệ thu hồi năm 2026 lần lượt 42,8%, 41,3% và 18,8%.

Những con số này cho thấy trọng tâm của quá trình xử lý đang dần chuyển từ kéo dài thời gian thanh toán sang thực hiện nghĩa vụ thực tế với trái chủ.

Dù vậy, áp lực phía trước vẫn còn lớn. Đến cuối tháng 8, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp đang lưu hành khoảng 1.491 nghìn tỷ đồng, tương đương 10,9% GDP danh nghĩa gần nhất. Thanh khoản thứ cấp duy trì với giá trị giao dịch bình quân 7,4 nghìn tỷ đồng/ngày.

Trong 12 tháng tới, khoảng 253 nghìn tỷ đồng trái phiếu dự kiến đáo hạn. Vì vậy, khả năng huy động vốn mới, thanh khoản thị trường thứ cấp và năng lực trả nợ đúng hạn sẽ tiếp tục là những yếu tố quyết định sức khỏe thị trường.

Nếu xu hướng giảm chậm trả và tăng hoàn trả cho trái chủ được duy trì, thị trường trái phiếu doanh nghiệp có cơ sở chuyển từ giai đoạn xử lý hậu quả sang phục hồi theo hướng thực chất và bền vững hơn.

Nam Sơn (t/h)