Với công nghệ làm giả, làm nhái tinh vi từ con tem tới kiểu dáng, mẫu mã, giá thành rẻ, các mặt hàng vật liệu xây dựng của Trung Quốc đang tràn ngập và thao túng thị trường. Thực trạng này đã và đang “bức tử” các DN “thuần Việt” đến bờ vực phá sản trước sự bất lực của cơ quan chức năng?

Các mặt hàng vật liệu xây dựng của Trung Quốc đang “thao túng” thị trường

Tại các tuyến phố chuyên kinh doanh vật liệu xây dựng (VLXD) như Cát Linh, Trường Chinh, Hoàng Quốc Việt… các loại gạch ốp lát của Trung Quốc chủ yếu là gạch Granite, Ceramic lát nền loại lớn kích thước 60 x 60 cm; 80 x 80 cm hoặc gạch ốp tường, nhà vệ sinh kích cỡ 30 x 45 cm; 30 x 60 cm.

Giá nào cũng có

Chỉ cần nhìn vào chủng loại, khách hàng sẽ phải... chóng mặt vì kiểu dáng, màu sắc phong phú, đa dạng của các loại gạch “made in Trung Quốc”. Đặc biệt, các mặt hàng Trung Quốc thường có giá bán rẻ hơn hàng Việt từ 20% - 40% với sản phẩm cùng loại.

Theo anh Toàn, nhân viên kinh doanh của hãng gạch men MiKaDo tại Hà Nội cho hay: “Mẫu mã đẹp, chủng loại phong phú, giá rẻ mạt là những lý do chính khiến người tiêu dùng chọn mua các loại gạch xuất xứ từ Trung Quốc. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều DN nhập loại gạch này để kinh doanh, trong đó không ít được nhập khẩu bằng đường tiểu ngạch ở cửa khẩu Móng Cái (Quảng Ninh), Tân Thanh (Lạng Sơn)... Khi nhập loại gạch này về, bao bì bên ngoài đều bị lột hết, thay vào đó là tên của đơn vị nhập hàng được viết tắt và dán trên góc của thùng hàng để các cửa hàng dễ dàng bày bán và phân biệt nguồn cung. Vì đây là hàng trốn thuế nên giá càng rẻ…”.

Một trong những sản phẩm "ngốn" không ít tiền của người tiêu dùng là thiết bị vệ sinh. Những sản phẩm "thuần Việt" như Thiên Thanh, Dona, Viglacera... đang bị cạnh tranh gay gắt bởi các mặt hàng có kiểu dáng đẹp, hiện đại và giá hợp lý của Trung Quốc.

Chị Hoàng Linh, chủ cửa hàng VLXD trên đường Trường Chinh nhận xét: "Sản phẩm sứ vệ sinh của DN Việt Nam mới đơn thuần đáp ứng được công năng sử dụng và đang bị đẩy lùi xuống phân khúc trung bình và thấp. Song, ở phân khúc này, các DN Việt Nam lại đang phải cạnh tranh với hàng trôi nổi nhập từ Trung Quốc có xuất xứ không rõ ràng và chất lượng không được kiểm soát”.

DN nội điêu đứng

Theo thống kê của Hiệp hội Gốm sứ xây dựng Việt Nam (VIBCA), hiện Trung Quốc sản xuất khoảng gần 9 tỷ m2 gạch ốp lát và trên 100 triệu sản phẩm sứ vệ sinh, chiếm gần 80% sản lượng toàn thế giới. Cung của Trung Quốc đã vượt xa nhu cầu sử dụng nội địa. Thông qua các con đường chính ngạch và tiểu ngạch, hàng gốm sứ Trung Quốc đã và đang ồ ạt đổ bộ vào Việt Nam áp đảo cả thị trường gốm sứ nội địa.

Ông Đinh Quang Huy, Chủ tịch VIBCA cho biết: “Đây là thời điểm vô cùng khó khăn của các DN trong nước. Bởi, ngoài việc đầu ra, thị trường VLXD bị ảnh hưởng mạnh do bất động sản đóng băng. Tình trạng gạch ốp lát Trung Quốc nhập lậu, gian lận thương mại, trốn thuế qua đường biển, biên mậu là nguyên nhân khiến thị trường tiêu thụ lẫn các nhà sản xuất VLXD trong nước lâm vào tình thế khó khăn”.

Cũng theo ông Huy phân tích, gian lận thương mại phổ biến nhất hiện nay xuất hiện dưới hình thức DN nhập khẩu xuất trình hóa đơn mua hàng từ Trung Quốc với giá thấp hơn nhiều so với giá trị thực tế từ 50% - 70%, kê khai số lượng nhập khẩu ít hơn số lượng thực tế, sử dụng hóa đơn quay vòng và hợp thức hóa việc thông quan nấp dưới hình thức “cho nhu cầu sử dụng”. Chính vì vậy, dù thuế suất nhập khẩu gạch từ Trung Quốc theo đường chính ngạch đang ở mức 25% (hoặc hơn, tùy mã hàng) nhưng do khai báo quá thấp, thuế nhập khẩu mà Nhà nước thu về chẳng đáng là bao trên giá trị khai khống của DN nhập khẩu. Việc gian lận thương mại này diễn ra liên tục nhiều năm qua và ngày càng nghiêm trọng. Điều này làm ngành gạch ốp lát trong nước ngày càng lâm vào tình trạng khó khăn, nhiều DN đang đứng trước nguy cơ phá sản.

Tuấn Ngọc